← Valmiki Ramayana — Bala Kanda

Valmiki Ramayana — Bala Kanda — Chapter 28

VR 1 28.1

प्रतिगृह्य ततोऽस्त्राणि प्रहृष्टवदनः शुचिः। गच्छन्नेव च काकुत्स्थो विश्वामित्रमथाब्रवीत्॥

pratigṛhya tato'strāṇi prahṛṣṭavadanaḥ śuciḥ| gacchanneva ca kākutstho viśvāmitramathābravīt||

Having accepted those weapons with purity, Käkutstha while proceeding, with a complacent countenance spoke these words to sage Visvāmitra,-

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

VR 1 28.2

गृहीतास्त्रोऽस्मि भगवन् दुराधर्षः सुरैरपि। अस्त्राणां त्वहमिच्छामि संहारान् मुनिपुङ्गव॥

gṛhītāstro'smi bhagavan durādharṣaḥ surairapi| astrāṇāṃ tvahamicchāmi saṃhārān munipuṅgava||

O adorable one, I have received these weapons, incapable of being repressed even by the celestials themselves. Now, O best of ascetics, I would acquire a knowledge of with drawing them.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

VR 1 28.3

एवं ब्रुवति काकुत्स्थे विश्वामित्रो महातपाः। संहारान् व्याजहाराथ धृतिमान् सुव्रतः शुचिः॥

evaṃ bruvati kākutsthe viśvāmitro mahātapāḥ| saṃhārān vyājahārātha dhṛtimān suvrataḥ śuciḥ||

Upon Kākutstha's representing this, Viśvāmitra of high austerities, endowed with patience, of excellent vows, and pure in spirit, communicated to him the mantras for restraining the weapons.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

VR 1 28.4

सत्यवन्तं सत्यकीर्तिं धृष्टं रभसमेव च। प्रतिहारतरं नाम पराङ्मुखमवाङ्मुखम्॥ लक्ष्यालक्ष्याविमौ चैव दृढनाभसुनाभको। दशाक्षशतवक्त्रौ च दशशीर्षशतोदरौ॥ पद्मनाभमहानाभौ दुन्दुनाभस्वनाभको। ज्योतिष शकुनं चैव नैरास्यविमलावुभौ ॥ यौगंधरविनिद्रौ च दैत्यप्रमथनौ तथा। शुचिबाहुर्महाबाहुनिष्कलिविरुचस्तथा। सार्चिमाली धृतिमाली वृत्तिमान् रुचिरस्तथा॥ पित्र्यः सौमनसश्चैव विधूतमकरावुभौ। परवीरं रतिं चैव धनधान्यौ च राघव॥ कामरूपं कामरुचिं मोहमावरणं तथा। जृम्भकं सर्पनाथं च पन्थानवरुणौ तथा॥ कृशाश्वतनयान् राम भास्वरान् कामरूपिणः। प्रतीच्छ मम भद्रं ते पात्रभूतोऽसि राघव॥

satyavantaṃ satyakīrtiṃ dhṛṣṭaṃ rabhasameva ca| pratihārataraṃ nāma parāṅmukhamavāṅmukham|| lakṣyālakṣyāvimau caiva dṛḍhanābhasunābhako| daśākṣaśatavaktrau ca daśaśīrṣaśatodarau|| padmanābhamahānābhau dundunābhasvanābhako| jyotiṣa śakunaṃ caiva nairāsyavimalāvubhau || yaugaṃdharavinidrau ca daityapramathanau tathā| śucibāhurmahābāhuniṣkalivirucastathā| sārcimālī dhṛtimālī vṛttimān rucirastathā|| pitryaḥ saumanasaścaiva vidhūtamakarāvubhau| paravīraṃ ratiṃ caiva dhanadhānyau ca rāghava|| kāmarūpaṃ kāmaruciṃ mohamāvaraṇaṃ tathā| jṛmbhakaṃ sarpanāthaṃ ca panthānavaruṇau tathā|| kṛśāśvatanayān rāma bhāsvarān kāmarūpiṇaḥ| pratīccha mama bhadraṃ te pātrabhūto'si rāghava||

Do you, O Rāma, accept Satyavat, and Satyakirti, Dhrsta, Rabhasa, Pratihāratara, Paranmukha, Avanmukha, and also Laksya, a Alakṣya, Dędhanabha, Sunābha, Sunabha, Dasaksa, Satavaktra, Dasasirsa, Satodara, Padmanabha, Mahanabha, Indunābha, Svanābha, Jyotisa, Sakuna, Nairasya, Vimala, Yaugandhara, Vinidra, and the two Daityapramathanas, and Śucibāhu, Mahābāhu, Niskali, Viruca, Arcimāli, Dhrtimali, Vrttimān, Rucira, Pitrya, Saumansa, Vidhuta, Makara, Karavīra, Rati, Dhana, and Dhānya, O Rāghava, and Kāmarūpa, Kāmaruci, Moha, Avarana and Jrmbhaka, Sarpanātha, Panthāna, and Varuņa-these sons of Kļśāśva, O Rāma, effulgent, and assuming shapes at will. And, good betide you, O descendant of Raghu, you are worthy to receive these weapons.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

