Varaha Purana — Chapter 58

VrP 58.58

अगस्त्य उवाच । अतः परं महाराज सौभाग्यकरणं व्रतम् । श्रृणु येनाशु सौभाग्यं स्त्रीपुंसामुपजायते फाल्गुनस्य तु मासस्य तृतीया शुक्लपक्षतः । उपासितव्या नक्तेन शुचिना सत्यवादिना सश्रीकं च हरिं पूज्य रुद्रं वा चोमया सह । या श्रीः सा गिरिजा प्रोक्ता यो हरिः स त्रिलोचनः एवं सर्वेषु शास्त्रेषु पुराणेषु च पठ्यते । एतस्मादन्यथा यस्तु ब्रूते शास्त्रं पृथक्तया रुद्रो जनानां मर्त्यानां काव्यं शास्त्रं न तद्भवेत् । विष्णुं रुद्रकृतं ब्रूयात् श्रीर्गौरी न तु पार्थिव । तन्नास्तिकानां मर्त्यानां काव्यं ज्ञेयं विचक्षणैः एवं ज्ञात्वा सलक्ष्मीकं हरिं संपूज्य भक्तितः । मन्त्रेणानेन राजेन्द्र ततस्तं परमेश्वरम् गम्भीरायेति पादौ तु सुभगायेति वै कटिम् । उदरं देवदेवेति त्रिनेत्रायेति वै मुखम् । वाचस्पतये च शिरो रुद्रायेति च सर्वतः एवमभ्यर्च्य मेधावी विष्णुं लक्ष्म्या समन्वितम् । हरं वा गौरिसंयुक्तं गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् ततस्तस्याग्रतो होमं कारयेन्मधुसर्पिषा । तिलैः सह महाराज सौभाग्यपतयेति च ततस्त्वक्षारविरसं निस्नेहं धरणीतले । गोधूमान्नं तु भुञ्जीत कृष्णेप्येवं विधिः स्मृतः । आषाढादिद्वितीयां तु पारणं तत्र भोजनम् यवान्नं तु ततः पश्चात् कार्त्तिकादिषु पार्थिव । श्यामाकं तत्र भुञ्जीत त्रीन् मासान् नियतः शुचिः ततो माघसिते पक्षे तृतीयायां नराधिप । सौवर्णां कारयेद् गौरीं रुद्रं चैकत्र बुद्धिमान् सलक्ष्मीकं हरिं चापि यथाशक्त्या प्रसन्नधीः । ततस्तं ब्राह्मणे दद्यात् पात्रभूते विचक्षणे अन्नेन हीने वेदानां पारगे साधुवर्तिनि । सदाचारेति वा दद्यादल्पवित्ते विशेषतः षड्भिः पात्रैरुपेतं तु ब्राह्मणाय निवेदयेत् । एकं मधुमयं पात्रं द्वितीयं घृतपूरितम् तृतीयं तिलतैलस्य चतुर्थं गुडसंयुतम् । पञ्चमं लवणैः पूर्णं षष्ठं गोक्षीरसंयुतम् एतानि दत्त्वा पात्राणि सप्तजन्मान्तरं भवेत् । सुभगो दर्शनीयश्च नारी वा पुरुषोऽपि वा

agastya uvāca | ataḥ paraṃ mahārāja saubhāgyakaraṇaṃ vratam | śrṛṇu yenāśu saubhāgyaṃ strīpuṃsāmupajāyate phālgunasya tu māsasya tṛtīyā śuklapakṣataḥ | upāsitavyā naktena śucinā satyavādinā saśrīkaṃ ca hariṃ pūjya rudraṃ vā comayā saha | yā śrīḥ sā girijā proktā yo hariḥ sa trilocanaḥ evaṃ sarveṣu śāstreṣu purāṇeṣu ca paṭhyate | etasmādanyathā yastu brūte śāstraṃ pṛthaktayā rudro janānāṃ martyānāṃ kāvyaṃ śāstraṃ na tadbhavet | viṣṇuṃ rudrakṛtaṃ brūyāt śrīrgaurī na tu pārthiva | tannāstikānāṃ martyānāṃ kāvyaṃ jñeyaṃ vicakṣaṇaiḥ evaṃ jñātvā salakṣmīkaṃ hariṃ saṃpūjya bhaktitaḥ | mantreṇānena rājendra tatastaṃ parameśvaram gambhīrāyeti pādau tu subhagāyeti vai kaṭim | udaraṃ devadeveti trinetrāyeti vai mukham | vācaspataye ca śiro rudrāyeti ca sarvataḥ evamabhyarcya medhāvī viṣṇuṃ lakṣmyā samanvitam | haraṃ vā gaurisaṃyuktaṃ gandhapuṣpādibhiḥ kramāt tatastasyāgrato homaṃ kārayenmadhusarpiṣā | tilaiḥ saha mahārāja saubhāgyapatayeti ca tatastvakṣāravirasaṃ nisnehaṃ dharaṇītale | godhūmānnaṃ tu bhuñjīta kṛṣṇepyevaṃ vidhiḥ smṛtaḥ | āṣāḍhādidvitīyāṃ tu pāraṇaṃ tatra bhojanam yavānnaṃ tu tataḥ paścāt kārttikādiṣu pārthiva | śyāmākaṃ tatra bhuñjīta trīn māsān niyataḥ śuciḥ tato māghasite pakṣe tṛtīyāyāṃ narādhipa | sauvarṇāṃ kārayed gaurīṃ rudraṃ caikatra buddhimān salakṣmīkaṃ hariṃ cāpi yathāśaktyā prasannadhīḥ | tatastaṃ brāhmaṇe dadyāt pātrabhūte vicakṣaṇe annena hīne vedānāṃ pārage sādhuvartini | sadācāreti vā dadyādalpavitte viśeṣataḥ ṣaḍbhiḥ pātrairupetaṃ tu brāhmaṇāya nivedayet | ekaṃ madhumayaṃ pātraṃ dvitīyaṃ ghṛtapūritam tṛtīyaṃ tilatailasya caturthaṃ guḍasaṃyutam | pañcamaṃ lavaṇaiḥ pūrṇaṃ ṣaṣṭhaṃ gokṣīrasaṃyutam etāni dattvā pātrāṇi saptajanmāntaraṃ bhavet | subhago darśanīyaśca nārī vā puruṣo'pi vā