Mahabharata — Volume VI (Dutt edition) — Chapter 123
MBh 6 123.1
संजय उवाच दुर्योधनो महाराज सुदर्शश्चापि ते सुतः। हतशेषौ तदा संख्ये वाजिमध्ये व्यवस्थितौ॥
saṃjaya uvāca duryodhano mahārāja sudarśaścāpi te sutaḥ| hataśeṣau tadā saṃkhye vājimadhye vyavasthitau||
Sanjaya said Duryodhana, O king and your Sudarsha, the only two of your children who were not killed, were at that time in the midst of the Kauravas cavalry.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.2
ततो दुर्योधनं दृष्ट्वा वाजिमध्ये व्यवस्थितम्। उवाच देवकीपुत्रः कुन्तीपुत्रं धनंजयम्॥ शत्रवो हतभूयिष्ठा ज्ञातयः परिपालिताः। गृहीत्वा संजयं चासौ निवृत्तः शिनिपुङ्गवः॥
tato duryodhanaṃ dṛṣṭvā vājimadhye vyavasthitam| uvāca devakīputraḥ kuntīputraṃ dhanaṃjayam|| śatravo hatabhūyiṣṭhā jñātayaḥ paripālitāḥ| gṛhītvā saṃjayaṃ cāsau nivṛttaḥ śinipuṅgavaḥ||
Seeing Duryodhana in the midst of the cavalry, Krishna said to Dhananjaya, the son of Kunti:-"A large number of our enemies, relations that had received our protection, have been killed. There that best of Shini's race is returning, having taken Sanjaya captive.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.3
परिश्रान्तश्च नकुलः सहदेवश्च भारत। योधयित्वा रणे पापान् धार्तराष्ट्रान् सहानुगान्॥
pariśrāntaśca nakulaḥ sahadevaśca bhārata| yodhayitvā raṇe pāpān dhārtarāṣṭrān sahānugān||
Both Nakula and Sahadeva, O Bharata, are worn out having fought with the wretched। Dhartarashtras and their followers.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.4
दुर्योधनमभित्यज्य त्रय एते व्यवस्थिताः। कृपश्च कृतवर्मा च द्रौणिश्चैव महारथः॥
duryodhanamabhityajya traya ete vyavasthitāḥ| kṛpaśca kṛtavarmā ca drauṇiścaiva mahārathaḥ||
Those there, viz., Kripa and Kritavarman and the great car-warrior Ashvatthaman, have left Duryodhana's side and taken up their positions elsewhere.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.5
असौ तिष्ठति पाञ्चाल्यः श्रिया परमया युतः। दुर्योधनबलं हत्वा सह सर्वैः प्रभद्रकैः॥
asau tiṣṭhati pāñcālyaḥ śriyā paramayā yutaḥ| duryodhanabalaṃ hatvā saha sarvaiḥ prabhadrakaiḥ||
Having killed Duryodhana's soldiers, the beautiful Panchala prince is waiting there in the midst of the Prabhadrakas.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.6
असौ दुर्योधनः पार्थ वाजिमध्ये व्यवस्थितः। छत्रेण ध्रियमाणेन प्रेक्षमाणो मुहुर्मुहुः॥
asau duryodhanaḥ pārtha vājimadhye vyavasthitaḥ| chatreṇa dhriyamāṇena prekṣamāṇo muhurmuhuḥ||
There, O Partha, Duryodhana is in the midst of his cavalry, with the umbrella held over his head and looking all around.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.7
प्रतिव्यूह्य बलं सर्वं रणमध्ये व्यवस्थितः। एनं हत्वा शितैर्बाणैः कृतकृत्यो भविष्यसि॥
prativyūhya balaṃ sarvaṃ raṇamadhye vyavasthitaḥ| enaṃ hatvā śitairbāṇaiḥ kṛtakṛtyo bhaviṣyasi||
Having re-arranged the remnant of his army, he waits in the midst of his forces. Killing this one with your keen arrows you may achieve all your objects.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.8
गजानीकं हतं दृष्ट्वा त्वां च प्राप्तमरिंदम। यावन्न विद्रवन्त्यते तावञ्जहि सुयोधनम्॥
gajānīkaṃ hataṃ dṛṣṭvā tvāṃ ca prāptamariṃdama| yāvanna vidravantyate tāvañjahi suyodhanam||
As long as these troops do not fly away seeing you in their midst and witnessing also the destruction of their elephant force, do you, O chastiser of foes, try to kill Duryodhana.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.9
यातु कश्चित्तु पाञ्चाल्यं क्षिप्रमागम्यतामिति। परिश्रान्तबलस्तात नैष मुच्येत किल्विषी॥
yātu kaścittu pāñcālyaṃ kṣipramāgamyatāmiti| pariśrāntabalastāta naiṣa mucyeta kilviṣī||
Let somebody go to the Panchala prince and ask him to come here. The Kaurava troops are all exhausted. O sire, the sinful Duryodhana will never succeed in escaping.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.10
हत्वा तव बलं सर्वं संग्रामे धृतराष्ट्रजः। जितान् पाण्डुसुतान् मत्वा रूपं धारयते महत्॥
