← Varaha Purana

Varaha Purana — Chapter 29

VrP 29.29

महातपा उवाच । श्रृणु राजन्नवहितः प्रजापाल कथामिमाम् । यदा दिशः समुत्पन्नाः श्रोत्रेभ्यः पृथिवीपते ब्रह्मणः सृजतः सृष्टिमादिसर्गे समुत्थिते । चिन्ताभून्महती को मे प्रजाः सृष्टा धरिष्यति एवं चिन्तयतस्तस्य अवकाशं प्रजास्विह । प्रादुर्बभूवुः श्रोत्रेभ्यः दश कन्या महाप्रभाः पूर्वा च दक्षिणा चैव प्रतीची चोत्तरा तथा । ऊर्ध्वाऽधरा च षण्मुख्याः कन्या ह्यासंस्तदा नृप अन्याश्चतस्त्रस्तेषां तु कन्याः परमशोभनाः । रूपस्विन्यो महाभागा गाम्भीर्येण समन्विताः ता ऊचुः प्रणयाद् देवं प्रजापतिमकल्मषम् । अवकाशं तु नो देहि देवदेव प्रजापते यत्र तिष्ठामहे सर्वा भर्तृभिः सहिताः सुखम् । पतयश्च महाभागा देहि नोऽव्यक्तसंभव ब्रह्मोवाच । ब्रह्माण्डमेतत् सुश्रोण्यः शतकोटिप्रविस्तरम् । तस्यान्ते स्वेच्छया भद्रा उष्यतां मा विलम्बत भर्तॄंश्च वः प्रयच्छामि सृष्ट्वा रूपस्विनोऽनघाः । यथेष्टं गम्यतां देशो यस्या यो रोचतेऽधुना एवमुक्ताश्च ताः सर्वा यथेष्टं प्रययुस्तदा । ब्रह्मापि ससृजे तूर्णं लोकपालान् महाबलान् सृष्ट्वा तु लोकपालांस्तु ताः कन्याः पुनराह्वयत् । विवाहं कारयामास ब्रह्मा लोकपितामहः एकामिन्द्राय स प्रादादग्नयेऽन्यां यमाय च । निर्ऋताय च देवाय वरुणाय महात्मने वायवे धनदेशाय ईशानाय च सुव्रत । ऊर्द्ध्वां स्वयमधिष्ठाय शेषायाधो व्यवस्थिताम् एवं दत्त्वा पुनर्ब्रह्मा तिथिं प्रादाद् दिशां पुनः । दशमीं भर्तृनाम्नस्तु दध्यन्नं भोजनं प्रभुः ततः प्रभृति ता देव्यः सेन्द्राद्याः परिकीर्तिताः । दशमी च तिथिस्तासामतीव दयिताभवत् तस्यां दध्याशनो यस्तु सुव्रती भवते नरः । तस्य पापक्षयं तास्तु कुर्वन्त्यहरहर्नृप यश्चैतच्छृणुयाज्जन्म दिशां नियतमानसः । स प्रतिष्ठामवाप्नोति ब्रह्मलोके न संशयः

mahātapā uvāca | śrṛṇu rājannavahitaḥ prajāpāla kathāmimām | yadā diśaḥ samutpannāḥ śrotrebhyaḥ pṛthivīpate brahmaṇaḥ sṛjataḥ sṛṣṭimādisarge samutthite | cintābhūnmahatī ko me prajāḥ sṛṣṭā dhariṣyati evaṃ cintayatastasya avakāśaṃ prajāsviha | prādurbabhūvuḥ śrotrebhyaḥ daśa kanyā mahāprabhāḥ pūrvā ca dakṣiṇā caiva pratīcī cottarā tathā | ūrdhvā'dharā ca ṣaṇmukhyāḥ kanyā hyāsaṃstadā nṛpa anyāścatastrasteṣāṃ tu kanyāḥ paramaśobhanāḥ | rūpasvinyo mahābhāgā gāmbhīryeṇa samanvitāḥ tā ūcuḥ praṇayād devaṃ prajāpatimakalmaṣam | avakāśaṃ tu no dehi devadeva prajāpate yatra tiṣṭhāmahe sarvā bhartṛbhiḥ sahitāḥ sukham | patayaśca mahābhāgā dehi no'vyaktasaṃbhava brahmovāca | brahmāṇḍametat suśroṇyaḥ śatakoṭipravistaram | tasyānte svecchayā bhadrā uṣyatāṃ mā vilambata bhartṝṃśca vaḥ prayacchāmi sṛṣṭvā rūpasvino'naghāḥ | yatheṣṭaṃ gamyatāṃ deśo yasyā yo rocate'dhunā evamuktāśca tāḥ sarvā yatheṣṭaṃ prayayustadā | brahmāpi sasṛje tūrṇaṃ lokapālān mahābalān sṛṣṭvā tu lokapālāṃstu tāḥ kanyāḥ punarāhvayat | vivāhaṃ kārayāmāsa brahmā lokapitāmahaḥ ekāmindrāya sa prādādagnaye'nyāṃ yamāya ca | nirṛtāya ca devāya varuṇāya mahātmane vāyave dhanadeśāya īśānāya ca suvrata | ūrddhvāṃ svayamadhiṣṭhāya śeṣāyādho vyavasthitām evaṃ dattvā punarbrahmā tithiṃ prādād diśāṃ punaḥ | daśamīṃ bhartṛnāmnastu dadhyannaṃ bhojanaṃ prabhuḥ tataḥ prabhṛti tā devyaḥ sendrādyāḥ parikīrtitāḥ | daśamī ca tithistāsāmatīva dayitābhavat tasyāṃ dadhyāśano yastu suvratī bhavate naraḥ | tasya pāpakṣayaṃ tāstu kurvantyaharaharnṛpa yaścaitacchṛṇuyājjanma diśāṃ niyatamānasaḥ | sa pratiṣṭhāmavāpnoti brahmaloke na saṃśayaḥ