VR 1 28.5

बाढमित्येव काकुत्स्थः प्रहष्टेनान्तरात्मना । दिव्यभास्वरदेहाश्च मूर्तिमन्तः सुखप्रदाः॥ केचिदङ्गारसदृशाः केचित् धूमोपमास्तथा। चन्द्रार्कसदृशाः केचित् प्रह्वाञ्जलिपुटास्तथा॥ रामं प्राञ्जलयो भूत्वाब्रुवन् मधुरभाषिणः। इमे स्म नरशार्दूल शाधि किं करवाम ते॥

bāḍhamityeva kākutsthaḥ prahaṣṭenāntarātmanā | divyabhāsvaradehāśca mūrtimantaḥ sukhapradāḥ|| kecidaṅgārasadṛśāḥ kecit dhūmopamāstathā| candrārkasadṛśāḥ kecit prahvāñjalipuṭāstathā|| rāmaṃ prāñjalayo bhūtvābruvan madhurabhāṣiṇaḥ| ime sma naraśārdūla śādhi kiṃ karavāma te||

Thereupon, Kākutstha with heart overflowing with delight, said,-So be it! And those weapons were furnished with celestial and shining persons, and endowed with visible shapes, and capable of conferring happiness. And some of them were like (live) coals; and some comparable to smoke; and some were like to the Sun or the Moon. And with folded hands, they spoke to Rāma in honied accents; O chief of men, here we are! Do you command as to what we are to do on your behalf.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

VR 1 28.6

गम्यतामिति तानाह यथेयं रघुनन्दनः। मानसाः कार्यकालेषु साहाय्यं मे करिष्यथ ॥

gamyatāmiti tānāha yatheyaṃ raghunandanaḥ| mānasāḥ kāryakāleṣu sāhāyyaṃ me kariṣyatha ||

Then the descendant of Raghu answered, saying, Repair whither soever you will! Recurring to my memory, do you in time of need, render me assistance!

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

VR 1 28.7

अथ ते रामामन्त्र्य कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्। एवमस्त्विति काकुत्स्थमुक्त्वा जग्मुर्यथागतम्॥ स च तान् राघवो ज्ञात्वा विश्वामित्रं महामुनिम्। गच्छन्नेवाथ मधुरं श्लक्ष्णं वचनमब्रवीत्॥ किमेतन्मेघसंकाशं पर्वतस्याविदूरतः। वृक्षखण्डमितो भाति परं कौतूहलं हि मे॥

atha te rāmāmantrya kṛtvā cāpi pradakṣiṇam| evamastviti kākutsthamuktvā jagmuryathāgatam|| sa ca tān rāghavo jñātvā viśvāmitraṃ mahāmunim| gacchannevātha madhuraṃ ślakṣṇaṃ vacanamabravīt|| kimetanmeghasaṃkāśaṃ parvatasyāvidūrataḥ| vṛkṣakhaṇḍamito bhāti paraṃ kautūhalaṃ hi me||

Thereupon paying homage to Rāma, and having gone round him, they replied to Kākutstha, What is yonder wood hard by the hill, appearing like clouds? Great is my curiosity.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

VR 1 28.8

दर्शनीयं मृगाकीर्णं मनोहरमतीव च। नानाप्रकारैः शकुनैर्वल्गुभाषैरलंकृतम्॥

darśanīyaṃ mṛgākīrṇaṃ manoharamatīva ca| nānāprakāraiḥ śakunairvalgubhāṣairalaṃkṛtam||

It is pleasing to the sight, and abounds in beasts, and is exceedingly romantic, and is adorned with various birds singing sweetly.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

VR 1 28.9

निःसृताः स्मो मुनिश्रेष्ठ कान्ताराद् रोमहर्षणात्। अनया त्ववगच्छामि देशस्य सुखवत्तया॥

niḥsṛtāḥ smo muniśreṣṭha kāntārād romaharṣaṇāt| anayā tvavagacchāmi deśasya sukhavattayā||

Now, O foremost of ascetics, we have come out of a wilderness capable of making one's hair stand on end. And from the pleasantness attaching to this place, I have come to a conclusion.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

VR 1 28.10

सर्वं मे शंस भगवन् कस्याश्रमपदं त्विदम्। सम्प्राप्ता यत्र ते पापा ब्रह्मघ्ना दुष्टचारिणः॥ तव यज्ञस्य विघ्नाय दुरात्मानो महामुने। भगवंस्तस्य को देश: सा यत्र तव याज्ञिकी॥ रक्षितव्या क्रिया ब्रह्मन् मया वध्याश्च राक्षसाः। एतत् सर्वं मुनिश्रेष्ठ श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो॥

sarvaṃ me śaṃsa bhagavan kasyāśramapadaṃ tvidam| samprāptā yatra te pāpā brahmaghnā duṣṭacāriṇaḥ|| tava yajñasya vighnāya durātmāno mahāmune| bhagavaṃstasya ko deśa: sā yatra tava yājñikī|| rakṣitavyā kriyā brahman mayā vadhyāśca rākṣasāḥ| etat sarvaṃ muniśreṣṭha śrotumicchāmyahaṃ prabho||

Tell me, O reverend sir, whose hermitage is this? Have we, O eminent ascetic, reached that spot where dwell those wicked minded wretches of impious deeds, given to slaughtering Brāhmaṇas, who disturb your sacrifice? Where, O adorable one, is that hermitage, repairing to which, O Brahmana, I am to protect your sacrificial rites, and to slay the Raksasas? All this, O foremost of ascetics, I desire to hear, O lord.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)