Taittiriya Samhita (Black Yajurveda) — Kanda 4 — Chapter 6

TS 4 6.1.1

अश्मन्न् ऊर्जम् पर्वते शिश्रियाणां वाते पर्जन्ये वरुणस्य शुष्मे । अद्भ्य ओषधीभ्यो वनस्पतिभ्यो ऽधि सम्भृतां तां न इषमूर्जं धत्त मरुतः सꣳरराणाः ॥ अश्मꣳस् ते क्षुद् अमुं ते शुग् ऋच्छतु यं द्विष्मः समुद्रस्य त्वाऽवाकयाग्ने परि व्ययामसि । पावको अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ हिमस्य त्वा जरायुणाग्ने परि व्ययामसि । पावको अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ उप

aśmann ūrjam parvate śiśriyāṇāṃ vāte parjanye varuṇasya śuṣme | adbhya oṣadhībhyo vanaspatibhyo 'dhi sambhṛtāṃ tāṃ na iṣamūrjaṃ dhatta marutaḥ saṃrarāṇāḥ || aśmaṃs te kṣud amuṃ te śug ṛcchatu yaṃ dviṣmaḥ samudrasya tvā'vākayāgne pari vyayāmasi | pāvako asmabhyaṃ śivo bhava || himasya tvā jarāyuṇāgne pari vyayāmasi | pāvako asmabhyaṃ śivo bhava || upa

TS 4 6.1.2

ज्मन्न् उप वेतसे ऽवत्तरं नदीष्व् आ । अग्ने पित्तम् अपाम् असि ॥ मण्डूकि ताभिर् आ गहि सेमं नो यज्ञम् । पावकवर्णꣳ शिवं कृधि ॥ पावक आ चितयन्त्या कृपा । क्षामन् रुरुच उषसो न भानुना ॥ तूर्वन् न यामन्न् एतशस्य नू रण आ यो घृणे । न ततृषाणो अजरः ॥ अग्ने पावक रोचिषा मन्द्रया देव जिह्वया । आ देवान्

jmann upa vetase 'vattaraṃ nadīṣv ā | agne pittam apām asi || maṇḍūki tābhir ā gahi semaṃ no yajñam | pāvakavarṇaṃ śivaṃ kṛdhi || pāvaka ā citayantyā kṛpā | kṣāman ruruca uṣaso na bhānunā || tūrvan na yāmann etaśasya nū raṇa ā yo ghṛṇe | na tatṛṣāṇo ajaraḥ || agne pāvaka rociṣā mandrayā deva jihvayā | ā devān

TS 4 6.1.3

वक्षि यक्षि च ॥ स नः पावक दीदिवो ऽग्ने देवाꣳ इहा वह । उप यज्ञꣳ हविश् च नः ॥ अपाम् इदं न्ययनꣳ समुद्रस्य निवेशनम् । अन्यं ते अस्मत् तपन्तु हेतयः पावको अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ नमस् ते हरसे शोचिषे नमस् ते अस्त्व् अर्चिषे । अन्यं ते अस्मत् तपन्तु हेतयः पावको अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ नृषदे वड

vakṣi yakṣi ca || sa naḥ pāvaka dīdivo 'gne devāṃ ihā vaha | upa yajñaṃ haviś ca naḥ || apām idaṃ nyayanaṃ samudrasya niveśanam | anyaṃ te asmat tapantu hetayaḥ pāvako asmabhyaṃ śivo bhava || namas te harase śociṣe namas te astv arciṣe | anyaṃ te asmat tapantu hetayaḥ pāvako asmabhyaṃ śivo bhava || nṛṣade vaḍa

TS 4 6.1.4

प्सुषदे वड् वनसदे वड् बर्हिषदे वट् सुवर्विदे वट् ॥ ये देवा देवानां यज्ञिया यज्ञियानाꣳ संवत्सरीणम् उप भागम् आसते । अहुतादो हविषो यज्ञे अस्मिन्त् स्वयं जुहुध्वम् मधुनो घृतस्य ॥ ये देवा देवेष्व् अधि देवत्वम् आयन् ये ब्रह्मणः पुरएतारो अस्य । येभ्यो नर्ते पवते धाम किं चन न ते दिवो न पृथिव्या अधि स्नुषु ॥ प्राणदा

psuṣade vaḍ vanasade vaḍ barhiṣade vaṭ suvarvide vaṭ || ye devā devānāṃ yajñiyā yajñiyānāṃ saṃvatsarīṇam upa bhāgam āsate | ahutādo haviṣo yajñe asmint svayaṃ juhudhvam madhuno ghṛtasya || ye devā deveṣv adhi devatvam āyan ye brahmaṇaḥ puraetāro asya | yebhyo narte pavate dhāma kiṃ cana na te divo na pṛthivyā adhi snuṣu || prāṇadā

TS 4 6.1.5

अपानदा व्यानदाश् चक्षुर्दा वर्चोदा वरिवोदाः । अन्यं ते अस्मत् तपन्तु हेतयः पावको अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ अग्निस् तिग्मेन शोचिषा यꣳसद् विश्वं न्य् अत्रिणम् । अग्निर् नो वꣳसते रयिम् ॥ सैनानीकेन सुविदत्रो अस्मे यष्टा देवाꣳ आयजिष्ठः स्वस्ति । अदब्धो गोपा उत नः परस्पा अग्ने द्युमद् उत रेवद् दिदीहि ॥

apānadā vyānadāś cakṣurdā varcodā varivodāḥ | anyaṃ te asmat tapantu hetayaḥ pāvako asmabhyaṃ śivo bhava || agnis tigmena śociṣā yaṃsad viśvaṃ ny atriṇam | agnir no vaṃsate rayim || sainānīkena suvidatro asme yaṣṭā devāṃ āyajiṣṭhaḥ svasti | adabdho gopā uta naḥ paraspā agne dyumad uta revad didīhi ||

TS 4 6.2.1

य इमा विश्वा भुवनानि जुह्वद् ऋषिर् होता निषसादा पिता नः । स आशिषा द्रविणम् इच्छमानः परमच्छदो वर आ विवेश ॥ विश्वकर्मा मनसा यद् विहाया धाता विधाता परमोत संदृक् । तेषाम् इष्टानि सम् इषा मदन्ति यत्र सप्तर्षीन् पर एकम् आहुः ॥ यो नः पिता जनिता यो विधाता यो नः सतो अभ्य् आ सज् जजान ।

ya imā viśvā bhuvanāni juhvad ṛṣir hotā niṣasādā pitā naḥ | sa āśiṣā draviṇam icchamānaḥ paramacchado vara ā viveśa || viśvakarmā manasā yad vihāyā dhātā vidhātā paramota saṃdṛk | teṣām iṣṭāni sam iṣā madanti yatra saptarṣīn para ekam āhuḥ || yo naḥ pitā janitā yo vidhātā yo naḥ sato abhy ā saj jajāna |