hatvā tava balaṃ sarvaṃ saṃgrāme dhṛtarāṣṭrajaḥ| jitān pāṇḍusutān matvā rūpaṃ dhārayate mahat||
Having killed a large number your soldiers in battle the son of Dhritarashtra looks highly delighted as if he believes that the Pandavas have been defeated.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.11
निहतं स्वबलं दृष्ट्वा पीडितं चापि पाण्डवैः। ध्रुवमेष्यति संग्रामे वधायैवात्मनो नृपः॥ एवमुक्तः फल्गुनस्तु कृष्णं वचनमब्रवीत। धृतराष्ट्रसुताः सर्वे हता भीमेन माधव॥ यावेतावास्थितौ कृष्ण तावद्य न भविष्यतः।
nihataṃ svabalaṃ dṛṣṭvā pīḍitaṃ cāpi pāṇḍavaiḥ| dhruvameṣyati saṃgrāme vadhāyaivātmano nṛpaḥ|| evamuktaḥ phalgunastu kṛṣṇaṃ vacanamabravīta| dhṛtarāṣṭrasutāḥ sarve hatā bhīmena mādhava|| yāvetāvāsthitau kṛṣṇa tāvadya na bhaviṣyataḥ|
Seeing his own soldiers assailed and killed by the Pandavas, the Kuru king will certainly come to battle for his own destruction.”—Thus addressed by Krishna, Phalguna said to him:"almost all the sons of Dhritarashtra, O giver of honours, have been killed by. Bhirna. Only these two still survive; they however, O Krishna, shall also be killed today.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.12
हतो भीष्मो हतो द्रोणः कर्णो वैकर्तनो हतः॥ मद्रराजो हत: शल्यो हतः कृष्ण जयद्रथः।
hato bhīṣmo hato droṇaḥ karṇo vaikartano hataḥ|| madrarājo hata: śalyo hataḥ kṛṣṇa jayadrathaḥ|
Bhishma has been killed, Drona has been killed, Karna has been killed, Shalya, the king of the Madras, has been killed and Jayadratha also, O Krishna, has been killed.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.13
हयाः पञ्चशताः शिष्टाः शकुनेः सौबलस्य च॥ रथानां तु जनार्दन। दन्तिनां च शतं साग्रं त्रिसाहस्राः पदातयः॥
hayāḥ pañcaśatāḥ śiṣṭāḥ śakuneḥ saubalasya ca|| rathānāṃ tu janārdana| dantināṃ ca śataṃ sāgraṃ trisāhasrāḥ padātayaḥ||
Only five hundred cavalry constitute the army of Shakuni the son of Subala. Only two hundred still remain, of cars, O Janarddana. Of elephants the only remnant is a hundred and of foot only three thousand.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.14
अश्वत्थामा कृपश्चैव त्रिगर्ताधिपतिस्तथा। उलूकः शकुनिश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः॥
aśvatthāmā kṛpaścaiva trigartādhipatistathā| ulūkaḥ śakuniścaiva kṛtavarmā ca sātvataḥ||
There remain also Ashvatthaman and Kripa and the king of the Trigartas and Uluka and Shakuni and Kritavarman of the Satwata race.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.15
एतद् बलमभूच्छेष धार्तराष्ट्रस्य माधव। मोक्षो न नूनं कालात् तु विद्युते भुवि कस्यचित्।
etad balamabhūccheṣa dhārtarāṣṭrasya mādhava| mokṣo na nūnaṃ kālāt tu vidyute bhuvi kasyacit|
These, O Madhava, are the remnant of Duryodhana's army. Truly no body will escape from death.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.16
शते शिष्टे द्वे एव तु अद्याह्ना हि महाराजो हतामित्रो भविष्यति॥ न हि मे मोक्ष्यते कश्चित् परेषामिह चिन्तये।
śate śiṣṭe dve eva tu adyāhnā hi mahārājo hatāmitro bhaviṣyati|| na hi me mokṣyate kaścit pareṣāmiha cintaye|
Although such a great slaughter has taken place. Duryodhana is still alive. Today king Yudhishthira, however, will be shorn of all his foes. None of my enemies will escape me, today.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.17
त्वद्य समरं कृष्ण न हास्यन्ति मदोत्कटाः॥ तान् वै सर्वान् हनिष्यामि यद्यपि स्युर्न मानुषाः।
tvadya samaraṃ kṛṣṇa na hāsyanti madotkaṭāḥ|| tān vai sarvān haniṣyāmi yadyapi syurna mānuṣāḥ|
Even if they be superhuman beings, O Krishna! I shall yet kill all those warriors today if only they do not fly away from the battlefield.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.18
अद्य युद्धे सुसंक्रुद्धो दीर्घं राज्ञा प्रमागरम्॥ अपनेष्यामि गान्धारं घातयित्वा शितैः शरैः।
adya yuddhe susaṃkruddho dīrghaṃ rājñā pramāgaram|| apaneṣyāmi gāndhāraṃ ghātayitvā śitaiḥ śaraiḥ|
