Taittiriya Samhita (Black Yajurveda) — Kanda 1 — Chapter 4
TS 1 4.1.1
आ ददे ग्रावास्य् अध्वरकृद् देवेभ्यो गम्भीरम् इमम् अध्वरं कृध्य् उत्तमेन पविनेन्द्राय सोमꣳ सुषुतम् मधुमन्तम् पयस्वन्तं वृष्टिवनिम् इन्द्राय त्वा वृत्रघ्न इन्द्राय त्वा वृत्रतुर इन्द्राय त्वाऽभिमातिघ्न इन्द्राय त्वाऽऽदित्यवत इन्द्राय त्वा विश्वदेव्यावते श्वात्राः स्थ वृत्रतुरो राधोगूर्ता अमृतस्य पत्नीस् ता देवीर् देवत्रेमं यज्ञं धत्तोपहूताः सोमस्य पिबतोपहूतो युष्माकम् ॥
ā dade grāvāsy adhvarakṛd devebhyo gambhīram imam adhvaraṃ kṛdhy uttamena pavinendrāya somaṃ suṣutam madhumantam payasvantaṃ vṛṣṭivanim indrāya tvā vṛtraghna indrāya tvā vṛtratura indrāya tvā'bhimātighna indrāya tvā''dityavata indrāya tvā viśvadevyāvate śvātrāḥ stha vṛtraturo rādhogūrtā amṛtasya patnīs tā devīr devatremaṃ yajñaṃ dhattopahūtāḥ somasya pibatopahūto yuṣmākam ||
TS 1 4.1.2
सोमः पिबतु यत् ते सोम दिवि ज्योतिर् यत् पृथिव्यां यद् उराव् अन्तरिक्षे तेनास्मै यजमानायोरु राया कृध्य् अधि दात्रे वोचो । धिषणे वीडू सती वीडयेथामूर्जं दधाथामूर्जम् मे धत्तम् मा वाꣳ हिꣳसिषम् मा मा हिꣳसिष्टम् प्राग् अपाग् उदग् अधराक् तास् त्वा दिश आ धावन्त्व् अम्ब नि ष्वर यत् ते सोमादाभ्यं नाम जागृवि तस्मै ते सोम सोमाय स्वाहा ॥
somaḥ pibatu yat te soma divi jyotir yat pṛthivyāṃ yad urāv antarikṣe tenāsmai yajamānāyoru rāyā kṛdhy adhi dātre voco | dhiṣaṇe vīḍū satī vīḍayethāmūrjaṃ dadhāthāmūrjam me dhattam mā vāṃ hiṃsiṣam mā mā hiṃsiṣṭam prāg apāg udag adharāk tās tvā diśa ā dhāvantv amba ni ṣvara yat te somādābhyaṃ nāma jāgṛvi tasmai te soma somāya svāhā ||
TS 1 4.2.1
वाचस् पतये पवस्व वाजिन् वृषा वृष्णो अꣳशुभ्यां गभस्तिपूतो देवो देवानाम् पवित्रम् असि येषां भागो ऽसि तेभ्यस् त्वा स्वांकृतो ऽसि मधुमतीर् न इषस् कृधि विश्वेभ्यस् त्वेन्द्रियेभ्यो दिव्येभ्यः पार्थिवेभ्यः । मनस् त्वाऽष्टु । उर्व् अन्तरिक्षम् अन्व् इहि स्वाहा त्वा सुभवः सूर्याय देवेभ्यस् त्वा मरीचिपेभ्यः । एष ते योनिः प्राणाय त्वा ॥
vācas pataye pavasva vājin vṛṣā vṛṣṇo aṃśubhyāṃ gabhastipūto devo devānām pavitram asi yeṣāṃ bhāgo 'si tebhyas tvā svāṃkṛto 'si madhumatīr na iṣas kṛdhi viśvebhyas tvendriyebhyo divyebhyaḥ pārthivebhyaḥ | manas tvā'ṣṭu | urv antarikṣam anv ihi svāhā tvā subhavaḥ sūryāya devebhyas tvā marīcipebhyaḥ | eṣa te yoniḥ prāṇāya tvā ||
TS 1 4.3.1
उपयामगृहीतो ऽसि । अन्तर् यच्छ मघवन् पाहि सोमम् उरुष्य रायः सम् इषो यजस्वान्तस् ते दधामि द्यावापृथिवी अन्तर् उर्वन्तरिक्षꣳ सजोषा देवैर् अवरैः परैश् चान्तर्यामे मघवन् मादयस्व स्वांकृतो ऽसि मधुमतीर् न इषस् कृधि विश्वेभ्यस् त्वेन्द्रियेभ्यो दिव्येभ्यः पार्थिवेभ्यस् मनस् त्वाष्टु । उर्व् अन्तरिक्षम् अन्व् इहि स्वाहा त्वा सुभवः सूर्याय देवेभ्यस् त्वा मरीचिपेभ्यः । एष ते योनिर् अपानाय त्वा ॥
upayāmagṛhīto 'si | antar yaccha maghavan pāhi somam uruṣya rāyaḥ sam iṣo yajasvāntas te dadhāmi dyāvāpṛthivī antar urvantarikṣaṃ sajoṣā devair avaraiḥ paraiś cāntaryāme maghavan mādayasva svāṃkṛto 'si madhumatīr na iṣas kṛdhi viśvebhyas tvendriyebhyo divyebhyaḥ pārthivebhyas manas tvāṣṭu | urv antarikṣam anv ihi svāhā tvā subhavaḥ sūryāya devebhyas tvā marīcipebhyaḥ | eṣa te yonir apānāya tvā ||
TS 1 4.4.1
आ वायो भूष शुचिपा उप नः सहस्रं ते नियुतो विश्ववार । उपो ते अन्धो मद्यम् अयामि यस्य देव दधिषे पूर्वपेयम् ॥ उपयामगृहीतो ऽसि वायवे त्वा । इन्द्रवायू इमे सुताः । उप प्रयोभिर् आ गतम् इन्दवो वाम् उशन्ति हि । उपयामगृहीतो ऽसीन्द्रवायुभ्यां त्वैष ते योनिः सजोषाभ्यां त्वा ॥