TS 4 6.2.2

यो देवानां नामधा एक एव तꣳ सम्प्रश्नम् भुवना यन्त्य् अन्या ॥ त आयजन्त द्रविणꣳ सम् अस्मा ऋषयः पूर्वे जरितारो न भूना । असूर्ता सूर्ता रजसो विमाने ये भूतानि समकृण्वन्न् इमानि ॥ न तं विदाथ य इदं जजानान्यद् युष्माकम् अन्तरम् भवाति । नीहारेण प्रावृता जल्प्या चासुतृप उक्थशासश् चरन्ति ॥ परो दिवा पर एना

yo devānāṃ nāmadhā eka eva taṃ sampraśnam bhuvanā yanty anyā || ta āyajanta draviṇaṃ sam asmā ṛṣayaḥ pūrve jaritāro na bhūnā | asūrtā sūrtā rajaso vimāne ye bhūtāni samakṛṇvann imāni || na taṃ vidātha ya idaṃ jajānānyad yuṣmākam antaram bhavāti | nīhāreṇa prāvṛtā jalpyā cāsutṛpa ukthaśāsaś caranti || paro divā para enā

TS 4 6.2.3

पृथिव्या परो देवेभिर् असुरैर् गुहा यत् । कꣳ स्विद् गर्भं प्रथमं दध्र आपो यत्र देवाः समगच्छन्त विश्वे ॥ तम् इद् गर्भम् प्रथमं दध्र आपो यत्र देवाः समगच्छन्त विश्वे । अजस्य नाभाव् अध्य् एकम् अर्पितम् यस्मिन्न् इदं विश्वम् भुवनम् अधि श्रितम् ॥ विश्वकर्मा ह्य् अजनिष्ट देव आद् इद् गन्धर्वो अभवद् द्वितीयः । तृतीयः पिता जनितौषधीना

pṛthivyā paro devebhir asurair guhā yat | kaṃ svid garbhaṃ prathamaṃ dadhra āpo yatra devāḥ samagacchanta viśve || tam id garbham prathamaṃ dadhra āpo yatra devāḥ samagacchanta viśve | ajasya nābhāv adhy ekam arpitam yasminn idaṃ viśvam bhuvanam adhi śritam || viśvakarmā hy ajaniṣṭa deva ād id gandharvo abhavad dvitīyaḥ | tṛtīyaḥ pitā janitauṣadhīnā

TS 4 6.2.4

मपां गर्भं व्यदधात् पुरुत्रा ॥ चक्षुषः पिता मनसा हि धीरो घृतम् एने अजनन् नंनमाने । यदेद् अन्ता अददृꣳहन्त पूर्व आद् इद् द्यावापृथिवी अप्रथेताम् ॥ विश्वतश्चक्षुर् उत विश्वतोमुखो विश्वतोहस्त उत विश्वतस्पात् । सम् बाहुभ्यां नमति सम् पतत्रैर् द्यावापृथिवी जनयन् देव एकः ॥ किꣳ स्विद् आसीद् अधिष्ठानम् आरम्भणं कतमत् स्वित् किम् आसीत् । यदी भूमिं जनयन्

mapāṃ garbhaṃ vyadadhāt purutrā || cakṣuṣaḥ pitā manasā hi dhīro ghṛtam ene ajanan naṃnamāne | yaded antā adadṛṃhanta pūrva ād id dyāvāpṛthivī aprathetām || viśvataścakṣur uta viśvatomukho viśvatohasta uta viśvataspāt | sam bāhubhyāṃ namati sam patatrair dyāvāpṛthivī janayan deva ekaḥ || kiṃ svid āsīd adhiṣṭhānam ārambhaṇaṃ katamat svit kim āsīt | yadī bhūmiṃ janayan

TS 4 6.2.5

विश्वकर्मा वि द्याम् और्णोन् महिना विश्वचक्षाः ॥ किꣳ स्विद् वनं क उ स वृक्ष आसीद् यतो द्यावापृथिवी निष्टतक्षुः । मनीषिणो मनसा पृच्छतेद् उ तद् यद् अध्यतिष्ठद् भुवनानि धारयन् ॥ या ते धामानि परमाणि यावमा या मध्यमा विश्वकर्मन्न् उतेमा । शिक्षा सखिभ्यो हविषि स्वधावः स्वयं यजस्व तनुवं जुषाणः ॥ वाचस् पतिं विश्वकर्माणमूतये

viśvakarmā vi dyām aurṇon mahinā viśvacakṣāḥ || kiṃ svid vanaṃ ka u sa vṛkṣa āsīd yato dyāvāpṛthivī niṣṭatakṣuḥ | manīṣiṇo manasā pṛcchated u tad yad adhyatiṣṭhad bhuvanāni dhārayan || yā te dhāmāni paramāṇi yāvamā yā madhyamā viśvakarmann utemā | śikṣā sakhibhyo haviṣi svadhāvaḥ svayaṃ yajasva tanuvaṃ juṣāṇaḥ || vācas patiṃ viśvakarmāṇamūtaye

TS 4 6.2.6

मनोयुजं वाजे अद्या हुवेम । स नो नेदिष्ठा हवनानि जोषते विश्वशम्भूर् अवसे साधुकर्मा ॥ विश्वकर्मन् हविषा वावृधानः स्वयं यजस्व तनुवं जुषाणः । मुह्यन्त्व् अन्ये अभितः सपत्ना इहास्माकम् मघवा सूरिर् अस्तु ॥ विश्वकर्मन् हविषा वर्धनेन त्रातारम् इन्द्रम् अकृणोर् अवध्यम् । तस्मै विशः समनमन्त पूर्वीर् अयम् उग्रो विहव्यो यथासत् ॥ समुद्राय वयुनाय सिन्धूनाम् पतये नमः । नदीनाꣳ सर्वासाम् पित्रे जुहुता विश्वकर्मणे विश्वाऽहामर्त्यꣳ हविः ॥

manoyujaṃ vāje adyā huvema | sa no nediṣṭhā havanāni joṣate viśvaśambhūr avase sādhukarmā || viśvakarman haviṣā vāvṛdhānaḥ svayaṃ yajasva tanuvaṃ juṣāṇaḥ | muhyantv anye abhitaḥ sapatnā ihāsmākam maghavā sūrir astu || viśvakarman haviṣā vardhanena trātāram indram akṛṇor avadhyam | tasmai viśaḥ samanamanta pūrvīr ayam ugro vihavyo yathāsat || samudrāya vayunāya sindhūnām pataye namaḥ | nadīnāṃ sarvāsām pitre juhutā viśvakarmaṇe viśvā'hāmartyaṃ haviḥ ||

TS 4 6.3.1

उद् एनम् उत्तरां नयाग्ने घृतेनाऽऽहुत । रायस् पोषेण सꣳ सृज प्रजया च धनेन च ॥ इन्द्रेमम् प्रतरां कृधि सजातानाम् असद् वशी । सम् एनं वर्चसा सृज देवेभ्यो भागधा असत् ॥ यस्य कुर्मो हविर् गृहे तम् अग्ने वर्धया त्वम् । तस्मै देवा अधि ब्रवन्न् अयं च ब्रह्मणस् पतिः ॥ उद् उ त्वा विश्वे देवाः

ud enam uttarāṃ nayāgne ghṛtenā''huta | rāyas poṣeṇa saṃ sṛja prajayā ca dhanena ca || indremam pratarāṃ kṛdhi sajātānām asad vaśī | sam enaṃ varcasā sṛja devebhyo bhāgadhā asat || yasya kurmo havir gṛhe tam agne vardhayā tvam | tasmai devā adhi bravann ayaṃ ca brahmaṇas patiḥ || ud u tvā viśve devāḥ

