Varaha Purana — Chapter 66

VrP 66.66

भद्राश्व उवाच । आश्चर्यं यदि ते किंचिद् विदितं दृष्टमेव वा । तन्मे कथय धर्मज्ञ मम कौतूहलंमहत् अगस्त्य उवाच । आश्चर्यभूतो भगवानेष एव जनार्दनः । तस्याश्चर्याणि दृष्टानि बहूनि विविधानि वै श्वेतद्वीपं गतः पूर्वं नारदः किल पार्थिव । सोऽपश्यच्छङ्खचक्राब्जान् पुरुषांस्तिग्मतेजसः अयं विष्णुरयं विष्णुरेष विष्णुः सनातनः । चिन्ताऽभूत्तस्यतान्दृष्ट्वा कोऽस्मिन्विष्णुरिति प्रभुः एवं चिन्तयतस्तस्य चिन्ता कृष्णं प्रति प्रभो । आराधयामि च कथं शङ्खचक्रगदाधरम् येन वेद्मि परं तेषां देवो नारायणः प्रभुः । एवं संचिन्त्य दध्यौ स तं देवं परमेश्वरम् दिव्यं वर्षसहस्त्रं तु साग्रं ब्रह्मसुतस्तदा । ध्यायतस्तस्य देवोऽसौ परितोषं जगाम ह उवाच च प्रसन्नात्मा प्रत्यक्षत्वं गतः प्रभुः । वरं ब्रह्मसुत ब्रूहि किं ते दद्मि महामुने नारद उवाच । सहस्त्रमेकं वर्षाणां ध्यातस्त्वं भुवनेश्वर । त्वत्प्राप्तिर्येन तद् ब्रूहि यदि तुष्टोऽसि मेऽच्युत देवदेव उवाच । पौरुषं सूक्तमास्थाय ये यजन्ति द्विजास्तु माम् । संहितामाद्यमास्थाय ते मां प्राप्स्यन्ति नारद अलाभे वेदशास्त्राणां पञ्चरात्रोदितेन ह । मार्गेण मां प्रपश्यन्ते ते मां प्राप्स्यन्ति मानवाः ब्राह्मणक्षत्रियविशां पञ्चरात्रं विधीयते । शूद्रादीनां न तच्छ्रोत्रपदवीमुपयास्यति एवं मयोक्तं विप्रेन्द्र पुराकल्पे पुरातनम् । पञ्चरात्रं सहस्त्राणां यदि कश्चिद् ग्रहीष्यति कर्मक्षये च मां कश्चिद् यदि भक्तो भविष्यति । तस्य चेदं पञ्चरात्रं नित्यं हृदि वसिष्यति इतरे राजसैर्भावैस्तामसैश्च समावृताः । भविष्यन्ति द्विजश्रेष्ठ मच्छासनपराङ्मुखाः कृतं त्रेता द्वापरं च युगानि त्रीणि नारद । सत्त्वस्थां मां समेष्यन्ति कलौ रजस्तमोऽधिकाः अन्यच्च ते वरं दद्मि श्रृणु नारद साम्प्रतम् । यदिदं पञ्चरात्रं मे शास्त्रं परमदुर्लभम् । तद्भवान् वेत्स्यते सर्वं मत्प्रसादान्न संशयः वेदेन पञ्चरात्रेण भक्त्या यज्ञेन च द्विज । प्राप्योऽहं नान्यथा वत्स वर्षकोट्यायुतैरपि एवमुक्त्वा स भगवान् नारदं परमेश्वरः । जगामादर्शनं सद्यो नारदोऽपि ययौ दिवम्

bhadrāśva uvāca | āścaryaṃ yadi te kiṃcid viditaṃ dṛṣṭameva vā | tanme kathaya dharmajña mama kautūhalaṃmahat agastya uvāca | āścaryabhūto bhagavāneṣa eva janārdanaḥ | tasyāścaryāṇi dṛṣṭāni bahūni vividhāni vai śvetadvīpaṃ gataḥ pūrvaṃ nāradaḥ kila pārthiva | so'paśyacchaṅkhacakrābjān puruṣāṃstigmatejasaḥ ayaṃ viṣṇurayaṃ viṣṇureṣa viṣṇuḥ sanātanaḥ | cintā'bhūttasyatāndṛṣṭvā ko'sminviṣṇuriti prabhuḥ evaṃ cintayatastasya cintā kṛṣṇaṃ prati prabho | ārādhayāmi ca kathaṃ śaṅkhacakragadādharam yena vedmi paraṃ teṣāṃ devo nārāyaṇaḥ prabhuḥ | evaṃ saṃcintya dadhyau sa taṃ devaṃ parameśvaram divyaṃ varṣasahastraṃ tu sāgraṃ brahmasutastadā | dhyāyatastasya devo'sau paritoṣaṃ jagāma ha uvāca ca prasannātmā pratyakṣatvaṃ gataḥ prabhuḥ | varaṃ brahmasuta brūhi kiṃ te dadmi mahāmune nārada uvāca | sahastramekaṃ varṣāṇāṃ dhyātastvaṃ bhuvaneśvara | tvatprāptiryena tad brūhi yadi tuṣṭo'si me'cyuta devadeva uvāca | pauruṣaṃ sūktamāsthāya ye yajanti dvijāstu mām | saṃhitāmādyamāsthāya te māṃ prāpsyanti nārada alābhe vedaśāstrāṇāṃ pañcarātroditena ha | mārgeṇa māṃ prapaśyante te māṃ prāpsyanti mānavāḥ brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ pañcarātraṃ vidhīyate | śūdrādīnāṃ na tacchrotrapadavīmupayāsyati evaṃ mayoktaṃ viprendra purākalpe purātanam | pañcarātraṃ sahastrāṇāṃ yadi kaścid grahīṣyati karmakṣaye ca māṃ kaścid yadi bhakto bhaviṣyati | tasya cedaṃ pañcarātraṃ nityaṃ hṛdi vasiṣyati itare rājasairbhāvaistāmasaiśca samāvṛtāḥ | bhaviṣyanti dvijaśreṣṭha macchāsanaparāṅmukhāḥ kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca yugāni trīṇi nārada | sattvasthāṃ māṃ sameṣyanti kalau rajastamo'dhikāḥ anyacca te varaṃ dadmi śrṛṇu nārada sāmpratam | yadidaṃ pañcarātraṃ me śāstraṃ paramadurlabham | tadbhavān vetsyate sarvaṃ matprasādānna saṃśayaḥ vedena pañcarātreṇa bhaktyā yajñena ca dvija | prāpyo'haṃ nānyathā vatsa varṣakoṭyāyutairapi evamuktvā sa bhagavān nāradaṃ parameśvaraḥ | jagāmādarśanaṃ sadyo nārado'pi yayau divam