Varaha Purana — Chapter 68

VrP 68.68

भद्राश्व उवाच । योऽसौ परापरो देवो विष्णुः सर्वगतो मुने । चतुर्युगे त्वसौ कीदृग् विज्ञेयः परमेश्वरः युगे युगे क आचारो वर्णानां भविता मुने । कथं च शुद्धिर्विप्राणामन्यस्त्रीसंकरैर्मुने अगस्त्य उवाच । कृते युगे मही देवैर्भुज्यते वेदकर्मणा । यजद्भिरसुरैस्त्रेतां तद्वद् देवैश्च सत्तम द्वापरे सत्त्वरजसी बहुले नृपसत्तम । यावद् धर्मसुतो राजा भविष्यति महामते ततस्तमः प्रभविता कलिरूपो नरेश्वर । तस्मिन् कलौ वर्त्तमाने स्वमार्गाच्च्यवते द्विजः राजानो वैश्यशूद्राश्च प्रायशो हीनजातयः । भविष्यन्ति नृपश्रेष्ठ सत्यशौचविवर्जिताः अगम्यागमनं तत्र करिष्यन्ति द्विजातयः । अनृतं च वदिष्यन्ति वेदमार्गबहिष्कृताः । विवाहांश्च करिष्यन्ति सगोत्रानसमांस्तथा राजानो ब्राह्मणान् हिंस्युर्वित्तलोभान्विताः शठाः । अन्त्यजा अपि वैश्यत्वं करिष्यन्ति पणे रताः । अभिमानिनो भविष्यन्ति शूद्रजातिषु गर्विताः सर्वाशिनो भविष्यन्ति ब्राह्मणाः शौचवर्जिताः । सुरा पेयमिति प्राहुः सत्यशौचविवर्जिताः ततो विनश्यते लोको वर्णधर्मश्च नश्यते भद्राश्व उवाच । अगम्यागमनं कृत्वा ब्राह्मणः क्षत्रियोऽपि वा । शूद्रोऽपि शुद्ध्यते केन किं वाऽगम्यं तु शंस मे अगस्त्य उवाच । चातुर्गामी भवेद् विप्रस् त्रिगामी क्षत्रियो भवेत् । द्विगामी तु भवेद् वैश्यः शूद्र एकगमः स्मृतः अगम्यां ब्राह्मणीं प्राहुः क्षत्रियस्य नरेश्वर । क्षत्राणीं चैव वैश्यस्य वैश्यां शूद्रस्य पार्थिव । अधमस्योत्तमा नारी अगम्या मनुरब्रवीत् माता मातृष्वसा श्वश्रूर्भातृपत्नी च पार्थिव । स्नुषा च दुहिता चैव मित्रपत्नी स्वगोत्रजा राजजायाऽऽत्मजा चैव अगम्या मुख्यतः स्त्रियः । रजकादिषु चान्याश्च स्त्रियोऽगम्याः प्रकीर्तिताः । अगम्यागमनं चैतत् कृतं पापाय जायते वियोनिगमनायाशु ब्राह्मणाय भवत्यलम् । शेषस्य शुद्धिरेषैव प्राणायामशतं भवेत् बहुनाऽपि हि कालेन यत् पापं समुपार्जितम् । वर्णसंकरसंगत्या ब्राह्मणेन नरर्षभ दशप्रणवगायत्रीं प्राणायामशतैस्त्रिभिः । मुच्यते ब्रह्महत्यायाः किं पुनः शेषपातकैः अथवा पररूपं यो वेद ब्राह्मणपुंगवः । वेदाध्यायी पापशतैः कृतैरपि न लिप्यते स्मरन् विष्णुं पठन् वेदं ददद् दानं यजन् हरिम् । ब्राह्मणः शुद्ध एवास्ते विरुद्धमपि तारयेत् एतत् ते सर्वमाख्यातं यत् पृष्टोऽहं त्वया नृप । मन्वादिर्भिर्विस्तरशः कथ्यते येन पार्थिव । समासतस्तेन मया कथितं ते नृपोत्तम