TS 4 6.3.2

अग्ने भरन्तु चित्तिभिः । स नो भव शिवतमः सुप्रतीको विभावसुः ॥ पञ्च दिशो दैवीर् यज्ञम् अवन्तु देवीर् अपामतिं दुर्मतिम् बाधमानाः । रायस् पोषे यज्ञपतिम् आभजन्तीः ॥ रायस् पोषे अधि यज्ञो अस्थात् समिद्धे अग्नाव् अधि मामहानः । उक्थपत्त्र ईड्यो गृभीतस् तप्तं घर्मम् परिगृह्यायजन्त ॥ ऊर्जा यद् यज्ञम् अशमन्त देवा दैव्याय धर्त्रे जोष्ट्रे । देवश्रीः श्रीमणाः शतपयाः

agne bharantu cittibhiḥ | sa no bhava śivatamaḥ supratīko vibhāvasuḥ || pañca diśo daivīr yajñam avantu devīr apāmatiṃ durmatim bādhamānāḥ | rāyas poṣe yajñapatim ābhajantīḥ || rāyas poṣe adhi yajño asthāt samiddhe agnāv adhi māmahānaḥ | ukthapattra īḍyo gṛbhītas taptaṃ gharmam parigṛhyāyajanta || ūrjā yad yajñam aśamanta devā daivyāya dhartre joṣṭre | devaśrīḥ śrīmaṇāḥ śatapayāḥ

TS 4 6.3.3

परिगृह्य देवा यज्ञम् आयन् ॥ सूर्यरश्मिर् हरिकेशः पुरस्तात् सविता ज्योतिर् उद् अयाꣳ अजस्रम् । तस्य पूषा प्रसवं याति देवः सम्पश्यन् विश्वा भुवनानि गोपाः ॥ देवा देवेभ्यो अध्वर्यन्तो अस्थुर् वीतꣳ शमित्रे शमिता यजध्यै । तुरीयो यज्ञो यत्र हव्यम् एति ततः पावका आशिषो नो जुषन्ताम् ॥ विमान एष दिवो मध्य आस्त आपप्रिवान् रोदसी अन्तरिक्षम् । स विश्वाचीर् अभि

parigṛhya devā yajñam āyan || sūryaraśmir harikeśaḥ purastāt savitā jyotir ud ayāṃ ajasram | tasya pūṣā prasavaṃ yāti devaḥ sampaśyan viśvā bhuvanāni gopāḥ || devā devebhyo adhvaryanto asthur vītaṃ śamitre śamitā yajadhyai | turīyo yajño yatra havyam eti tataḥ pāvakā āśiṣo no juṣantām || vimāna eṣa divo madhya āsta āpaprivān rodasī antarikṣam | sa viśvācīr abhi

TS 4 6.3.4

चष्टे घृताचीर् अन्तरा पूर्वम् अपरं च केतुम् ॥ उक्षा समुद्रो अरुणः सुपर्णः पूर्वस्य योनिम् पितुर् आ विवेश । मध्ये दिवो निहितः पृश्निर् अश्मा वि चक्रमे रजसः पात्य् अन्तौ ॥ इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त् समुद्रव्यचसं गिरः । रथीतमꣳ रथीनां वाजानाꣳ सत्पतिम् पतिम् ॥ सुम्नहूर् यज्ञो देवाꣳ आ च वक्षद् यक्षद् अग्निर् देवो देवाꣳ आ च वक्षत् । वाजस्य मा प्रसवेनोद्ग्राभेणोद् अग्रभीत् । अथा सपत्नाꣳ इन्द्रो मे निग्राभेणाधराꣳ अकः ॥ उद्ग्राभं च निग्राभं च ब्रह्म देवा अवीवृधन् । अथा सपत्नान् इन्द्राग्नी मे विषूचीनान् व्यस्यताम् ॥

caṣṭe ghṛtācīr antarā pūrvam aparaṃ ca ketum || ukṣā samudro aruṇaḥ suparṇaḥ pūrvasya yonim pitur ā viveśa | madhye divo nihitaḥ pṛśnir aśmā vi cakrame rajasaḥ pāty antau || indraṃ viśvā avīvṛdhant samudravyacasaṃ giraḥ | rathītamaṃ rathīnāṃ vājānāṃ satpatim patim || sumnahūr yajño devāṃ ā ca vakṣad yakṣad agnir devo devāṃ ā ca vakṣat | vājasya mā prasavenodgrābheṇod agrabhīt | athā sapatnāṃ indro me nigrābheṇādharāṃ akaḥ || udgrābhaṃ ca nigrābhaṃ ca brahma devā avīvṛdhan | athā sapatnān indrāgnī me viṣūcīnān vyasyatām ||

TS 4 6.4.1

आशुः शिशानो वृषभो न युध्मो घनाघनः क्षोभणश् चर्षणीनाम् । संक्रन्दनो ऽनिमिष एकवीरः शतꣳ सेना अजयत् साकम् इन्द्रः ॥ संक्रन्दनेनानिमिषेण जिष्णुना युत्कारेण दुश्च्यवनेन धृष्णुना । तद् इन्द्रेण जयत तत् सहध्वं युधो नर इषुहस्तेन वृष्णा ॥ स इषुहस्तैः स निषङ्गिभिर् वशी सꣳस्रष्टा स युध इन्द्रो गणेन । सꣳसृष्टजित् सोमपा बाहुशर्ध्य् ऊर्ध्वधन्वा प्रतिहिताभिर् अस्ता ॥ बृहस्पते परि दीया

āśuḥ śiśāno vṛṣabho na yudhmo ghanāghanaḥ kṣobhaṇaś carṣaṇīnām | saṃkrandano 'nimiṣa ekavīraḥ śataṃ senā ajayat sākam indraḥ || saṃkrandanenānimiṣeṇa jiṣṇunā yutkāreṇa duścyavanena dhṛṣṇunā | tad indreṇa jayata tat sahadhvaṃ yudho nara iṣuhastena vṛṣṇā || sa iṣuhastaiḥ sa niṣaṅgibhir vaśī saṃsraṣṭā sa yudha indro gaṇena | saṃsṛṣṭajit somapā bāhuśardhy ūrdhvadhanvā pratihitābhir astā || bṛhaspate pari dīyā

TS 4 6.4.2

रथेन रक्षोहामित्राꣳ अपबाधमानः । प्रभञ्जन्त् सेनाः प्रमृणो युधा जयन्न् अस्माकम् एध्य् अविता रथानाम् ॥ गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तम् अज्म प्रमृणन्तम् ओजसा । इमꣳ सजाता अनु वीरयध्वम् इन्द्रꣳ सखायो ऽनु सꣳ रभध्वम् ॥ बलविज्ञाय स्थविरः प्रवीरः सहस्वान् वाजी सहमान उग्रः । अभिवीरो अभिसत्वा सहोजा जैत्रम् इन्द्र रथम् आ तिष्ठ गोवित् ॥ अभि गोत्राणि सहसा गाहमानो ऽदायः

rathena rakṣohāmitrāṃ apabādhamānaḥ | prabhañjant senāḥ pramṛṇo yudhā jayann asmākam edhy avitā rathānām || gotrabhidaṃ govidaṃ vajrabāhuṃ jayantam ajma pramṛṇantam ojasā | imaṃ sajātā anu vīrayadhvam indraṃ sakhāyo 'nu saṃ rabhadhvam || balavijñāya sthaviraḥ pravīraḥ sahasvān vājī sahamāna ugraḥ | abhivīro abhisatvā sahojā jaitram indra ratham ā tiṣṭha govit || abhi gotrāṇi sahasā gāhamāno 'dāyaḥ

