Mahabharata — Volume VII (Dutt edition) — Chapter 44
MBh 7 44.1
वैशम्पायन उवाच ततो विसर्जयामास सर्वाः प्रकृतयो नृपः। विविशुश्चाभ्यनुज्ञाता यथास्वानि गृहाणि ते॥
vaiśampāyana uvāca tato visarjayāmāsa sarvāḥ prakṛtayo nṛpaḥ| viviśuścābhyanujñātā yathāsvāni gṛhāṇi te||
Vaishampayana said, The king sent away all his subjects, who, ordered by the king, came back to their respective abodes.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 7 44.2
ततो युधिष्ठिरो राजा भीमं भीमपराक्रमम्। सान्त्वयन्नब्रवीच्छीमानर्जुनं यमजौ तथा॥ शत्रुभिर्विविधैः शस्त्रैः क्षतदेहा महारणे। श्रान्ता भवन्तः सुभृशं तापिताः शोकमन्युभिः॥
tato yudhiṣṭhiro rājā bhīmaṃ bhīmaparākramam| sāntvayannabravīcchīmānarjunaṃ yamajau tathā|| śatrubhirvividhaiḥ śastraiḥ kṣatadehā mahāraṇe| śrāntā bhavantaḥ subhṛśaṃ tāpitāḥ śokamanyubhiḥ||
Solacing his brothers, Yudhishthira, shining with beauty, then addressed highly powerful brothers Bhima, Arjuna and the twins, saying,-Your bodies have, in the great battle, been wounded with various weapons by the foe. You are greatly tired, sorrow and anger have burnt your hearts.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 7 44.3
अरण्ये दुःखवसतीमत्कृते भरतर्षभाः। भवद्भिरनुभूता हि यथा कुपुरुषैस्तथा॥
araṇye duḥkhavasatīmatkṛte bharatarṣabhāḥ| bhavadbhiranubhūtā hi yathā kupuruṣaistathā||
Through my fault, O foremost of Bharata's race, you have suffered the miseries of banishment in the forests like ordinary men.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 7 44.4
यथासुखं यथाजोषं जयोऽयमनुभूयताम्। विश्रान्ताल्लंब्यविज्ञानाश्वः समेतास्मि वः पुनः॥
yathāsukhaṃ yathājoṣaṃ jayo'yamanubhūyatām| viśrāntāllaṃbyavijñānāśvaḥ sametāsmi vaḥ punaḥ||
With great joy and ease enjoy this victory. After taking rest and refreshing your faculties, meet me again in the morning.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 7 44.5
ततो दुर्योधनगृहं प्रासादैरुपशोभितम्। बहुरत्नसमाकीर्णं दासीदाससमाकुलम्॥ धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातं भ्रात्रा दत्तं वृकोदरः। प्रतिपेदे महाबाहुर्मन्दिरं मघवानिव॥
tato duryodhanagṛhaṃ prāsādairupaśobhitam| bahuratnasamākīrṇaṃ dāsīdāsasamākulam|| dhṛtarāṣṭrābhyanujñātaṃ bhrātrā dattaṃ vṛkodaraḥ| pratipede mahābāhurmandiraṃ maghavāniva||
After this, the mighty-armed Vrikodara, like Indra entering his own beautiful mansion, entered the palace of Duryodhana, that was decorated with many excellent buildings and rooms, that abounded with gems of various kinds, and that was full of servants male and female with the consent of Dhritarashtra.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 7 44.6
यथा दुर्योधनगृहं तथा दुःशासनस्य तु। प्रासादमाला संयुक्तं हेमतोरणभूषितम्॥ दासीदाससुसम्पूर्ण प्रभूतधनधान्यवत्। प्रतिपेदे महाबाहुरर्जुनो राजशासनात्॥
yathā duryodhanagṛhaṃ tathā duḥśāsanasya tu| prāsādamālā saṃyuktaṃ hematoraṇabhūṣitam|| dāsīdāsasusampūrṇa prabhūtadhanadhānyavat| pratipede mahābāhurarjuno rājaśāsanāt||
The Mighty-armed Arjuna also, at the king's behest obtained the palace of Dushasana which was not inferior to Duryodhana's and which considered of many excellent mansions and was adorned with a golden gate-way, and which was full of riches and attendant of both sexes.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 7 44.7
दुर्मर्षणस्य भवनं दुःशासनगृहाद् वरम्। कुबेरभवनप्रख्यं मणिहेमविभूषितम्॥
durmarṣaṇasya bhavanaṃ duḥśāsanagṛhād varam| kuberabhavanaprakhyaṃ maṇihemavibhūṣitam||
The palace of Durmarshana was even superior to that Dushasana. Resembling the palace of Kubera himself, it was adorned with gold and every sort of gem.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 7 44.8
नकुलाय वराहय कर्शिताय महावने। ददौ प्रीतो महाराज धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः॥
nakulāya varāhaya karśitāya mahāvane| dadau prīto mahārāja dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ||
King Yudhishthira gladly gave it to Nakula who deserved it best and who had been reduced with sufferings in the great forest.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 7 44.9
दुर्मुखस्य च वेश्माग्र्यं श्रीमत् कनकभूषणम्। पूर्णपद्मदलाक्षीणां स्त्रीणां शयनसंकुलम्॥
durmukhasya ca veśmāgryaṃ śrīmat kanakabhūṣaṇam| pūrṇapadmadalākṣīṇāṃ strīṇāṃ śayanasaṃkulam||
The best of palaces belonging to Durmukha was highly beautiful and adorned with gold. It was full of beds and beautiful women having eyes like lotus-petals.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 7 44.10
प्रददौ सहदेवाय सततं प्रियकारिणे। मुमुदे तच्च लघ्वासौ कैलासं धनदो यथा।॥
pradadau sahadevāya satataṃ priyakāriṇe| mumude tacca laghvāsau kailāsaṃ dhanado yathā|||
The king gave it to Sahadeva who was ever busy with doing what was agreeable to him. Obtaining it, Sahadeva became pleased as the king treasures upon obtaining Kailasa.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 7 44.11
युयुत्सुर्विदुरश्चैव संजयश्च विशाम्पते। सुधर्मा चैव धौम्यश्च यथास्वान् जग्मुरालयान्॥
yuyutsurviduraścaiva saṃjayaśca viśāmpate| sudharmā caiva dhaumyaśca yathāsvān jagmurālayān||
Yuyutsu and Vidura and Sanjaya, O king, and Sudharman and Dhaumya, proceeded to their foriner abodes.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 7 44.12
सह सात्यकिना शौरिरर्जुनस्य निवेशनम्। विवेश पुरुषव्याघ्रो व्याघ्रो गिरिगुहामिव॥
saha sātyakinā śaurirarjunasya niveśanam| viveśa puruṣavyāghro vyāghro giriguhāmiva||
Like a tiger entering his cave in the hills that foremost of men, viz., Krishna, accompanied by Satyaki, entered the palace of Arjuna.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 7 44.13
तत्र भक्ष्यान्नपानैस्ते मुदिताः सुसुखोषिताः। सुखप्रबुद्धा राजानमुपतस्थुर्युधिष्ठिरम्॥
tatra bhakṣyānnapānaiste muditāḥ susukhoṣitāḥ| sukhaprabuddhā rājānamupatasthuryudhiṣṭhiram||
Feasting on the dishes and drinks, the princess passed the night in merriment. Awaking in the morning with delighted hearts, they approached the presence of the king Yudhishthira.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)