bhadrāśva uvāca | yo'sau parāparo devo viṣṇuḥ sarvagato mune | caturyuge tvasau kīdṛg vijñeyaḥ parameśvaraḥ yuge yuge ka ācāro varṇānāṃ bhavitā mune | kathaṃ ca śuddhirviprāṇāmanyastrīsaṃkarairmune agastya uvāca | kṛte yuge mahī devairbhujyate vedakarmaṇā | yajadbhirasuraistretāṃ tadvad devaiśca sattama dvāpare sattvarajasī bahule nṛpasattama | yāvad dharmasuto rājā bhaviṣyati mahāmate tatastamaḥ prabhavitā kalirūpo nareśvara | tasmin kalau varttamāne svamārgāccyavate dvijaḥ rājāno vaiśyaśūdrāśca prāyaśo hīnajātayaḥ | bhaviṣyanti nṛpaśreṣṭha satyaśaucavivarjitāḥ agamyāgamanaṃ tatra kariṣyanti dvijātayaḥ | anṛtaṃ ca vadiṣyanti vedamārgabahiṣkṛtāḥ | vivāhāṃśca kariṣyanti sagotrānasamāṃstathā rājāno brāhmaṇān hiṃsyurvittalobhānvitāḥ śaṭhāḥ | antyajā api vaiśyatvaṃ kariṣyanti paṇe ratāḥ | abhimānino bhaviṣyanti śūdrajātiṣu garvitāḥ sarvāśino bhaviṣyanti brāhmaṇāḥ śaucavarjitāḥ | surā peyamiti prāhuḥ satyaśaucavivarjitāḥ tato vinaśyate loko varṇadharmaśca naśyate bhadrāśva uvāca | agamyāgamanaṃ kṛtvā brāhmaṇaḥ kṣatriyo'pi vā | śūdro'pi śuddhyate kena kiṃ vā'gamyaṃ tu śaṃsa me agastya uvāca | cāturgāmī bhaved vipras trigāmī kṣatriyo bhavet | dvigāmī tu bhaved vaiśyaḥ śūdra ekagamaḥ smṛtaḥ agamyāṃ brāhmaṇīṃ prāhuḥ kṣatriyasya nareśvara | kṣatrāṇīṃ caiva vaiśyasya vaiśyāṃ śūdrasya pārthiva | adhamasyottamā nārī agamyā manurabravīt mātā mātṛṣvasā śvaśrūrbhātṛpatnī ca pārthiva | snuṣā ca duhitā caiva mitrapatnī svagotrajā rājajāyā''tmajā caiva agamyā mukhyataḥ striyaḥ | rajakādiṣu cānyāśca striyo'gamyāḥ prakīrtitāḥ | agamyāgamanaṃ caitat kṛtaṃ pāpāya jāyate viyonigamanāyāśu brāhmaṇāya bhavatyalam | śeṣasya śuddhireṣaiva prāṇāyāmaśataṃ bhavet bahunā'pi hi kālena yat pāpaṃ samupārjitam | varṇasaṃkarasaṃgatyā brāhmaṇena nararṣabha daśapraṇavagāyatrīṃ prāṇāyāmaśataistribhiḥ | mucyate brahmahatyāyāḥ kiṃ punaḥ śeṣapātakaiḥ athavā pararūpaṃ yo veda brāhmaṇapuṃgavaḥ | vedādhyāyī pāpaśataiḥ kṛtairapi na lipyate smaran viṣṇuṃ paṭhan vedaṃ dadad dānaṃ yajan harim | brāhmaṇaḥ śuddha evāste viruddhamapi tārayet etat te sarvamākhyātaṃ yat pṛṣṭo'haṃ tvayā nṛpa | manvādirbhirvistaraśaḥ kathyate yena pārthiva | samāsatastena mayā kathitaṃ te nṛpottama