TS 4 6.4.3

वीरः शतमन्युर् इन्द्रः । दुश्च्यवनः पृतनाषाड् अयुध्यो ऽस्माकꣳ सेना अवतु प्र युत्सु ॥ इन्द्र आसां नेता बृहस्पतिर् दक्षिणा यज्ञः पुर एतु सोमः । देवसेनानाम् अभिभञ्जतीनां जयन्तीनाम् मरुतो यन्त्व् अग्रे ॥ इन्द्रस्य वृष्णो वरुणस्य राज्ञ आदित्यानाम् मरुताꣳ शर्ध उग्रम् । महामनसाम् भुवनच्यवानां घोषो देवानां जयताम् उद् अस्थात् ॥ अस्माकम् इन्द्रः समृतेषु ध्वजेष्व् अस्माकं या इषवस् ता जयन्तु ॥

vīraḥ śatamanyur indraḥ | duścyavanaḥ pṛtanāṣāḍ ayudhyo 'smākaṃ senā avatu pra yutsu || indra āsāṃ netā bṛhaspatir dakṣiṇā yajñaḥ pura etu somaḥ | devasenānām abhibhañjatīnāṃ jayantīnām maruto yantv agre || indrasya vṛṣṇo varuṇasya rājña ādityānām marutāṃ śardha ugram | mahāmanasām bhuvanacyavānāṃ ghoṣo devānāṃ jayatām ud asthāt || asmākam indraḥ samṛteṣu dhvajeṣv asmākaṃ yā iṣavas tā jayantu ||

TS 4 6.4.4

अस्माकं वीरा उत्तरे भवन्त्व् अस्मान् उ देवा अवता हवेषु ॥ उद् धर्षय मघवन्न् आयुधान्य् उत् सत्वनाम् मामकानाम् महाꣳसि । उद् वृत्रहन् वाजिनां वाजिनान्य् उद् रथानां जयताम् एतु घोषः ॥ उप प्रेत जयता नर स्थिरा वः सन्तु बाहवः । इन्द्रो वः शर्म यच्छत्व् अनाधृष्या यथासथ ॥ अवसृष्टा परा पत शरव्ये ब्रह्मसꣳशिता । गच्छामित्रान् प्र

asmākaṃ vīrā uttare bhavantv asmān u devā avatā haveṣu || ud dharṣaya maghavann āyudhāny ut satvanām māmakānām mahāṃsi | ud vṛtrahan vājināṃ vājināny ud rathānāṃ jayatām etu ghoṣaḥ || upa preta jayatā nara sthirā vaḥ santu bāhavaḥ | indro vaḥ śarma yacchatv anādhṛṣyā yathāsatha || avasṛṣṭā parā pata śaravye brahmasaṃśitā | gacchāmitrān pra

TS 4 6.4.5

विश मैषां कं चनोच् छिषः ॥ मर्माणि ते वर्मभिश् छादयामि सोमस् त्वा राजामृतेनाभि वस्ताम् । उरोर् वरीयो वरिवस् ते अस्तु जयन्तं त्वाम् अनु मदन्तु देवाः ॥ यत्र बाणाः सम्पतन्ति कुमारा विशिखा इव । इन्द्रो नस् तत्र वृत्रहा विश्वाहा शर्म यच्छतु ॥

viśa maiṣāṃ kaṃ canoc chiṣaḥ || marmāṇi te varmabhiś chādayāmi somas tvā rājāmṛtenābhi vastām | uror varīyo varivas te astu jayantaṃ tvām anu madantu devāḥ || yatra bāṇāḥ sampatanti kumārā viśikhā iva | indro nas tatra vṛtrahā viśvāhā śarma yacchatu ||

TS 4 6.5.1

प्राचीम् अनु प्रदिशम् प्रेहि विद्वान् अग्नेर् अग्ने पुरोअग्निर् भवेह । विश्वा आशा दीद्यानो वि भाह्य् ऊर्जं नो धेहि द्विपदे चतुष्पदे ॥ क्रमध्वम् अग्निना नाकम् उख्यꣳ हस्तेषु बिभ्रतः । दिवः पृष्ठꣳ सुवर् गत्वा मिश्रा देवेभिर् आद्ध्वम् ॥ पृथिव्या अहम् उद् अन्तरिक्षम् आरुहम् अन्तरिक्षाद् दिवम् आरुहम् । दिवो नाकस्य पृष्ठात् सुवर् ज्योतिर् अगा

prācīm anu pradiśam prehi vidvān agner agne puroagnir bhaveha | viśvā āśā dīdyāno vi bhāhy ūrjaṃ no dhehi dvipade catuṣpade || kramadhvam agninā nākam ukhyaṃ hasteṣu bibhrataḥ | divaḥ pṛṣṭhaṃ suvar gatvā miśrā devebhir āddhvam || pṛthivyā aham ud antarikṣam āruham antarikṣād divam āruham | divo nākasya pṛṣṭhāt suvar jyotir agā

TS 4 6.5.2

महम् ॥ सुवर् यन्तो नापेक्षन्त आ द्याꣳ रोहन्ति रोदसी । यज्ञं ये विश्वतोधारꣳ सुविद्वाꣳसो वितेनिरे ॥ अग्ने प्रेहि प्रथमो देवयतां चक्षुर् देवानाम् उत मर्त्यानाम् । इयक्षमाणा भृगुभिः सजोषाः सुवर् यन्तु यजमानाः स्वस्ति ॥ नक्तोषासा समनसा विरूपे धापयेते शिशुम् एकꣳ समीची । द्यावा क्षामा रुक्मो अन्तर् विभाति देवा अग्निं धारयन् द्रविणोदाः ॥ अग्ने सहस्राक्ष

maham || suvar yanto nāpekṣanta ā dyāṃ rohanti rodasī | yajñaṃ ye viśvatodhāraṃ suvidvāṃso vitenire || agne prehi prathamo devayatāṃ cakṣur devānām uta martyānām | iyakṣamāṇā bhṛgubhiḥ sajoṣāḥ suvar yantu yajamānāḥ svasti || naktoṣāsā samanasā virūpe dhāpayete śiśum ekaṃ samīcī | dyāvā kṣāmā rukmo antar vibhāti devā agniṃ dhārayan draviṇodāḥ || agne sahasrākṣa

TS 4 6.5.3

शतमूर्धञ् छतं ते प्राणाः सहस्रम् अपानाः । त्वꣳ साहस्रस्य राय ईशिषे तस्मै ते विधेम वाजाय स्वाहा ॥ सुपर्णो ऽसि गरुत्मान् पृथिव्याꣳ सीद पृष्ठे पृथिव्याः सीद भासान्तरिक्षम् आ पृण ज्योतिषा दिवम् उत् तभान तेजसा दिश उद् दृꣳह ॥ आजुह्वानः सुप्रतीकः पुरस्ताद् अग्ने स्वां योनिम् आ सीद साध्या । अस्मिन्त् सधस्थे अध्य् उत्तरस्मिन् विश्वे देवाः

śatamūrdhañ chataṃ te prāṇāḥ sahasram apānāḥ | tvaṃ sāhasrasya rāya īśiṣe tasmai te vidhema vājāya svāhā || suparṇo 'si garutmān pṛthivyāṃ sīda pṛṣṭhe pṛthivyāḥ sīda bhāsāntarikṣam ā pṛṇa jyotiṣā divam ut tabhāna tejasā diśa ud dṛṃha || ājuhvānaḥ supratīkaḥ purastād agne svāṃ yonim ā sīda sādhyā | asmint sadhasthe adhy uttarasmin viśve devāḥ