ā vāyo bhūṣa śucipā upa naḥ sahasraṃ te niyuto viśvavāra | upo te andho madyam ayāmi yasya deva dadhiṣe pūrvapeyam || upayāmagṛhīto 'si vāyave tvā | indravāyū ime sutāḥ | upa prayobhir ā gatam indavo vām uśanti hi | upayāmagṛhīto 'sīndravāyubhyāṃ tvaiṣa te yoniḥ sajoṣābhyāṃ tvā ||
TS 1 4.5.1
अयं वां मित्रावरुणा सुतः सोम ऋतावृधा । ममेद् इह श्रुतꣳ हवम् ॥ उपयामगृहीतो ऽसि मित्रावरुणाभ्यां त्वैष ते योनिर् ऋतायुभ्यां त्वा ॥
ayaṃ vāṃ mitrāvaruṇā sutaḥ soma ṛtāvṛdhā | mamed iha śrutaṃ havam || upayāmagṛhīto 'si mitrāvaruṇābhyāṃ tvaiṣa te yonir ṛtāyubhyāṃ tvā ||
TS 1 4.6.1
या वां कशा मधुमत्य् अश्विना सूनृतावती । तया यज्ञम् मिमिक्षतम् ॥ उपयामगृहीतो ऽस्य् अश्विभ्यां त्वैष ते योनिर् माध्वीभ्यां त्वा ॥
yā vāṃ kaśā madhumaty aśvinā sūnṛtāvatī | tayā yajñam mimikṣatam || upayāmagṛhīto 'sy aśvibhyāṃ tvaiṣa te yonir mādhvībhyāṃ tvā ||
TS 1 4.7.1
प्रातर्युजौ वि मुच्येथाम् अश्विनाव् एह गच्छतम् । अस्य सोमस्य पीतये ॥ उपयामगृहीतो ऽस्य् अश्विभ्यां त्वैष ते योनिर् अश्विभ्यां त्वा ॥
prātaryujau vi mucyethām aśvināv eha gacchatam | asya somasya pītaye || upayāmagṛhīto 'sy aśvibhyāṃ tvaiṣa te yonir aśvibhyāṃ tvā ||
TS 1 4.8.1
अयं वेनश् चोदयत् पृश्निगर्भा ज्योतिर्जरायू रजसो विमाने । इमम् अपाꣳ संगमे सूर्यस्य शिशुं न विप्रा मतिभी रिहन्ति ॥ उपयामगृहीतो ऽसि शण्डाय त्वैष ते योनिर् वीरताम् पाहि ॥
ayaṃ venaś codayat pṛśnigarbhā jyotirjarāyū rajaso vimāne | imam apāṃ saṃgame sūryasya śiśuṃ na viprā matibhī rihanti || upayāmagṛhīto 'si śaṇḍāya tvaiṣa te yonir vīratām pāhi ||
TS 1 4.9.1
तम् प्रत्नथा पूर्वथा विश्वथेमथा ज्येष्ठतातिम् बर्हिषदꣳ सुवर्विदम् । प्रतीचीनं वृजनं दोहसे गिराऽऽशुं जयन्तम् अनु यासु वर्धसे ॥ उपयामगृहीतो ऽसि मर्काय त्वैष ते योनिः प्रजाः पाहि ॥
tam pratnathā pūrvathā viśvathemathā jyeṣṭhatātim barhiṣadaṃ suvarvidam | pratīcīnaṃ vṛjanaṃ dohase girā''śuṃ jayantam anu yāsu vardhase || upayāmagṛhīto 'si markāya tvaiṣa te yoniḥ prajāḥ pāhi ||
TS 1 4.10.1
ये देवा दिव्य् एकादश स्थ पृथिव्याम् अध्य् एकादश स्थाप्सुषदो महिनैकादश स्थ ते देवा यज्ञम् इमं जुषध्वम् । उपयामगृहीतो ऽस्य् आग्रयणो ऽसि स्वाग्रयणो जिन्व यज्ञं जिन्व यज्ञपतिम् अभि सवना पाहि विष्णुस् त्वाम् पातु विशम् त्वम् पाहीन्द्रियेणैष ते योनिर् विश्वेभ्यस् त्वा देवेभ्यः ॥
ye devā divy ekādaśa stha pṛthivyām adhy ekādaśa sthāpsuṣado mahinaikādaśa stha te devā yajñam imaṃ juṣadhvam | upayāmagṛhīto 'sy āgrayaṇo 'si svāgrayaṇo jinva yajñaṃ jinva yajñapatim abhi savanā pāhi viṣṇus tvām pātu viśam tvam pāhīndriyeṇaiṣa te yonir viśvebhyas tvā devebhyaḥ ||
TS 1 4.11.1
त्रिꣳशत् त्रयश् च गणिनो रुजन्तो दिवꣳ रुद्राः पृथिवीं च सचन्ते । एकादशासो अप्सुषदः सुतꣳ सोमं जुषन्ताꣳ सवनाय विश्वे ॥ उपयामगृहीतो ऽस्य् आग्रयणो ऽसि स्वाग्रयणो जिन्व यज्ञं जिन्व यज्ञपतिम् अभि सवना पाहि विष्णुस् त्वाम् पातु विशं त्वं पाहीन्द्रियेणैष ते योनिर् विश्वेभ्यस् त्वा देवेभ्यः ॥
triṃśat trayaś ca gaṇino rujanto divaṃ rudrāḥ pṛthivīṃ ca sacante | ekādaśāso apsuṣadaḥ sutaṃ somaṃ juṣantāṃ savanāya viśve || upayāmagṛhīto 'sy āgrayaṇo 'si svāgrayaṇo jinva yajñaṃ jinva yajñapatim abhi savanā pāhi viṣṇus tvām pātu viśaṃ tvaṃ pāhīndriyeṇaiṣa te yonir viśvebhyas tvā devebhyaḥ ||
TS 1 4.12.1
उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा बृहद्वते वयस्वत उक्थायुवे यत् त इन्द्र बृहद् वयस् तस्मै त्वा विष्णवे त्वैष ते योनिर् इन्द्राय त्वोक्थायुवे ॥
upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā bṛhadvate vayasvata ukthāyuve yat ta indra bṛhad vayas tasmai tvā viṣṇave tvaiṣa te yonir indrāya tvokthāyuve ||
TS 1 4.13.1
मूर्धानं दिवो अरतिम् पृथिव्या वैश्वानरम् ऋताय जातम् अग्निम् । कविꣳ सम्राजम् अतिथिं जनानाम् आसन्न् आ पात्रं जनयन्त देवाः ॥ उपयामगृहीतो ऽस्य् अग्नये त्वा वैश्वानराय ध्रुवो ऽसि ध्रुवक्षितिर् ध्रुवाणां ध्रुवतमो ऽच्युतानाम् अच्युतक्षित्तम एष ते योनिर् अग्नये त्वा वैश्वानराय ॥
mūrdhānaṃ divo aratim pṛthivyā vaiśvānaram ṛtāya jātam agnim | kaviṃ samrājam atithiṃ janānām āsann ā pātraṃ janayanta devāḥ || upayāmagṛhīto 'sy agnaye tvā vaiśvānarāya dhruvo 'si dhruvakṣitir dhruvāṇāṃ dhruvatamo 'cyutānām acyutakṣittama eṣa te yonir agnaye tvā vaiśvānarāya ||
TS 1 4.14.1
मधुश् च माधवश् च शुक्रश् च शुचिश् च नभश् च नभस्यश् चेषश् चोर्जश् च सहश् च सहस्यश् च तपश् च तपस्यश् च । उपयामगृहीतो ऽसि सꣳसर्पो ऽसि । अꣳहस्पत्याय त्वा ॥
madhuś ca mādhavaś ca śukraś ca śuciś ca nabhaś ca nabhasyaś ceṣaś corjaś ca sahaś ca sahasyaś ca tapaś ca tapasyaś ca | upayāmagṛhīto 'si saṃsarpo 'si | aṃhaspatyāya tvā ||
TS 1 4.15.1
इन्द्राग्नी आ गतꣳ सुतं गीर्भिर् नभो वरेण्यम् अस्य पातं धियेषिता ॥ उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राग्निभ्यां त्वैष ते योनिर् इन्द्राग्निभ्यां त्वा ॥
indrāgnī ā gataṃ sutaṃ gīrbhir nabho vareṇyam asya pātaṃ dhiyeṣitā || upayāmagṛhīto 'sīndrāgnibhyāṃ tvaiṣa te yonir indrāgnibhyāṃ tvā ||
TS 1 4.16.1
ओमासश् चर्षणीधृतो विश्वे देवास आ गत । दाश्वाꣳसो दाशुषः सुतम् ॥ उपयामगृहीतो ऽसि विश्वेभ्यस् त्वा देवेभ्य एष ते योनिर् विश्वेभ्यस् त्वा देवेभ्यः ॥
omāsaś carṣaṇīdhṛto viśve devāsa ā gata | dāśvāṃso dāśuṣaḥ sutam || upayāmagṛhīto 'si viśvebhyas tvā devebhya eṣa te yonir viśvebhyas tvā devebhyaḥ ||
TS 1 4.17.1
मरुत्वन्तं वृषभं वावृधानम् अकवारिं दिव्यꣳ शासम् इन्द्रम् । विश्वासाहम् अवसे नूतनायो ऽग्रꣳ सहोदाम् इह तꣳ हुवेम ॥ उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा मरुत्वत एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा मरुत्वते ॥
marutvantaṃ vṛṣabhaṃ vāvṛdhānam akavāriṃ divyaṃ śāsam indram | viśvāsāham avase nūtanāyo 'graṃ sahodām iha taṃ huvema || upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā marutvata eṣa te yonir indrāya tvā marutvate ||
TS 1 4.18.1
इन्द्र मरुत्व इह पाहि सोमं यथा शार्याते अपिबः सुतस्य । तव प्रणीती तव शूर शर्मन्न् आ विवासन्ति कवयः सुयज्ञाः ॥ उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा मरुत्वत एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा मरुत्वते ॥
indra marutva iha pāhi somaṃ yathā śāryāte apibaḥ sutasya | tava praṇītī tava śūra śarmann ā vivāsanti kavayaḥ suyajñāḥ || upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā marutvata eṣa te yonir indrāya tvā marutvate ||
TS 1 4.19.1
मरुत्वाꣳ इन्द्र वृषभो रणाय पिबा सोमम् अनुष्वधम् मदाय । आ सिञ्चस्व जठरे मध्व ऊर्मिं त्वꣳ राजासि प्रदिवः सुतानाम् ॥ उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा मरुत्वत एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा मरुत्वते ॥
marutvāṃ indra vṛṣabho raṇāya pibā somam anuṣvadham madāya | ā siñcasva jaṭhare madhva ūrmiṃ tvaṃ rājāsi pradivaḥ sutānām || upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā marutvata eṣa te yonir indrāya tvā marutvate ||
TS 1 4.20.1
महाꣳ इन्द्रो य ओजसा पर्जन्यो वृष्टिमाꣳ इव । स्तोमैर् वत्सस्य वावृधे ॥ उपयामगृहीतो ऽसि महेन्द्राय त्वैष ते योनिर् महेन्द्राय त्वा ॥
