Mahabharata — Volume VI (Dutt edition) — Chapter 23
MBh 6 23.1
संजय उवाच सहदेवं तथा क्रुद्धं दहन्तं तव वाहिनीम्। दुःशासनो महाराज भ्राता भ्रातरमभ्ययात्॥
saṃjaya uvāca sahadevaṃ tathā kruddhaṃ dahantaṃ tava vāhinīm| duḥśāsano mahārāja bhrātā bhrātaramabhyayāt||
Sanjaya said O great monarch, Dushasana rushed against Shahadeva, that is, brother against brother, who was highly enraged and blasted your army.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.2
तौ समेतौ महायुद्धे दृष्ट्वा तत्र महारथाः। सिंहनादरवांश्चक्रुर्वासांस्यादुधुवुश्च ह॥
tau sametau mahāyuddhe dṛṣṭvā tatra mahārathāḥ| siṃhanādaravāṃścakrurvāsāṃsyādudhuvuśca ha||
In the field of battle, the mighty carwarriors, seeing those two thus engaged in a encounter, began to uiter shouts resembling the roars of lions and to wave their cloths.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.3
ततो भारत कुद्धेन तव पुत्रेण धन्विना। पाण्डुपुत्रस्त्रिभिर्बाणैर्वक्षस्यभिहतो बली॥
tato bhārata kuddhena tava putreṇa dhanvinā| pāṇḍuputrastribhirbāṇairvakṣasyabhihato balī||
Thereupon, O descendant of the Bharata race, the most powerful son of Pandu was decply struck in the chest with three shafts by the bowman, your son, who was highly enraged.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.4
सहदेवस्तौ राजन् नाराचेन तवात्मजम्। विद्ध्वा विव्याध सप्तत्या सारथिं च त्रिभिः शरै॥
sahadevastau rājan nārācena tavātmajam| viddhvā vivyādha saptatyā sārathiṃ ca tribhiḥ śarai||
Then, O monarch, Shahadeva, after having first pierced your son, again struck him with seventy shafts, as well as his charioteer with threc others.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.5
दुःशासनस्ततश्चापं छित्वा राजन् महाहवे। सहदेवं त्रिसप्तत्या बाह्वोरुरसि चार्पयत्॥
duḥśāsanastataścāpaṃ chitvā rājan mahāhave| sahadevaṃ trisaptatyā bāhvorurasi cārpayat||
Thereupon, O king, Dushasana, after having severed his bow in that dreadful battle, struck Shahadeva with seventy-three arrows both in the arms and the chest.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.6
सहदेवस्तु संक्रुद्धः खड्गं गृह्य महाहवे। आविध्य प्रासृजत् तूर्णं तव पुत्ररथं प्रति॥
sahadevastu saṃkruddhaḥ khaḍgaṃ gṛhya mahāhave| āvidhya prāsṛjat tūrṇaṃ tava putrarathaṃ prati||
Then the highly enraged Shahadeva, after having taken up his sword and turned it round, had hurled it immediately towards the ear of your son in that fierce encounter.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.7
समार्गणगुणं चापं छित्वा तस्य महानसिः। निपपात ततो भूमौ च्युतः सर्प इवाम्बरात्॥
samārgaṇaguṇaṃ cāpaṃ chitvā tasya mahānasiḥ| nipapāta tato bhūmau cyutaḥ sarpa ivāmbarāt||
Thus having severed his (Dusasana's) bow along with its string and arrow, then that fearful sword fell down upon the earth, even as a snake falls down from heaven upon the ground.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.8
अधान्यद् धनुरादाय सहदेवः प्रतापवान्। दुःशासनाय चिक्षेप बाणमन्तकरं ततः॥
adhānyad dhanurādāya sahadevaḥ pratāpavān| duḥśāsanāya cikṣepa bāṇamantakaraṃ tataḥ||
Thereupon Shahadeva, possessed of immerise prowess, having taken up another bow, hurled at Dushasana a shaft, capable of bringing about death.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.9
तमापतन्तं विशिखं यमदण्डोपमत्विषम्। खड्गेन शितधारेण द्विधा चिच्छेद कौरवः॥
tamāpatantaṃ viśikhaṃ yamadaṇḍopamatviṣam| khaḍgena śitadhāreṇa dvidhā ciccheda kauravaḥ||
Then the son of Kuru had severed into two fragments, with his keen-edged sword, that shaft, which was as resplendent as the very rod of Death himself, directed towards him.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.10
ततस्तं निशित खड्गमाविध्य युधि सत्वरः। धनुश्चान्यत् समादाय शरं जग्राह वीर्यवान्॥
tatastaṃ niśita khaḍgamāvidhya yudhi satvaraḥ| dhanuścānyat samādāya śaraṃ jagrāha vīryavān||
Then having turned round that sharp-edged sword in the field of battle, the most powerful one took up another bow most rapidly and grasped an arrow.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.11
तमापतन्तं सहसा निस्त्रिंशं निशितैः शरैः। पातयामास समरे सहदेवो हसन्निव॥
tamāpatantaṃ sahasā nistriṃśaṃ niśitaiḥ śaraiḥ| pātayāmāsa samare sahadevo hasanniva||
On the other hand, Shahadeva, as if laughing, had suddenly thrown down that sword with keen arrows, that was directed towards him.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.12