TS 4 6.5.4

यजमानश् च सीदत ॥ प्रेद्धो अग्ने दीदिहि पुरो नो ऽजस्रया सूर्म्या यविष्ठ । त्वाꣳ शश्वन्त उप यन्ति वाजाः ॥ विधेम ते परमे जन्मन्न् अग्ने विधेम स्तोमैर् अवरे सधस्थे । यस्माद् योनेर् उदारिथा यजे तम् प्र त्वे हवीꣳषि जुहुरे समिद्धे ॥ ताꣳ सवितुर् वरेण्यस्य चित्राम् आहं वृणे सुमतिं विश्वजन्याम् । याम् अस्य कण्वो अदुहत् प्रपीनाꣳ सहस्रधाराम्

yajamānaś ca sīdata || preddho agne dīdihi puro no 'jasrayā sūrmyā yaviṣṭha | tvāṃ śaśvanta upa yanti vājāḥ || vidhema te parame janmann agne vidhema stomair avare sadhasthe | yasmād yoner udārithā yaje tam pra tve havīṃṣi juhure samiddhe || tāṃ savitur vareṇyasya citrām āhaṃ vṛṇe sumatiṃ viśvajanyām | yām asya kaṇvo aduhat prapīnāṃ sahasradhārām

TS 4 6.5.5

पयसा महीं गाम् ॥ सप्त ते अग्ने समिधः सप्त जिह्वाः सप्तर्षयः सप्त धाम प्रियाणि । सप्त होत्राः सप्तधा त्वा यजन्ति सप्त योनीर् आ पृणस्वा घृतेन ॥ ईदृङ् चान्यादृङ् चैतादृङ् च प्रतिदृङ् च मितश् च सम्मितश् च सभराः । शुक्रज्योतिश् च चित्रज्योतिश् च सत्यज्योतिश् च ज्योतिष्माꣳश् च सत्यश् चर्तपाश् चात्यꣳहाः ॥

payasā mahīṃ gām || sapta te agne samidhaḥ sapta jihvāḥ saptarṣayaḥ sapta dhāma priyāṇi | sapta hotrāḥ saptadhā tvā yajanti sapta yonīr ā pṛṇasvā ghṛtena || īdṛṅ cānyādṛṅ caitādṛṅ ca pratidṛṅ ca mitaś ca sammitaś ca sabharāḥ | śukrajyotiś ca citrajyotiś ca satyajyotiś ca jyotiṣmāṃś ca satyaś cartapāś cātyaṃhāḥ ||

TS 4 6.5.6

ऋतजिच् च सत्यजिच् च सेनजिच् च सुषेणश् चान्त्यमित्रश् च दूरेअमित्रश् च गणः । ऋतश् च सत्यश् च ध्रुवश् च धरुणश् च धर्ता च विधर्ता च विधारयः । ईदृक्षास एतादृक्षास ऊ षु णः सदृक्षासः प्रतिसदृक्षास एतन । मितासश् च सम्मितासश् च न ऊतये सभरसो मरुतो यज्ञे अस्मिन् । इन्द्रं दैवीर् विशो मरुतो ऽनुवर्त्मानो यथेन्द्रं दैवीर् विशो मरुतो ऽनुवर्त्मान एवम् इमं यजमानं दैवीश् च विशो मानुषीश् चानुवर्त्मानो भवन्तु ॥

ṛtajic ca satyajic ca senajic ca suṣeṇaś cāntyamitraś ca dūreamitraś ca gaṇaḥ | ṛtaś ca satyaś ca dhruvaś ca dharuṇaś ca dhartā ca vidhartā ca vidhārayaḥ | īdṛkṣāsa etādṛkṣāsa ū ṣu ṇaḥ sadṛkṣāsaḥ pratisadṛkṣāsa etana | mitāsaś ca sammitāsaś ca na ūtaye sabharaso maruto yajñe asmin | indraṃ daivīr viśo maruto 'nuvartmāno yathendraṃ daivīr viśo maruto 'nuvartmāna evam imaṃ yajamānaṃ daivīś ca viśo mānuṣīś cānuvartmāno bhavantu ||

TS 4 6.6.1

जीमूतस्येव भवति प्रतीकं यद् वर्मी याति समदाम् उपस्थे । अनाविद्धया तनुवा जय त्वꣳ स त्वा वर्मणो महिमा पिपर्तु ॥ धन्वना गा धन्वनाजिं जयेम धन्वना तीव्राः समदो जयेम । धनुः शत्रोर् अपकामं कृणोति धन्वना सर्वाः प्रदिशो जयेम ॥ वक्ष्यन्तीवेद् आ गनीगन्ति कर्णम् प्रियꣳ सखायम् परिषस्वजाना । योषेव शिङ्क्तेवितताऽधि धन्वन्

jīmūtasyeva bhavati pratīkaṃ yad varmī yāti samadām upasthe | anāviddhayā tanuvā jaya tvaṃ sa tvā varmaṇo mahimā pipartu || dhanvanā gā dhanvanājiṃ jayema dhanvanā tīvrāḥ samado jayema | dhanuḥ śatror apakāmaṃ kṛṇoti dhanvanā sarvāḥ pradiśo jayema || vakṣyantīved ā ganīganti karṇam priyaṃ sakhāyam pariṣasvajānā | yoṣeva śiṅktevitatā'dhi dhanvan

TS 4 6.6.2

ज्या इयꣳ समने पारयन्ती ॥ ते आचरन्ती समनेव योषा मातेव पुत्रम् बिभृताम् उपस्थे । अप शत्रून् विध्यताꣳ संविदाने आर्त्नी इमे विष्फुरन्ती अमित्रान् ॥ बह्वीनाम् पिता बहुर् अस्य पुत्रश् चिश्चा कृणोति समनाऽवगत्य । इषुधिः सङ्काः पृतनाश् च सर्वाः पृष्ठे निनद्धो जयति प्रसूतः ॥ रथे तिष्ठन् नयति वाजिनः पुरो यत्रयत्र कामयते सुषारथिः । अभीशूनाम् महिमानम्

jyā iyaṃ samane pārayantī || te ācarantī samaneva yoṣā māteva putram bibhṛtām upasthe | apa śatrūn vidhyatāṃ saṃvidāne ārtnī ime viṣphurantī amitrān || bahvīnām pitā bahur asya putraś ciścā kṛṇoti samanā'vagatya | iṣudhiḥ saṅkāḥ pṛtanāś ca sarvāḥ pṛṣṭhe ninaddho jayati prasūtaḥ || rathe tiṣṭhan nayati vājinaḥ puro yatrayatra kāmayate suṣārathiḥ | abhīśūnām mahimānam