mahāṃ indro ya ojasā parjanyo vṛṣṭimāṃ iva | stomair vatsasya vāvṛdhe || upayāmagṛhīto 'si mahendrāya tvaiṣa te yonir mahendrāya tvā ||
TS 1 4.21.1
महाꣳ इन्द्रो नृवद् आ चर्षणिप्रा उत द्विबर्हा अमिनः सहोभिः । अस्मद्रियग् वावृधे वीर्यायो उरुः पृथुः सुकृतः कर्तृभिर् भूत् ॥ उपयाम गृहीतो ऽसि महेन्द्राय त्वैष ते योनिर् महेन्द्राय त्वा ॥
mahāṃ indro nṛvad ā carṣaṇiprā uta dvibarhā aminaḥ sahobhiḥ | asmadriyag vāvṛdhe vīryāyo uruḥ pṛthuḥ sukṛtaḥ kartṛbhir bhūt || upayāma gṛhīto 'si mahendrāya tvaiṣa te yonir mahendrāya tvā ||
TS 1 4.22.1
कदा चन स्तरीर् असि नेन्द्र सश्चसि दाशुषे । उपोपेन् नु मघवन् भूय इन् नु ते दानं देवस्य पृच्यते ॥ उपयामगृहीतो ऽस्य् आदित्येभ्यस् त्वा कदा चन प्र युच्छस्य् उभे नि पासि जन्मनी । तुरीयादित्य सवनं त इन्द्रियम् आ तस्थाव् अमृतं दिवि ॥ यज्ञो देवानाम् प्रत्य् एति सुम्नं आदित्यासो भवता मृडयन्तः । आ वो ऽर्वाची सुमतिर् ववृत्याद् अꣳहोश् चिद् या वरिवोवित्तराऽसत् ॥ विवस्व आदित्यैष ते सोमपीथस् तेन मन्दस्व तेन तृप्य तृप्यास्म ते वयं तर्पयितारो या दिव्या वृष्टिस् तया त्वा श्रीणामि ॥
kadā cana starīr asi nendra saścasi dāśuṣe | upopen nu maghavan bhūya in nu te dānaṃ devasya pṛcyate || upayāmagṛhīto 'sy ādityebhyas tvā kadā cana pra yucchasy ubhe ni pāsi janmanī | turīyāditya savanaṃ ta indriyam ā tasthāv amṛtaṃ divi || yajño devānām praty eti sumnaṃ ādityāso bhavatā mṛḍayantaḥ | ā vo 'rvācī sumatir vavṛtyād aṃhoś cid yā varivovittarā'sat || vivasva ādityaiṣa te somapīthas tena mandasva tena tṛpya tṛpyāsma te vayaṃ tarpayitāro yā divyā vṛṣṭis tayā tvā śrīṇāmi ||
TS 1 4.23.1
वामम् अद्य सवितर् वामम् उ श्वो दिवेदिवे वामम् अस्मभ्यꣳ सावीः । वामस्य हि क्षयस्य देव भूरेर् अया धिया वामभाजः स्याम ॥ उपयामगृहीतो ऽसि देवाय त्वा सवित्रे ॥
vāmam adya savitar vāmam u śvo divedive vāmam asmabhyaṃ sāvīḥ | vāmasya hi kṣayasya deva bhūrer ayā dhiyā vāmabhājaḥ syāma || upayāmagṛhīto 'si devāya tvā savitre ||
TS 1 4.24.1
अदब्धेभिः सवितः पायुभिष् ट्वꣳ शिवेभिर् अद्य परि पाहि नो गयम् । हिरण्यजिह्वः सुविताय नव्यसे रक्षा माकिर् नो अघशꣳस ईशत ॥ उपयामगृहीतो ऽसि देवाय त्वा सवित्रे ॥
adabdhebhiḥ savitaḥ pāyubhiṣ ṭvaṃ śivebhir adya pari pāhi no gayam | hiraṇyajihvaḥ suvitāya navyase rakṣā mākir no aghaśaṃsa īśata || upayāmagṛhīto 'si devāya tvā savitre ||
TS 1 4.25.1
हिरण्यपाणिमूतये सवितारम् उप ह्वये । स चेत्ता देवता पदम् ॥ उपयामगृहीतो ऽसि देवाय त्वा सवित्रे ॥
hiraṇyapāṇimūtaye savitāram upa hvaye | sa cettā devatā padam || upayāmagṛhīto 'si devāya tvā savitre ||
TS 1 4.26.1
सुशर्माऽसि सुप्रतिष्ठानो । बृहद् उक्षे नमः। एष ते योनिर् विश्वेभ्यस् त्वा देवेभ्यः ॥
suśarmā'si supratiṣṭhāno | bṛhad ukṣe namaḥ| eṣa te yonir viśvebhyas tvā devebhyaḥ ||
TS 1 4.27.1
बृहस्पतिसुतस्य त इन्दो इन्द्रियावतः पत्नीवन्तं ग्रहं गृह्णामि । अग्ना३इ पत्नीवा३ः सजूर् देवेन त्वष्ट्रा सोमम् पिब स्वाहा ॥
bṛhaspatisutasya ta indo indriyāvataḥ patnīvantaṃ grahaṃ gṛhṇāmi | agnā3i patnīvā3ḥ sajūr devena tvaṣṭrā somam piba svāhā ||
TS 1 4.28.1
हरिर् असि हारियोजनो हर्योः स्थाता वज्रस्य भर्ता पृश्नेः प्रेता तस्य ते देव सोमेष्टयजुष स्तुतस्तोमस्य शस्तोक्थस्य हरिवन्तं ग्रहं गृह्णामि हरीः स्थ हर्योर् धानाः सहसोमाः । इन्द्राय स्वाहा ॥
harir asi hāriyojano haryoḥ sthātā vajrasya bhartā pṛśneḥ pretā tasya te deva someṣṭayajuṣa stutastomasya śastokthasya harivantaṃ grahaṃ gṛhṇāmi harīḥ stha haryor dhānāḥ sahasomāḥ | indrāya svāhā ||