ततो बाणांश्चतुःष्टिं तव पुत्रो महारणे। सहदेवरथं तूर्णं प्रेषयामास भारत॥
tato bāṇāṃścatuḥṣṭiṃ tava putro mahāraṇe| sahadevarathaṃ tūrṇaṃ preṣayāmāsa bhārata||
Thereupon, O descendant of the Bharata race, your son most rapidly directed sixty-four arrows against the car of Shahadeva, in that dreadful battle.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.13
ताञ्छरान् समरे राजन् वेगेनापततो बहून्। एकैकं पञ्चभिर्बाणैः सहदेवो न्यकृन्तत॥
tāñcharān samare rājan vegenāpatato bahūn| ekaikaṃ pañcabhirbāṇaiḥ sahadevo nyakṛntata||
Then Shahadeva, O monarch, cut-off every one of these innumerable arrows, that were falling with speed (upon him) with five shafts of his own in that battle.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.14
संनिवार्य महाबाणांस्तवं पुत्रेण प्रेषितान्। अथास्मै सुबहून् बाणान् प्रेषयामास संयुगे॥
saṃnivārya mahābāṇāṃstavaṃ putreṇa preṣitān| athāsmai subahūn bāṇān preṣayāmāsa saṃyuge||
Having thus restrained those powerful arrows, shot by your son, he (Shahadeva) sent away innumerable shafts against him (his antagonist) in that dreadful battle.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.15
तान् बाणांस्तव पुत्रोऽपि छित्त्वैकैकं त्रिभिः शरैः। ननाद सुमहानादं दारयाणो वसुन्धराम्॥
tān bāṇāṃstava putro'pi chittvaikaikaṃ tribhiḥ śaraiḥ| nanāda sumahānādaṃ dārayāṇo vasundharām||
Your son, too, having severed every one of these arrows with three shafts of his own, sent out a great uproar; and thereby caused the whole earth echo with it.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.16
ततोदुःशासनो राजन् विद्ध्वा पाण्डुसुतं रणे। सारथिं नवभिर्बाणैर्माद्रेयस्य समार्पयत्॥
tatoduḥśāsano rājan viddhvā pāṇḍusutaṃ raṇe| sārathiṃ navabhirbāṇairmādreyasya samārpayat||
Thereupon, O monarch, Dushasana, having pierced the son of Pandu in that battle, had struck the charioteer of the Madraya chief with nine shafts.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.17
तत: क्रुद्धो महाराज सहदेवः प्रतापवान्। समाधत्त शरं घोरं मृत्युकालान्तकोपमम्॥
tata: kruddho mahārāja sahadevaḥ pratāpavān| samādhatta śaraṃ ghoraṃ mṛtyukālāntakopamam||
O mighty monarch, the most powerful Shahadeva, being highly enraged at this, fixed an arrow on his bow, that was as deadly as Death himself.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.18
विकृष्य बलवञ्चापं तव पुत्राय सोऽसृजत्। स तं निभिद्य वेगेन भित्त्वा च कवचं महत्॥ प्राविशद् धरणी राजन् वल्मीकमिव पन्नगः। ततः सम्मुमुहे राजस्तव पुत्रो महारथः॥
vikṛṣya balavañcāpaṃ tava putrāya so'sṛjat| sa taṃ nibhidya vegena bhittvā ca kavacaṃ mahat|| prāviśad dharaṇī rājan valmīkamiva pannagaḥ| tataḥ sammumuhe rājastava putro mahārathaḥ||
Then having stretched his bow with great force, he shot that arrow at your son. O monarch, that shaft, after having successively pierced with great force through his body and his strong armour, itself entered into the earth, even as the snakes enter into the ant-hill. Thereupon, O king, your son, that mighty carwarrior, became senseless.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.19
मूढ चैनं समालोक्य सारथिस्त्वरितो रथम्। अपोवाह भृशं त्रस्तो वध्यमानः शितैः शरैः॥
mūḍha cainaṃ samālokya sārathistvarito ratham| apovāha bhṛśaṃ trasto vadhyamānaḥ śitaiḥ śaraiḥ||
Having seen him thus senseless and himself being deeply struck with sharp arrows, his charioteer with great rapidity carried away the car.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.20
पराजित्य रणे तं तु कौरव्यं पाण्डुनन्दनः। दुर्योधनबलं दृष्ट्वा प्रममाथ समन्ततः॥
parājitya raṇe taṃ tu kauravyaṃ pāṇḍunandanaḥ| duryodhanabalaṃ dṛṣṭvā pramamātha samantataḥ||
Having defeated that Kuru warrior in battle, the son of Pandu looked at the army of Duryodhana and crushed it on all sides.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 23.21
पिपीलिकपुटं राजन् यथा मृद्गन्नरो रुषा। तथा सा कौरवी सेना मृदिता तेन भारत॥
pipīlikapuṭaṃ rājan yathā mṛdgannaro ruṣā| tathā sā kauravī senā mṛditā tena bhārata||
O descendant of the Bharata race, O monarch, that force belonging to the Kurus was crushed by the son of Pandu, even as a swarm of ants is crushed to death by a man with great rage.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)