TS 4 6.6.3

पनायत मनः पश्चाद् अनु यच्छन्ति रश्मयः ॥ तीव्रान् घोषान् कृण्वते वृषपाणयो ऽश्वा रथेभिः सह वाजयन्तः । अवक्रामन्तः प्रपदैर् अमित्रान् क्षिणन्ति शत्रूꣳर् अनपव्ययन्तः ॥ रथवाहनꣳ हविर् अस्य नाम यत्रायुधं निहितम् अस्य वर्म । तत्रा रथम् उप शग्मꣳ सदेम विश्वाहा वयꣳ सुमनस्यमानाः ॥ स्वादुषꣳसदः पितरो वयोधाः कृछ्रेश्रितः शक्तीवन्तो गभीराः । चित्रसेना इषुबला अमृध्राः सतोवीरा उरवो व्रातसाहाः ॥ ब्राह्मणासः

panāyata manaḥ paścād anu yacchanti raśmayaḥ || tīvrān ghoṣān kṛṇvate vṛṣapāṇayo 'śvā rathebhiḥ saha vājayantaḥ | avakrāmantaḥ prapadair amitrān kṣiṇanti śatrūṃr anapavyayantaḥ || rathavāhanaṃ havir asya nāma yatrāyudhaṃ nihitam asya varma | tatrā ratham upa śagmaṃ sadema viśvāhā vayaṃ sumanasyamānāḥ || svāduṣaṃsadaḥ pitaro vayodhāḥ kṛchreśritaḥ śaktīvanto gabhīrāḥ | citrasenā iṣubalā amṛdhrāḥ satovīrā uravo vrātasāhāḥ || brāhmaṇāsaḥ

TS 4 6.6.4

पितरः सोम्यासः शिवे नो द्यावापृथिवी अनेहसा । पूषा नः पातु दुरिताद् ऋतावृधो रक्षा माकिर् नो अघशꣳस ईशत ॥ सुपर्णं वस्ते मृगो अस्या दन्तो गोभिः संनद्धा पतति प्रसूता । यत्रा नरः सं च वि च द्रवन्ति तत्रास्मभ्यम् इषवः शर्म यꣳसन् ॥ ऋजीते परि वृङ्ग्धि नो ऽश्मा भवतु नस् तनूः । सोमो अधि ब्रवीतु नो ऽदितिः

pitaraḥ somyāsaḥ śive no dyāvāpṛthivī anehasā | pūṣā naḥ pātu duritād ṛtāvṛdho rakṣā mākir no aghaśaṃsa īśata || suparṇaṃ vaste mṛgo asyā danto gobhiḥ saṃnaddhā patati prasūtā | yatrā naraḥ saṃ ca vi ca dravanti tatrāsmabhyam iṣavaḥ śarma yaṃsan || ṛjīte pari vṛṅgdhi no 'śmā bhavatu nas tanūḥ | somo adhi bravītu no 'ditiḥ

TS 4 6.6.5

शर्म यच्छतु ॥ आ जङ्घन्ति सान्व् एषां जघनाꣳ उप जिघ्नते । अश्वाजनि प्रचेतसो ऽश्वान्त् समत्सु चोदय ॥ अहिर् इव भोगैः पर्य् एति बाहुं ज्याया हेतिम् परिबाधमानः । हस्तघ्नो विश्वा वयुनानि विद्वान् पुमान् पुमाꣳसम् परि पातु विश्वतः ॥ वनस्पते वीड्वङ्गो हि भूया अस्मत्सखा प्रतरणः सुवीरः । गोभिः संनद्धो असि वीडयस्वाऽऽस्थाता ते जयतु जेत्वानि ॥ दिवः पृथिव्याः परि

śarma yacchatu || ā jaṅghanti sānv eṣāṃ jaghanāṃ upa jighnate | aśvājani pracetaso 'śvānt samatsu codaya || ahir iva bhogaiḥ pary eti bāhuṃ jyāyā hetim paribādhamānaḥ | hastaghno viśvā vayunāni vidvān pumān pumāṃsam pari pātu viśvataḥ || vanaspate vīḍvaṅgo hi bhūyā asmatsakhā prataraṇaḥ suvīraḥ | gobhiḥ saṃnaddho asi vīḍayasvā''sthātā te jayatu jetvāni || divaḥ pṛthivyāḥ pari

TS 4 6.6.6

ओज उद्भृतं वनस्पतिभ्यः पर्य् आभृतꣳ सहः । अपाम् ओज्मानम् परि गोभिर् आवृतम् इन्द्रस्य वज्रꣳ हविषा रथं यज ॥ इन्द्रस्य वज्रो मरुताम् अनीकम् मित्रस्य गर्भो वरुणस्य नाभिः । सेमां नो हव्यदातिं जुषाणो देव रथ प्रति हव्या गृभाय ॥ उप श्वासय पृथिवीम् उत द्याम् पुरुत्रा ते मनुतां विष्ठितं जगत् । स दुन्दुभे सजूर् इन्द्रेण देवैर् दूरात्

oja udbhṛtaṃ vanaspatibhyaḥ pary ābhṛtaṃ sahaḥ | apām ojmānam pari gobhir āvṛtam indrasya vajraṃ haviṣā rathaṃ yaja || indrasya vajro marutām anīkam mitrasya garbho varuṇasya nābhiḥ | semāṃ no havyadātiṃ juṣāṇo deva ratha prati havyā gṛbhāya || upa śvāsaya pṛthivīm uta dyām purutrā te manutāṃ viṣṭhitaṃ jagat | sa dundubhe sajūr indreṇa devair dūrāt

TS 4 6.6.7

दवीयो अप सेध शत्रून् ॥ आ क्रन्दय बलम् ओजो न आ धा नि ष्टनिहि दुरिता बाधमानः । अप प्रोथ दुन्दुभे दुच्छुनाꣳ इत इन्द्रस्य मुष्टिर् असि वीडयस्व ॥ आऽमूर् अज प्रत्यावर्तयेमाः केतुमद् दुन्दुभिर् वावदीति । सम् अश्वपर्णाश् चरन्ति नो नरो ऽस्माकम् इन्द्र रथिनो जयन्तु ॥

davīyo apa sedha śatrūn || ā krandaya balam ojo na ā dhā ni ṣṭanihi duritā bādhamānaḥ | apa protha dundubhe ducchunāṃ ita indrasya muṣṭir asi vīḍayasva || ā'mūr aja pratyāvartayemāḥ ketumad dundubhir vāvadīti | sam aśvaparṇāś caranti no naro 'smākam indra rathino jayantu ||

TS 4 6.7.1

यद् अक्रन्दः प्रथमं जायमान उद्यन्त् समुद्राद् उत वा पुरीषात् । श्येनस्य पक्षा हरिणस्य बाहू उपस्तुत्यम् महि जातं ते अर्वन् ॥ यमेन दत्तं त्रित एनम् आयुनग् इन्द्र एणम् प्रथमो अध्य् अतिष्ठत् । गन्धर्वो अस्य रशनाम् अगृभ्णात् सूराद् अश्वं वसवो निर् अतष्ट ॥ असि यमो अस्य् आदित्यो अर्वन्न् असि त्रितो गुह्येन व्रतेन । असि सोमेन समया विपृक्तः

yad akrandaḥ prathamaṃ jāyamāna udyant samudrād uta vā purīṣāt | śyenasya pakṣā hariṇasya bāhū upastutyam mahi jātaṃ te arvan || yamena dattaṃ trita enam āyunag indra eṇam prathamo adhy atiṣṭhat | gandharvo asya raśanām agṛbhṇāt sūrād aśvaṃ vasavo nir ataṣṭa || asi yamo asy ādityo arvann asi trito guhyena vratena | asi somena samayā vipṛktaḥ