TS 1 4.29.1
अग्न आयूꣳषि पवस आ सुवोर्जम् इषं च नः । आरे बाधस्व दुच्छुनाम् उपयामगृहीतो ऽस्य् अग्नये त्वा तेजस्वत एष ते योनिर् अग्नये त्वा तेजस्वते ॥
agna āyūṃṣi pavasa ā suvorjam iṣaṃ ca naḥ | āre bādhasva ducchunām upayāmagṛhīto 'sy agnaye tvā tejasvata eṣa te yonir agnaye tvā tejasvate ||
TS 1 4.30.1
उत्तिष्ठन्न् ओजसा सह पीत्वा शिप्रे अवेपयः । सोमम् इन्द्र चमू सुतम् ॥ उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वौजस्वत एष ते योनिर् इन्द्राय त्वौजस्वते ॥
uttiṣṭhann ojasā saha pītvā śipre avepayaḥ | somam indra camū sutam || upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvaujasvata eṣa te yonir indrāya tvaujasvate ||
TS 1 4.31.1
तरणिर् विश्वदर्शतो ज्योतिष्कृद् असि सूर्य । विश्वम् आ भासि रोचनम् ॥ उपयामगृहीतो ऽसि सूर्याय त्वा भ्राजस्वत एष ते योनिः सूर्याय त्वा भ्राजस्वते ॥
taraṇir viśvadarśato jyotiṣkṛd asi sūrya | viśvam ā bhāsi rocanam || upayāmagṛhīto 'si sūryāya tvā bhrājasvata eṣa te yoniḥ sūryāya tvā bhrājasvate ||
TS 1 4.32.1
आ प्यायस्व मदिन्तम सोम विश्वाभिर् ऊतिभिः । भवा नः सप्रथस्तमः ॥
ā pyāyasva madintama soma viśvābhir ūtibhiḥ | bhavā naḥ saprathastamaḥ ||
TS 1 4.33.1
ईयुष् ट ये पूर्वतराम् अपश्यन् व्युछन्तीम् उषसम् मर्त्यासः । अस्माभिर् ऊ नु प्रतिचक्ष्याभूद् ओ ते यन्ति ये अपरीषु पश्यान् ॥
īyuṣ ṭa ye pūrvatarām apaśyan vyuchantīm uṣasam martyāsaḥ | asmābhir ū nu praticakṣyābhūd o te yanti ye aparīṣu paśyān ||
TS 1 4.34.1
ज्योतिष्मतीं त्वा सादयामि ज्योतिष्कृतं त्वा सादयामि ज्योतिर्विदं त्वा सादयामि भास्वतीं त्वा सादयामि ज्वलन्तीं त्वा सादयामि मल्मलाभवन्तीं त्वा सादयामि दीप्यमानां त्वा सादयामि रोचमानां त्वा सादयामि अजस्रां त्वा सादयामि बृहज्ज्योतिषं त्वा सादयामि बोधयन्तीं त्वा सादयामि जाग्रतीं त्वा सादयामि ॥
jyotiṣmatīṃ tvā sādayāmi jyotiṣkṛtaṃ tvā sādayāmi jyotirvidaṃ tvā sādayāmi bhāsvatīṃ tvā sādayāmi jvalantīṃ tvā sādayāmi malmalābhavantīṃ tvā sādayāmi dīpyamānāṃ tvā sādayāmi rocamānāṃ tvā sādayāmi ajasrāṃ tvā sādayāmi bṛhajjyotiṣaṃ tvā sādayāmi bodhayantīṃ tvā sādayāmi jāgratīṃ tvā sādayāmi ||
TS 1 4.35.1
प्रयासाय स्वाहायासाय स्वाहा वियासाय स्वाहा संयासाय स्वाहोद्यासाय स्वाहाऽवयासाय स्वाहा शुचे स्वाहा शोकाय स्वाहा तप्यत्वै स्वाहा तपते स्वाहा ब्रह्महत्यायै स्वाहा सर्वस्मै स्वाहा ॥
prayāsāya svāhāyāsāya svāhā viyāsāya svāhā saṃyāsāya svāhodyāsāya svāhā'vayāsāya svāhā śuce svāhā śokāya svāhā tapyatvai svāhā tapate svāhā brahmahatyāyai svāhā sarvasmai svāhā ||
TS 1 4.36.1
चित्तꣳ संतानेन भवं यक्ना रुद्रं तनिम्ना पशुपतिꣳ स्थूलहृदयेनाग्निꣳ हृदयेन रुद्रं लोहितेन शर्वम् मतस्नाभ्याम् महादेवम् अन्तःपार्श्वेनौषिष्ठहनꣳ शिङ्गीनिकोश्याभ्याम् ॥
cittaṃ saṃtānena bhavaṃ yaknā rudraṃ tanimnā paśupatiṃ sthūlahṛdayenāgniṃ hṛdayena rudraṃ lohitena śarvam matasnābhyām mahādevam antaḥpārśvenauṣiṣṭhahanaṃ śiṅgīnikośyābhyām ||
TS 1 4.37.1
आ तिष्ठ वृत्रहन् रथं युक्ता ते ब्रह्मणा हरी । अर्वाचीनꣳ सु ते मनो ग्रावा कृणोतु वग्नुना ॥ उपयामगृथीतो ऽसीन्द्राय त्वा षोडशिन एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा षोडशिने ॥
ā tiṣṭha vṛtrahan rathaṃ yuktā te brahmaṇā harī | arvācīnaṃ su te mano grāvā kṛṇotu vagnunā || upayāmagṛthīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine ||
TS 1 4.38.1
इन्द्रम् इद् धरी वहतो ऽप्रतिधृष्टशवसम् ऋषीणां च स्तुतीर् उप यज्ञं च मानुषाणाम् उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा षोडशिन एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा षोडशिने ॥
