Varaha Purana — Chapter 57

VrP 57.57

अगस्त्य उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि कान्तिव्रतमनुत्तमम् । यत्कृत्वा तु पुरा सोमः कान्तिमानभवत् पुनः यक्ष्मणा दक्षशापेन पुराक्रान्तो निशाकरः । एतच्चीर्त्वा व्रतं सद्यः कान्तिमानभवत् किल द्वितीयायां तु राजेन्द्र कार्त्तिकस्य सिते दिने । नक्तं कुर्वीत यत्नेन अर्चयन् बलकेशवम् बलदेवाय पादौ तु केशवाय शिरोऽर्चयेत् । एवमभ्यर्च्य मेधावी वैष्णवं रूपमुत्तमम् परस्वरूपं सोमाख्यं द्विकलं तद्दिने हि यत् । तस्यार्घं दापयेद् धीमान् मन्त्रेण परमेष्ठिनः नमोऽस्त्वमृतरूपाय सर्वौषधिनृपाय च । यज्ञलोकाधिपतये सोमाय परमात्मने अनेनैव च मार्गेण दत्त्वार्घ्यं परमेष्ठिनः । रात्रौ सविप्रो भुञ्जीत यवान्नं सघृतं नरः फाल्गुनादिचतुष्के तु पायसं भोजयेच्छुचिः । शालिहोमं तु कुर्वीत कार्त्तिके तु यवैस्तथा आषाढादिचतुष्के तु तिलहोमं तु कारयेत् । तद्वत् तिलान्नं भुञ्जीत एष एव विधिक्रमः ततः संवत्सरे पूर्णे शशिनं कृतराजतम् । सितवस्त्रयुगच्छन्नं सितपुष्पानुलेपनम् । एवमेव द्विजं पूज्य ततस्तं प्रतिपादयेत् कान्तिमानपि लोकेऽस्मिन् सर्वज्ञः प्रियदर्शनः । त्वत्प्रसादात् सोमरूपिन् नारायण नमोऽस्तु ते अनेन किल मन्त्रेण दत्त्वा विप्राय वाग्यतः । दत्तमात्रे ततस्तस्मिन् कान्तिमान् जायते नरः आत्रेयेणापि सोमेन कृतमेतत् पुरा नृप । तस्य व्रतान्ते संतुष्टः स्वयमेव जनार्दनः । यक्ष्माणमपनीयाशु अमृताख्यां कलां ददौ तां कलां सोमराजाऽसौ तपसा लब्धवानिति । सोमत्वं चागमत् सोऽस्य ओषधीनां पतिर्बभौ द्वितीयामश्विनौ सोमभुजौ कीर्त्येते तद्दिने नृप । तौ शेषविष्णू विख्यातौ मुख्यपक्षौ न संशयः न विष्णोर्व्यतिरिक्तं स्याद् दैवतं नृपसत्तम । नामभेदेन सर्वत्र संस्थितः परमेश्वरः

agastya uvāca | ataḥ paraṃ pravakṣyāmi kāntivratamanuttamam | yatkṛtvā tu purā somaḥ kāntimānabhavat punaḥ yakṣmaṇā dakṣaśāpena purākrānto niśākaraḥ | etaccīrtvā vrataṃ sadyaḥ kāntimānabhavat kila dvitīyāyāṃ tu rājendra kārttikasya site dine | naktaṃ kurvīta yatnena arcayan balakeśavam baladevāya pādau tu keśavāya śiro'rcayet | evamabhyarcya medhāvī vaiṣṇavaṃ rūpamuttamam parasvarūpaṃ somākhyaṃ dvikalaṃ taddine hi yat | tasyārghaṃ dāpayed dhīmān mantreṇa parameṣṭhinaḥ namo'stvamṛtarūpāya sarvauṣadhinṛpāya ca | yajñalokādhipataye somāya paramātmane anenaiva ca mārgeṇa dattvārghyaṃ parameṣṭhinaḥ | rātrau savipro bhuñjīta yavānnaṃ saghṛtaṃ naraḥ phālgunādicatuṣke tu pāyasaṃ bhojayecchuciḥ | śālihomaṃ tu kurvīta kārttike tu yavaistathā āṣāḍhādicatuṣke tu tilahomaṃ tu kārayet | tadvat tilānnaṃ bhuñjīta eṣa eva vidhikramaḥ tataḥ saṃvatsare pūrṇe śaśinaṃ kṛtarājatam | sitavastrayugacchannaṃ sitapuṣpānulepanam | evameva dvijaṃ pūjya tatastaṃ pratipādayet kāntimānapi loke'smin sarvajñaḥ priyadarśanaḥ | tvatprasādāt somarūpin nārāyaṇa namo'stu te anena kila mantreṇa dattvā viprāya vāgyataḥ | dattamātre tatastasmin kāntimān jāyate naraḥ ātreyeṇāpi somena kṛtametat purā nṛpa | tasya vratānte saṃtuṣṭaḥ svayameva janārdanaḥ | yakṣmāṇamapanīyāśu amṛtākhyāṃ kalāṃ dadau tāṃ kalāṃ somarājā'sau tapasā labdhavāniti | somatvaṃ cāgamat so'sya oṣadhīnāṃ patirbabhau dvitīyāmaśvinau somabhujau kīrtyete taddine nṛpa | tau śeṣaviṣṇū vikhyātau mukhyapakṣau na saṃśayaḥ na viṣṇorvyatiriktaṃ syād daivataṃ nṛpasattama | nāmabhedena sarvatra saṃsthitaḥ parameśvaraḥ