TS 4 6.7.2

आहुस् ते त्रीणि दिवि बन्धनानि ॥ त्रीणि त आहुर् दिवि बन्धनानि त्रीण्य् अप्सु त्रीण्य् अन्तः समुद्रे । उतेव मे वरुणश् छन्त्स्य् अर्वन् यत्रा त आहुः परमं जनित्रम् ॥ इमा ते वाजिन्न् अवमार्जनानीमा शफानाꣳ सनितुर् निधाना । अत्रा ते भद्रा रशना अपश्यम् ऋतस्य या अभिरक्षन्ति गोपाः ॥ आत्मानं ते मनसाऽऽराद् अजानाम् अवो दिवा

āhus te trīṇi divi bandhanāni || trīṇi ta āhur divi bandhanāni trīṇy apsu trīṇy antaḥ samudre | uteva me varuṇaś chantsy arvan yatrā ta āhuḥ paramaṃ janitram || imā te vājinn avamārjanānīmā śaphānāṃ sanitur nidhānā | atrā te bhadrā raśanā apaśyam ṛtasya yā abhirakṣanti gopāḥ || ātmānaṃ te manasā''rād ajānām avo divā

TS 4 6.7.3

पतयन्तम् पतंगम् । शिरो अपश्यम् पथिभिः सुगेभिर् अरेणुभिर् जेहमानम् पतत्रि ॥ अत्रा ते रूपम् उत्तमम् अपश्यं जिगीषमाणम् इष आ पदे गोः । यदा ते मर्तो अनु भोगम् आनड् आद् इद् ग्रसिष्ठ ओषधीर् अजीगः ॥ अनु त्वा रथो अनु मर्यो अर्वन्न् अनु गावो ऽनु भगः कनीनाम् । अनु व्रातासस् तव सख्यम् ईयुर् अनु देवा ममिरे वीर्यम्

patayantam pataṃgam | śiro apaśyam pathibhiḥ sugebhir areṇubhir jehamānam patatri || atrā te rūpam uttamam apaśyaṃ jigīṣamāṇam iṣa ā pade goḥ | yadā te marto anu bhogam ānaḍ ād id grasiṣṭha oṣadhīr ajīgaḥ || anu tvā ratho anu maryo arvann anu gāvo 'nu bhagaḥ kanīnām | anu vrātāsas tava sakhyam īyur anu devā mamire vīryam

TS 4 6.7.4

ते ॥ हिरण्यशृङ्गो ऽयो अस्य पादा मनोजवा अवर इन्द्र आसीत् । देवा इद् अस्य हविरद्यम् आयन् यो अर्वन्तम् प्रथमो अध्यतिष्ठत् ॥ ईर्मान्तासः सिलिकमध्यमासः सꣳ शूरणासो दिव्यासो अत्याः । हꣳसा इव श्रेणिशो यतन्ते यद् आक्षिषुर् दिव्यम् अज्मम् अश्वाः ॥ तव शरीरम् पतयिष्ण्व् अर्वन् तव चित्तं वात इव ध्रजीमान् । तव शृङ्गाणि विष्ठिता पुरुत्रारण्येषु जर्भुराणा चरन्ति ॥ उप

te || hiraṇyaśṛṅgo 'yo asya pādā manojavā avara indra āsīt | devā id asya haviradyam āyan yo arvantam prathamo adhyatiṣṭhat || īrmāntāsaḥ silikamadhyamāsaḥ saṃ śūraṇāso divyāso atyāḥ | haṃsā iva śreṇiśo yatante yad ākṣiṣur divyam ajmam aśvāḥ || tava śarīram patayiṣṇv arvan tava cittaṃ vāta iva dhrajīmān | tava śṛṅgāṇi viṣṭhitā purutrāraṇyeṣu jarbhurāṇā caranti || upa

TS 4 6.7.5

प्रागाच् छसनं वाज्य् अर्वा देवद्रीचा मनसा दीध्यानः । अजः पुरो नीयते नाभिर् अस्यानु पश्चात् कवयो यन्ति रेभाः ॥ उप प्रागात् परमं यत् सधस्थम् अर्वाꣳ अच्छा पितरम् मातरं च । अद्या देवाञ् जुष्टतमो हि गम्या अथाऽऽ शास्ते दाशुषे वार्याणि ॥

prāgāc chasanaṃ vājy arvā devadrīcā manasā dīdhyānaḥ | ajaḥ puro nīyate nābhir asyānu paścāt kavayo yanti rebhāḥ || upa prāgāt paramaṃ yat sadhastham arvāṃ acchā pitaram mātaraṃ ca | adyā devāñ juṣṭatamo hi gamyā athā'' śāste dāśuṣe vāryāṇi ||

TS 4 6.8.1

मा नो मित्रो वरुणो अर्यमायुर् इन्द्र ऋभुक्षा मरुतः परि ख्यन् । यद् वाजिनो देवजातस्य सप्तेः प्रवक्ष्यामो विदथे वीर्याणि ॥ यन् निर्णिजा रेक्णसा प्रावृतस्य रातिं गृभीताम् मुखतो नयन्ति । सुप्राङ् अजो मेम्यद् विश्वरूप इन्द्रापूष्णोः प्रियम् अप्य् एति पाथः ॥ एष छागः पुरो अश्वेन वाजिना पूष्णो भागो नीयते विश्वदेव्यः । अभिप्रियं यत् पुरोडाशम् अर्वता त्वष्टे

mā no mitro varuṇo aryamāyur indra ṛbhukṣā marutaḥ pari khyan | yad vājino devajātasya sapteḥ pravakṣyāmo vidathe vīryāṇi || yan nirṇijā rekṇasā prāvṛtasya rātiṃ gṛbhītām mukhato nayanti | suprāṅ ajo memyad viśvarūpa indrāpūṣṇoḥ priyam apy eti pāthaḥ || eṣa chāgaḥ puro aśvena vājinā pūṣṇo bhāgo nīyate viśvadevyaḥ | abhipriyaṃ yat puroḍāśam arvatā tvaṣṭe

TS 4 6.8.2

देनꣳ सौश्रवसाय जिन्वति यद् धविष्यम् ऋतुशो देवयानं त्रिर् मानुषाः पर्य् अश्वं नयन्ति । अत्रा पूष्णः प्रथमो भाग एति यज्ञं देवेभ्यः प्रतिवेदयन्न् अजः ॥ होताध्वर्युर् आवया अग्निमिन्धो ग्रावग्राभ उत शꣳस्ता सुविप्रः । तेन यज्ञेन स्वरंकृतेन स्विष्टेन वक्षणा आ पृणध्वम् ॥ यूपव्रस्का उत ये यूपवाहाश् चषालं ये अश्वयूपाय तक्षति । ये चार्वते पचनꣳ सम्भरन्त्य् उतो

denaṃ sauśravasāya jinvati yad dhaviṣyam ṛtuśo devayānaṃ trir mānuṣāḥ pary aśvaṃ nayanti | atrā pūṣṇaḥ prathamo bhāga eti yajñaṃ devebhyaḥ prativedayann ajaḥ || hotādhvaryur āvayā agnimindho grāvagrābha uta śaṃstā suvipraḥ | tena yajñena svaraṃkṛtena sviṣṭena vakṣaṇā ā pṛṇadhvam || yūpavraskā uta ye yūpavāhāś caṣālaṃ ye aśvayūpāya takṣati | ye cārvate pacanaṃ sambharanty uto