indram id dharī vahato 'pratidhṛṣṭaśavasam ṛṣīṇāṃ ca stutīr upa yajñaṃ ca mānuṣāṇām upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine ||
TS 1 4.39.1
असावि सोम इन्द्र ते शविष्ठ धृष्णव् आ गहि । आ त्वा पृणक्त्व् इन्द्रियꣳ रजः सूर्यं न रश्मिभिः ॥ उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा षोडशिन एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा षोडशिने ॥
asāvi soma indra te śaviṣṭha dhṛṣṇav ā gahi | ā tvā pṛṇaktv indriyaṃ rajaḥ sūryaṃ na raśmibhiḥ || upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine ||
TS 1 4.40.1
सर्वस्य प्रतिशीवरी भूमिस् त्वोपस्थ आऽधित । स्योनास्मै सुषदा भव यच्छास्मै शर्म सप्रथाः ॥ उपयामगृथीतो ऽसीन्द्राय त्वा षोडशिन एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा षोडशिने ॥
sarvasya pratiśīvarī bhūmis tvopastha ā'dhita | syonāsmai suṣadā bhava yacchāsmai śarma saprathāḥ || upayāmagṛthīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine ||
TS 1 4.41.1
महाꣳ इन्द्रो वज्रबाहुः षोडशी शर्म यच्छतु । स्वस्ति नो मघवा करोतु हन्तु पाप्मानं यो ऽस्मान् द्वेष्टि ॥ उपयामगृथीतो ऽसीन्द्राय त्वा षोडशिन एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा षोडशिने ॥
mahāṃ indro vajrabāhuḥ ṣoḍaśī śarma yacchatu | svasti no maghavā karotu hantu pāpmānaṃ yo 'smān dveṣṭi || upayāmagṛthīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine ||
TS 1 4.42.1
सजोषा इन्द्रः सगणो मरुद्भिः सोमम् पिब वृत्रहञ् छूर विद्वान् । जहि शत्रूꣳर् अप मृधो नुदस्वाथाभयं कृणुहि विश्वतो नः ॥ उपयामगृथीतो ऽसीन्द्राय त्वा षोडशिन एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा षोडशिने ॥
sajoṣā indraḥ sagaṇo marudbhiḥ somam piba vṛtrahañ chūra vidvān | jahi śatrūṃr apa mṛdho nudasvāthābhayaṃ kṛṇuhi viśvato naḥ || upayāmagṛthīto 'sīndrāya tvā ṣoḍaśina eṣa te yonir indrāya tvā ṣoḍaśine ||
TS 1 4.43.1
उद् उ त्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः । दृशे विश्वाय सूर्यम् ॥ चित्रं देवानाम् उद् अगाद् अनीकं चक्षुर् मित्रस्य वरुणस्याग्नेः । आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षꣳ सूर्य आत्मा जगतस् तस्थुषश् च ॥ अग्ने नय सुपथा राये अस्मान् विश्वानि देव वयुनानि विद्वान् । युयोध्य् अस्मज् जुहुराणम् एनो भूयिष्ठां ते नमउक्तिं विधेम ॥ दिवं गच्छ सुवः पत रूपेण
ud u tyaṃ jātavedasaṃ devaṃ vahanti ketavaḥ | dṛśe viśvāya sūryam || citraṃ devānām ud agād anīkaṃ cakṣur mitrasya varuṇasyāgneḥ | āprā dyāvāpṛthivī antarikṣaṃ sūrya ātmā jagatas tasthuṣaś ca || agne naya supathā rāye asmān viśvāni deva vayunāni vidvān | yuyodhy asmaj juhurāṇam eno bhūyiṣṭhāṃ te namauktiṃ vidhema || divaṃ gaccha suvaḥ pata rūpeṇa
TS 1 4.43.2
वो रूपम् अभ्य् ऐमि वयसा वयः । तुथो वो विश्ववेदा वि भजतु वर्षिष्ठे अधि नाके । एतत् ते अग्ने राध ऐति सोमच्युतम् । तन् मित्रस्य पथा नय । ऋतस्य पथा प्रेत चन्द्रदक्षिणा यज्ञस्य पथा सुविता नयन्तीः । ब्राह्मणम् अद्य राध्यासम् ऋषिम् आर्षेयम् पितृमन्तम् पैतृमत्यꣳ सुधातुदक्षिणम् । वि सुवः पश्य व्यन्तरिक्षम् । यतस्व सदस्यैः अस्मद्दात्रा देवत्रा गच्छत मधुमतीः प्रदातारम् आ विशतानवहायास्मान् देवयानेन पथेत सुकृतां लोके सीदत तन् नः सꣳस्कृतम् ॥
vo rūpam abhy aimi vayasā vayaḥ | tutho vo viśvavedā vi bhajatu varṣiṣṭhe adhi nāke | etat te agne rādha aiti somacyutam | tan mitrasya pathā naya | ṛtasya pathā preta candradakṣiṇā yajñasya pathā suvitā nayantīḥ | brāhmaṇam adya rādhyāsam ṛṣim ārṣeyam pitṛmantam paitṛmatyaṃ sudhātudakṣiṇam | vi suvaḥ paśya vyantarikṣam | yatasva sadasyaiḥ asmaddātrā devatrā gacchata madhumatīḥ pradātāram ā viśatānavahāyāsmān devayānena patheta sukṛtāṃ loke sīdata tan naḥ saṃskṛtam ||
