Varaha Purana — Chapter 43

VrP 43.43

दुर्वासा उवाच । एवमेव मुने मासि चैत्रे संकल्प्य द्वादशीम् । उपोष्याराधयेत् पश्चात् देवदेवं जनार्दनम् वामनायेति पादौ तु विष्णवे कटिमर्चयेत् । वासुदेवेति जठरमुरः संपूर्णकाय च कण्ठं विश्वकृते पूज्य शिरो वै व्योमरूपिणे । बाहू विश्वजिते पूज्य स्वनाम्ना शंखचक्रकौ अनेन विधिनाभ्यर्च्य देवदेवं सनातनम् । प्राग्वदेवोत्तरं कुम्भं सयुग्मं पुरतो न्यसेत् प्रागुक्तपात्रे संस्थाप्य वामनं काञ्चनं बुधः । यथाशक्त्या कृतं ह्रस्वं सितयज्ञोपवीतिनम् कुण्डिकां स्थापयेत् पार्श्वे छत्रिकां पादुके तथा । अक्षमालां च संस्थाप्य वृसिकां च विशेषतः एतैरुपस्करैर्युक्तं प्रभाते स द्विजातये । दापयेत् प्रीयतां विष्णुर्ह्रस्वरूपीत्युदीरयेत् मासनाम्ना तु संयुक्तं प्रादुर्भावविधानकम् । प्रीयतामिति सर्वत्र विधिरेष प्रकीर्तितः श्रूयते च पुरा राजा हर्यश्वः पृथिवीपतिः । अपुत्रः स तपस्तेपे पुत्रमिच्छंस्तपोधनम् तस्यैव कुर्वतो व्युष्टिं पुत्रार्थे मुनिसत्तम । आजगाम हरिः पूर्वं द्विजरूपं समाश्रितः उवाच तपसा राजन् किं ते व्यवसितं प्रभो । पुत्रार्थमिति प्रोवाच तं विप्रः प्रत्युवाच ह इदमेव विधानं तु कुरु राजन्नुवाच ह । एवमुक्त्वा तु राजानं क्षणादन्तर्हितः प्रभुः राजाऽपि तं चकाराशु मन्त्रवन्तं द्विजातये । दरिद्राय तथा प्रादात् ज्योतिर्गार्गाय धीमते यथादितेरपुत्रायाः स्वयं पुत्रत्वमागतः । भगवंस्तेन सत्येन ममाप्यस्तु सुतो वरः अनेन विधिना दत्ते तस्य पुत्रोऽभवन्मुने । कुवलाश्व इति ख्यातश्चक्रवर्ती महाबलः अपुत्रो लभते पुत्रमधनो लभते धनम् । भ्रष्टराज्यो लभेद् राज्यं मृतो विष्णुपुरं व्रजेत् कीर्त्तित्वा सुचिरं तत्र इह मर्त्यमुपागतः । चक्रवर्ती भवेद् धीमान् ययातिरिव नाहुषः

durvāsā uvāca | evameva mune māsi caitre saṃkalpya dvādaśīm | upoṣyārādhayet paścāt devadevaṃ janārdanam vāmanāyeti pādau tu viṣṇave kaṭimarcayet | vāsudeveti jaṭharamuraḥ saṃpūrṇakāya ca kaṇṭhaṃ viśvakṛte pūjya śiro vai vyomarūpiṇe | bāhū viśvajite pūjya svanāmnā śaṃkhacakrakau anena vidhinābhyarcya devadevaṃ sanātanam | prāgvadevottaraṃ kumbhaṃ sayugmaṃ purato nyaset prāguktapātre saṃsthāpya vāmanaṃ kāñcanaṃ budhaḥ | yathāśaktyā kṛtaṃ hrasvaṃ sitayajñopavītinam kuṇḍikāṃ sthāpayet pārśve chatrikāṃ pāduke tathā | akṣamālāṃ ca saṃsthāpya vṛsikāṃ ca viśeṣataḥ etairupaskarairyuktaṃ prabhāte sa dvijātaye | dāpayet prīyatāṃ viṣṇurhrasvarūpītyudīrayet māsanāmnā tu saṃyuktaṃ prādurbhāvavidhānakam | prīyatāmiti sarvatra vidhireṣa prakīrtitaḥ śrūyate ca purā rājā haryaśvaḥ pṛthivīpatiḥ | aputraḥ sa tapastepe putramicchaṃstapodhanam tasyaiva kurvato vyuṣṭiṃ putrārthe munisattama | ājagāma hariḥ pūrvaṃ dvijarūpaṃ samāśritaḥ uvāca tapasā rājan kiṃ te vyavasitaṃ prabho | putrārthamiti provāca taṃ vipraḥ pratyuvāca ha idameva vidhānaṃ tu kuru rājannuvāca ha | evamuktvā tu rājānaṃ kṣaṇādantarhitaḥ prabhuḥ rājā'pi taṃ cakārāśu mantravantaṃ dvijātaye | daridrāya tathā prādāt jyotirgārgāya dhīmate yathāditeraputrāyāḥ svayaṃ putratvamāgataḥ | bhagavaṃstena satyena mamāpyastu suto varaḥ anena vidhinā datte tasya putro'bhavanmune | kuvalāśva iti khyātaścakravartī mahābalaḥ aputro labhate putramadhano labhate dhanam | bhraṣṭarājyo labhed rājyaṃ mṛto viṣṇupuraṃ vrajet kīrttitvā suciraṃ tatra iha martyamupāgataḥ | cakravartī bhaved dhīmān yayātiriva nāhuṣaḥ