TS 4 6.8.3

तेषाम् अभिगूर्तिर् न इन्वतु ॥ उप प्रागात् सुमन् मे ऽधायि मन्म देवानाम् आशा उप वीतपृष्ठः । अन्व् एनं विप्रा ऋषयो मदन्ति देवानाम् पुष्टे चकृमा सुबन्धुम् ॥ यद् वाजिनो दाम संदानं अर्वतो या शीर्षण्या रशना रज्जुर् अस्य । यद् वा घास्य प्रभृतम् आस्ये तृणꣳ सर्वा ता ते अपि देवेष्व् अस्तु ॥ यद् अश्वस्य क्रविषः

teṣām abhigūrtir na invatu || upa prāgāt suman me 'dhāyi manma devānām āśā upa vītapṛṣṭhaḥ | anv enaṃ viprā ṛṣayo madanti devānām puṣṭe cakṛmā subandhum || yad vājino dāma saṃdānaṃ arvato yā śīrṣaṇyā raśanā rajjur asya | yad vā ghāsya prabhṛtam āsye tṛṇaṃ sarvā tā te api deveṣv astu || yad aśvasya kraviṣaḥ

TS 4 6.8.4

मक्षिकाश यद् वा स्वरौ स्वधितौ रिप्तम् अस्ति । यद् धस्तयोः शमितुर् यन् नखेषु सर्वा ता ते अपि देवेष्व् अस्तु ॥ यद् ऊवध्यम् उदरस्यापवाति य आमस्य क्रविषो गन्धो अस्ति । सुकृता तच् छमितारः कृण्वन्तूत मेधꣳ शृतपाकम् पचन्तु ॥ यत् ते गात्राद् अग्निना पच्यमानाद् अभि शूलं निहतस्यावधावति । मा तद् भूम्याम् आ श्रिषन् मा तृणेषु देवेभ्यस् तद् उशद्भ्यो रातम् अस्तु ॥

makṣikāśa yad vā svarau svadhitau riptam asti | yad dhastayoḥ śamitur yan nakheṣu sarvā tā te api deveṣv astu || yad ūvadhyam udarasyāpavāti ya āmasya kraviṣo gandho asti | sukṛtā tac chamitāraḥ kṛṇvantūta medhaṃ śṛtapākam pacantu || yat te gātrād agninā pacyamānād abhi śūlaṃ nihatasyāvadhāvati | mā tad bhūmyām ā śriṣan mā tṛṇeṣu devebhyas tad uśadbhyo rātam astu ||

TS 4 6.9.1

ये वाजिनम् परिपश्यन्ति पक्वं य ईम् आहुः सुरभिर् निर् हरेति । ये चार्वतो माꣳसभिक्षाम् उपासत उतो तेषाम् अभिगूर्तिर् न इन्वतु ॥ यन् नीक्षणम् माꣳस्पचन्या उखाया या पात्राणि यूष्ण आसेचनानि । ऊष्मण्यापिधाना चरूणाम् अङ्काः सूनाः परि भूषन्त्य् अश्वम् ॥ निक्रमणं निषदनं विवर्तनं यच् च पड्बीशम् अर्वतः । यच् च पपौ यच् च घासिम्

ye vājinam paripaśyanti pakvaṃ ya īm āhuḥ surabhir nir hareti | ye cārvato māṃsabhikṣām upāsata uto teṣām abhigūrtir na invatu || yan nīkṣaṇam māṃspacanyā ukhāyā yā pātrāṇi yūṣṇa āsecanāni | ūṣmaṇyāpidhānā carūṇām aṅkāḥ sūnāḥ pari bhūṣanty aśvam || nikramaṇaṃ niṣadanaṃ vivartanaṃ yac ca paḍbīśam arvataḥ | yac ca papau yac ca ghāsim

TS 4 6.9.2

जघास सर्वा ता ते अपि देवेष्व् अस्तु ॥ मा त्वाग्निर् ध्वनयिद् धूमगन्धिर् मोखा भ्राजन्त्य् अभि विक्त जघ्रिः । इष्टं वीतम् अभिगूर्तं वषट्कृतं तं देवासः प्रति गृभ्णन्त्य् अश्वम् ॥ यद् अश्वाय वास उपस्तृणन्त्य् अधीवासं या हिरण्यान्य् अस्मै । संदानम् अर्वन्तम् पड्बीशम् प्रिया देवेष्व् आ यामयन्ति ॥ यत् ते सादे महसा शूकृतस्य पार्ष्णिया वा कशया

jaghāsa sarvā tā te api deveṣv astu || mā tvāgnir dhvanayid dhūmagandhir mokhā bhrājanty abhi vikta jaghriḥ | iṣṭaṃ vītam abhigūrtaṃ vaṣaṭkṛtaṃ taṃ devāsaḥ prati gṛbhṇanty aśvam || yad aśvāya vāsa upastṛṇanty adhīvāsaṃ yā hiraṇyāny asmai | saṃdānam arvantam paḍbīśam priyā deveṣv ā yāmayanti || yat te sāde mahasā śūkṛtasya pārṣṇiyā vā kaśayā

TS 4 6.9.3

वा तुतोद । स्रुचेव ता हविषो अध्वरेषु सर्वा ता ते ब्रह्मणा सूदयामि ॥ चतुस्त्रिꣳशद् वाजिनो देवबन्धोर् वङ्क्रीर् अश्वस्य स्वधितिः सम् एति । अछिद्रा गात्रा वयुना कृणोत परुष्परुर् अनुघुष्या वि शस्त ॥ एकस् त्वष्टुर् अश्वस्या विशस्ता द्वा यन्तारा भवतस् तथर्तुः । या ते गात्राणाम् ऋतुथा कृणोमि ताता पिण्डानाम् प्र जुहोम्य् अग्नौ ॥ मा त्वा तपत्

vā tutoda | sruceva tā haviṣo adhvareṣu sarvā tā te brahmaṇā sūdayāmi || catustriṃśad vājino devabandhor vaṅkrīr aśvasya svadhitiḥ sam eti | achidrā gātrā vayunā kṛṇota paruṣparur anughuṣyā vi śasta || ekas tvaṣṭur aśvasyā viśastā dvā yantārā bhavatas tathartuḥ | yā te gātrāṇām ṛtuthā kṛṇomi tātā piṇḍānām pra juhomy agnau || mā tvā tapat

TS 4 6.9.4

प्रिय आत्मापियन्तम् मा स्वधितिस् तनुव आ तिष्ठिपत् ते । मा ते गृध्नुर् अविशस्तातिहाय छिद्रा गात्राण्य् असिना मिथू कः ॥ न वा उवेतन् म्रियसे न रिष्यसि देवाꣳ इद् एषि पथिभिः सुगेभिः । हरी ते युञ्जा पृषती अभूताम् उपास्थाद् वाजी धुरि रासभस्य ॥ सुगव्यं नो वाजी स्वश्वियम् पुꣳसः पुत्राꣳ उत विश्वापुषꣳ रयिम् । अनागास्त्वं नो अदितिः कृणोतु क्षत्रं नो अश्वो वनताꣳ हविष्मान् ॥

priya ātmāpiyantam mā svadhitis tanuva ā tiṣṭhipat te | mā te gṛdhnur aviśastātihāya chidrā gātrāṇy asinā mithū kaḥ || na vā uvetan mriyase na riṣyasi devāṃ id eṣi pathibhiḥ sugebhiḥ | harī te yuñjā pṛṣatī abhūtām upāsthād vājī dhuri rāsabhasya || sugavyaṃ no vājī svaśviyam puṃsaḥ putrāṃ uta viśvāpuṣaṃ rayim | anāgāstvaṃ no aditiḥ kṛṇotu kṣatraṃ no aśvo vanatāṃ haviṣmān ||