TS 1 4.44.1
धाता रातिः सवितेदं जुषन्ताम् प्रजापतिर् निधिपतिर् नो अग्निः । त्वष्टा विष्णुः प्रजया सꣳरराणो यजमानाय द्रविणं दधातु ॥ सम् इन्द्र णो मनसा नेषि गोभिः सꣳ सूरिभिर् मघवन्त् सꣳ स्वस्त्या । सम् ब्रह्मणा देवकृतं यद् अस्ति सं देवानाꣳ सुमत्या यज्ञियानाम् ॥ सं वर्चसा पयसा सं तनूभिर् अगन्महि मनसा सꣳ शिवेन । त्वष्टा नो अत्र वरिवः कृणोतु
dhātā rātiḥ savitedaṃ juṣantām prajāpatir nidhipatir no agniḥ | tvaṣṭā viṣṇuḥ prajayā saṃrarāṇo yajamānāya draviṇaṃ dadhātu || sam indra ṇo manasā neṣi gobhiḥ saṃ sūribhir maghavant saṃ svastyā | sam brahmaṇā devakṛtaṃ yad asti saṃ devānāṃ sumatyā yajñiyānām || saṃ varcasā payasā saṃ tanūbhir aganmahi manasā saṃ śivena | tvaṣṭā no atra varivaḥ kṛṇotu
TS 1 4.44.2
अनु मार्ष्टु तनुवो यद् विलिष्टम् ॥ यद् अद्य त्वा प्रयति यज्ञे अस्मिन्न् अग्ने होतारम् अवृणीमहीह । ऋधग् अयाड् ऋधग् उताशमिष्ठाः प्रजानन् यज्ञम् उप याहि विद्वान् ॥ स्वगा वो देवाः सदनम् अकर्म य आजग्म सवनेदं जुषाणाः । जक्षिवाꣳसः पपिवाꣳसश् च विश्वे ऽस्मे धत्त वसवो वसूनि ॥ यान् आवह उशतो देव देवान् तान्
anu mārṣṭu tanuvo yad viliṣṭam || yad adya tvā prayati yajñe asminn agne hotāram avṛṇīmahīha | ṛdhag ayāḍ ṛdhag utāśamiṣṭhāḥ prajānan yajñam upa yāhi vidvān || svagā vo devāḥ sadanam akarma ya ājagma savanedaṃ juṣāṇāḥ | jakṣivāṃsaḥ papivāṃsaś ca viśve 'sme dhatta vasavo vasūni || yān āvaha uśato deva devān tān
TS 1 4.44.3
प्रेरय स्वे अग्ने सधस्थे । वहमाना भरमाणा हवीꣳषि वसुं घर्मं दिवम् आ तिष्ठतानु ॥ यज्ञ यज्ञं गच्छ यज्ञपतिं गच्छ स्वां योनिं गच्छ स्वाहा । एष ते यज्ञो यज्ञपते सहसूक्तवाकः सुवीरः स्वाहा देवा गातुविदो गातुं वित्त्वा गातुम् इत मनसस् पत इमं नो देव देवेषु यज्ञꣳ स्वाहा वाचि स्वाहा वाते धाः ॥
preraya sve agne sadhasthe | vahamānā bharamāṇā havīṃṣi vasuṃ gharmaṃ divam ā tiṣṭhatānu || yajña yajñaṃ gaccha yajñapatiṃ gaccha svāṃ yoniṃ gaccha svāhā | eṣa te yajño yajñapate sahasūktavākaḥ suvīraḥ svāhā devā gātuvido gātuṃ vittvā gātum ita manasas pata imaṃ no deva deveṣu yajñaṃ svāhā vāci svāhā vāte dhāḥ ||
TS 1 4.45.1
उरुꣳ हि राजा वरुणश् चकार सूर्याय पन्थाम् अन्वेतवा उ । अपदे पादा प्रतिधातवे ऽकर् उतापवक्ता हृदयाविधश् चित् ॥ शतं ते राजन् भिषजः सहस्रम् उर्वी गम्भीरा सुमतिष् टे अस्तु । बाधस्व द्वेषो निर्ऋतिम् पराचैः कृतं चिद् एनः प्र मुमुग्ध्य् अस्मत् अभिष्ठितो वरुणस्य पाशः । अग्नेर् अनीकम् अप आ विवेश । अपां नपात् प्रतिरक्षन्न् असुर्यं दमेदमे
uruṃ hi rājā varuṇaś cakāra sūryāya panthām anvetavā u | apade pādā pratidhātave 'kar utāpavaktā hṛdayāvidhaś cit || śataṃ te rājan bhiṣajaḥ sahasram urvī gambhīrā sumatiṣ ṭe astu | bādhasva dveṣo nirṛtim parācaiḥ kṛtaṃ cid enaḥ pra mumugdhy asmat abhiṣṭhito varuṇasya pāśaḥ | agner anīkam apa ā viveśa | apāṃ napāt pratirakṣann asuryaṃ damedame
TS 1 4.45.2
समिधं यक्ष्य् अग्ने । प्रति ते जिह्वा घृतम् उच् चरण्येत् समुद्रे ते हृदयम् अप्स्व् अन्तः । सं त्वा विशन्त्व् ओषधीर् उतापो यज्ञस्य त्वा यज्ञपते हविर्भिः । सूक्तवाके नमोवाके विधेम । अवभृथ निचंकुण निचेरुर् असि निचंकुणाव देवैर् देवकृतम् एनो ऽयाड् अव मर्त्यैर् मर्त्यकृतम् उरोर् आ नो देव रिषस् पाहि सुमित्रा न आप ओषधयः
