Varaha Purana — Chapter 46

VrP 46.46

दुर्वासा उवाच । आषाढेऽप्येवमेवं तु संकल्प्य विधिना नरः । अर्चयेत् परमं देवं गन्धपुष्पैरनेकशः वासुदेवाय पादौ तु कटिं संकर्षणाय च । प्रद्युम्नायेति जठरं अनिरुद्धाय वै उरः चक्रपाणयेति भुजौ कण्ठं भूपतये तथा । स्वनाम्ना शङ्खचक्रौ तु पुरुषायेति वै शिरः एवमभ्यर्च्य मेधावी प्राग्वत्तस्याग्रतो घटम् । विन्यस्य वस्त्रसंयुक्तं तस्योपरि ततो न्यसेत् । काञ्चनं वासुदेवं तु चतुर्व्यूहं सनातनम् तमभ्यर्च्य विधानेन गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् । प्राग्वत् तं ब्राह्मणे दद्याद् वेदवादिनि सुव्रते । एवं नियमयुक्तस्य यत्पुण्यं तच्छृणुष्व मे वसुदेवोऽभवद् राजा यदुवंशविवर्द्धनः । देवकी तस्य भार्या तु समानव्रतधारिणी सा त्वपुत्राऽभवत् साध्वी पतिधर्मपरायणा । तस्य कालेन महता नारदोऽभ्यगमद् गृहम् वसुदेवेनासौ भक्त्या पूजितो वाक्यमब्रवीत् । वसुदेव श्रुणुष्व त्वं देवकार्यं ममानघ । श्रुत्वैतां च कथां शीघ्रमागतोऽस्मि तवान्तिकम् पृथिवी देवसमितौ मया दृष्टा यदूत्तम । गत्वा च जल्पती भारं न शक्ता ऊहितुं सुराः सौभकंसजरासन्धाः पुनर्नरक एव च । कुरुपाञ्चालभोजाश्च बलिनो दानवाः सुराः । पीडयन्ति समेता मां तान् हनध्वं सुरोत्तमाः एवमुक्ताः पृथिव्या ते देवा नारायणं गताः । मनसा स च देवेशः प्रत्यक्षस्तत् क्षणात् बभौ उवाच च सुरश्रेष्ठः स्वयं कार्यमिदं सुराः । साधयामि न सन्देहो मर्त्यं गत्वा मनुष्यवत् किंत्वाषाढे शुक्लपक्षे या नारी सह भर्त्तृणा । उपोष्यति मनुष्येषु तस्या गर्भे भवाम्यहम् एवमुक्त्वा गतो देवः स्वयं चाहमिहागतः । उपदिष्टं तु भवतो अपुत्रस्य विशेषतः । उपोष्य लभते पुत्रं सहभार्यो न संशयः एतां च द्वादशीं कृत्वा वसुदेवस्तथाप्तवान् । महतीं च श्रियं प्राप्तः पुत्रपौत्रसमन्वितः भुक्त्वा राज्यश्रियं सोऽथ गतः परमिकां गतिम् । एष ते विधिरुद्दिष्ट आषाढे मासि वै मुने

durvāsā uvāca | āṣāḍhe'pyevamevaṃ tu saṃkalpya vidhinā naraḥ | arcayet paramaṃ devaṃ gandhapuṣpairanekaśaḥ vāsudevāya pādau tu kaṭiṃ saṃkarṣaṇāya ca | pradyumnāyeti jaṭharaṃ aniruddhāya vai uraḥ cakrapāṇayeti bhujau kaṇṭhaṃ bhūpataye tathā | svanāmnā śaṅkhacakrau tu puruṣāyeti vai śiraḥ evamabhyarcya medhāvī prāgvattasyāgrato ghaṭam | vinyasya vastrasaṃyuktaṃ tasyopari tato nyaset | kāñcanaṃ vāsudevaṃ tu caturvyūhaṃ sanātanam tamabhyarcya vidhānena gandhapuṣpādibhiḥ kramāt | prāgvat taṃ brāhmaṇe dadyād vedavādini suvrate | evaṃ niyamayuktasya yatpuṇyaṃ tacchṛṇuṣva me vasudevo'bhavad rājā yaduvaṃśavivarddhanaḥ | devakī tasya bhāryā tu samānavratadhāriṇī sā tvaputrā'bhavat sādhvī patidharmaparāyaṇā | tasya kālena mahatā nārado'bhyagamad gṛham vasudevenāsau bhaktyā pūjito vākyamabravīt | vasudeva śruṇuṣva tvaṃ devakāryaṃ mamānagha | śrutvaitāṃ ca kathāṃ śīghramāgato'smi tavāntikam pṛthivī devasamitau mayā dṛṣṭā yadūttama | gatvā ca jalpatī bhāraṃ na śaktā ūhituṃ surāḥ saubhakaṃsajarāsandhāḥ punarnaraka eva ca | kurupāñcālabhojāśca balino dānavāḥ surāḥ | pīḍayanti sametā māṃ tān hanadhvaṃ surottamāḥ evamuktāḥ pṛthivyā te devā nārāyaṇaṃ gatāḥ | manasā sa ca deveśaḥ pratyakṣastat kṣaṇāt babhau uvāca ca suraśreṣṭhaḥ svayaṃ kāryamidaṃ surāḥ | sādhayāmi na sandeho martyaṃ gatvā manuṣyavat kiṃtvāṣāḍhe śuklapakṣe yā nārī saha bharttṛṇā | upoṣyati manuṣyeṣu tasyā garbhe bhavāmyaham evamuktvā gato devaḥ svayaṃ cāhamihāgataḥ | upadiṣṭaṃ tu bhavato aputrasya viśeṣataḥ | upoṣya labhate putraṃ sahabhāryo na saṃśayaḥ etāṃ ca dvādaśīṃ kṛtvā vasudevastathāptavān | mahatīṃ ca śriyaṃ prāptaḥ putrapautrasamanvitaḥ bhuktvā rājyaśriyaṃ so'tha gataḥ paramikāṃ gatim | eṣa te vidhiruddiṣṭa āṣāḍhe māsi vai mune