samidhaṃ yakṣy agne | prati te jihvā ghṛtam uc caraṇyet samudre te hṛdayam apsv antaḥ | saṃ tvā viśantv oṣadhīr utāpo yajñasya tvā yajñapate havirbhiḥ | sūktavāke namovāke vidhema | avabhṛtha nicaṃkuṇa nicerur asi nicaṃkuṇāva devair devakṛtam eno 'yāḍ ava martyair martyakṛtam uror ā no deva riṣas pāhi sumitrā na āpa oṣadhayaḥ
TS 1 4.45.3
सन्तु दुर्मित्रास् तस्मै भूयासुर् यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मः । देवीर् आप एष वो गर्भस् तं वः सुप्रीतꣳ सुभृतम् अकर्म देवेषु नः सुकृतो ब्रूतात् प्रतियुतो वरुणस्य पाशः प्रत्यस्तो वरुणस्य पाशः । एधो ऽस्य् एधिषीमहि समिद् असि तेजो ऽसि तेजो मयि धेहि । अपो अन्व् अचारिषꣳ रसेन सम् असृक्ष्महि पयस्वाꣳ अग्न आगमं तम् मा सꣳ सृज वर्चसा ॥
santu durmitrās tasmai bhūyāsur yo 'smān dveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmaḥ | devīr āpa eṣa vo garbhas taṃ vaḥ suprītaṃ subhṛtam akarma deveṣu naḥ sukṛto brūtāt pratiyuto varuṇasya pāśaḥ pratyasto varuṇasya pāśaḥ | edho 'sy edhiṣīmahi samid asi tejo 'si tejo mayi dhehi | apo anv acāriṣaṃ rasena sam asṛkṣmahi payasvāṃ agna āgamaṃ tam mā saṃ sṛja varcasā ||
TS 1 4.46.1
यस् त्वा हृदा कीरिणा मन्यमानो ऽमर्त्यम् मर्त्यो जोहवीमि । जातवेदो यशो अस्मासु धेहि प्रजाभिर् अग्ने अमृतत्वम् अश्याम् ॥ यस्मै त्वꣳ सुकृते जातवेद उ लोकम् अग्ने कृणवः स्योनम् । अश्विनꣳ स पुत्रिणं वीरवन्तं गोमन्तꣳ रयिं नशते स्वस्ति ॥ त्वे सु पुत्र शवसो ऽवृत्रन् कामकातयः । न त्वाम् इन्द्राति रिच्यते ॥ उक्थौक्थे सोम इन्द्रम् ममाद नीथेनीथे मघवानम्
yas tvā hṛdā kīriṇā manyamāno 'martyam martyo johavīmi | jātavedo yaśo asmāsu dhehi prajābhir agne amṛtatvam aśyām || yasmai tvaṃ sukṛte jātaveda u lokam agne kṛṇavaḥ syonam | aśvinaṃ sa putriṇaṃ vīravantaṃ gomantaṃ rayiṃ naśate svasti || tve su putra śavaso 'vṛtran kāmakātayaḥ | na tvām indrāti ricyate || ukthaukthe soma indram mamāda nīthenīthe maghavānam
TS 1 4.46.2
सुतासः । यद् ईꣳ सबाधः पितरं न पुत्राः समानदक्षा अवसे हवन्ते ॥ अग्ने रसेन तेजसा जातवेदो वि रोचसे । रक्षोहाऽमीवचातनः ॥ अपो अन्व् अचारिषꣳ रसेन सम् असृक्षमहि । पयस्वाꣳ अग्न आगमं तम् मा सꣳ सृज वर्चसा ॥ वसुर् वसुपतिर् हिकम् अस्य् अग्ने विभावसुः । स्याम ते सुमताव् अपि ॥ त्वाम् अग्ने वसुपतिं वसूनाम् अभि प्र मन्दे
sutāsaḥ | yad īṃ sabādhaḥ pitaraṃ na putrāḥ samānadakṣā avase havante || agne rasena tejasā jātavedo vi rocase | rakṣohā'mīvacātanaḥ || apo anv acāriṣaṃ rasena sam asṛkṣamahi | payasvāṃ agna āgamaṃ tam mā saṃ sṛja varcasā || vasur vasupatir hikam asy agne vibhāvasuḥ | syāma te sumatāv api || tvām agne vasupatiṃ vasūnām abhi pra mande
TS 1 4.46.3
अध्वरेषु राजन् । त्वया वाजं वाजयन्तो जयेमाभि ष्याम पृत्सुतीर् मर्त्यानाम् ॥ त्वाम् अग्ने वाजसातमं विप्रा वर्धन्ति सुष्टुतम् । स नो रास्व सुवीर्यम् ॥ अयं नो अग्निर् वरिवः कृणोत्व् अयम् मृधः पुर एतु प्रभिन्दन् । अयꣳ शत्रूञ् जयतु जर्हृषाणो ऽयं वाजं जयतु वाजसातौ ॥ अग्निनाग्निः सम् इध्यते कविर् गृहपतिर् युवा । हव्यवाड् जुह्वास्यः ॥ त्वꣳ ह्य् अग्ने अग्निना विप्रो विप्रेण सन्त् सता । सखा सख्या समिध्यसे ॥ उद् अग्ने शुचयस् तव वि ज्योतिषा ॥
adhvareṣu rājan | tvayā vājaṃ vājayanto jayemābhi ṣyāma pṛtsutīr martyānām || tvām agne vājasātamaṃ viprā vardhanti suṣṭutam | sa no rāsva suvīryam || ayaṃ no agnir varivaḥ kṛṇotv ayam mṛdhaḥ pura etu prabhindan | ayaṃ śatrūñ jayatu jarhṛṣāṇo 'yaṃ vājaṃ jayatu vājasātau || agnināgniḥ sam idhyate kavir gṛhapatir yuvā | havyavāḍ juhvāsyaḥ || tvaṃ hy agne agninā vipro vipreṇa sant satā | sakhā sakhyā samidhyase || ud agne śucayas tava vi jyotiṣā ||