Worked up with wrath in today's battle, I shall, by killing the prince of Gandhara with my keen arrows, remove that sleeplessness which the king has suffered from for a long time.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.19
निकृत्या वै दुराचारो यानि रत्नानि सौबलः॥ सभायामहरद् द्यूते पुनस्तान्याहराम्यहम्।
nikṛtyā vai durācāro yāni ratnāni saubalaḥ|| sabhāyāmaharad dyūte punastānyāharāmyaham|
I shall regain all those valuable properties which Subala's wicked son won from us at the gambling match.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.20
अद्य ता अपि रोत्स्यन्ति सर्वा नागपुरे स्त्रियः॥ श्रुत्वा पतींश्च पुत्रांश्च पाण्डवैर्निहतान् युधि।
adya tā api rotsyanti sarvā nāgapure striyaḥ|| śrutvā patīṃśca putrāṃśca pāṇḍavairnihatān yudhi|
Hearing of the destruction of their husbands and sons at the hands of the Pandavas in battle, all the ladies of Hastinapur will cry.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.21
समाप्तमद्य वै कर्म सर्वं कृष्ण भविष्यति॥ अद्य दुर्योधनो दीप्ता श्रियं प्राणांश्च मोक्ष्यति
samāptamadya vai karma sarvaṃ kṛṣṇa bhaviṣyati|| adya duryodhano dīptā śriyaṃ prāṇāṃśca mokṣyati
Today, O Krishna, our task will be finished. Today Duryodhana shall be divorced from his prosperity and life.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.22
नापयाति भयात् कृष्णं संग्रामाद् यदि चेन्मम॥ निहतं विद्धि वार्ष्णेय धार्तराष्ट्रं सुबालिशम्।
nāpayāti bhayāt kṛṣṇaṃ saṃgrāmād yadi cenmama|| nihataṃ viddhi vārṣṇeya dhārtarāṣṭraṃ subāliśam|
take the foolish of Dhritarashtra as dead, O Vrishni hero, if, O Krishna, he does not today fly away from the battle,
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.23
मम ह्येतदशक्तं वै वाजिवृन्दमरिन्दम॥ सोढुं ज्यातलनिर्घोषं याहि यावनिहन्म्यहम्।
mama hyetadaśaktaṃ vai vājivṛndamarindama|| soḍhuṃ jyātalanirghoṣaṃ yāhi yāvanihanmyaham|
You may son Those horses cannot bear the twang of my bow and the slaps of my palms. Proceed there, OKrishna, for I will kill them.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.24
एवमुक्तस्तु दाशार्हः पाण्डवेन यशस्विना॥ अचोदयद्धयान् राजन् दुर्योधनबलं प्रति।
evamuktastu dāśārhaḥ pāṇḍavena yaśasvinā|| acodayaddhayān rājan duryodhanabalaṃ prati|
Thus accosted by Pandu's son of great mental strength, the Dasarha heroe urged his horses, O king, towards Duryodhana's detachment.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.25
तदनीकमभिप्रेक्ष्य त्रयः सज्जा महारथाः॥ भीमसेनोऽर्जुनश्चैव सहदेवश्च मारिष। प्रययुः सिंहनादेन दुर्योधनजिघांसया॥
tadanīkamabhiprekṣya trayaḥ sajjā mahārathāḥ|| bhīmaseno'rjunaścaiva sahadevaśca māriṣa| prayayuḥ siṃhanādena duryodhanajighāṃsayā||
Beholding that force, three great carwarriors prepared themselves for striking it, for Bhimasena and Arjuna and Sahadeva, O sire, in a body, proceeded against it with loud leonine roars in order to kill Duryodhana.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.26
तान् प्रेक्ष्य सहितान् सर्वाञ्जवेनोद्यतकार्मुकान्। सौबलोऽभ्यद्रवद् युद्धे पाण्डवानाततायिनः॥
tān prekṣya sahitān sarvāñjavenodyatakārmukān| saubalo'bhyadravad yuddhe pāṇḍavānātatāyinaḥ||
Beholding those three warriors rushing quickly together with uplifted bows, Subala's son proceeded against the Pandavas.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.27
सुदर्शनस्तव सुतो भीमसेनं समभ्ययात्। सुशर्मा शकुनिश्चैव युयुधाते किरीटिना॥ सहदेवं तव सुतो हयपृष्ठगतोऽभ्ययात्।
sudarśanastava suto bhīmasenaṃ samabhyayāt| suśarmā śakuniścaiva yuyudhāte kirīṭinā|| sahadevaṃ tava suto hayapṛṣṭhagato'bhyayāt|
Your son Sudarshana rushed against Bhimasena. Susharman and Shakuni met with Kiritin. Your son Duryodhana on horse back proceeded against Sahadeva.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.28
ततो हि यत्नतः क्षिप्रं तव पुत्रो जनाधिप॥ प्रासेन सहदेवस्य शिरसि प्राहरद् भृशम्।
tato hi yatnataḥ kṣipraṃ tava putro janādhipa|| prāsena sahadevasya śirasi prāharad bhṛśam|
Then your son, O king, with great speed and care, forcibly struck Sahadeva's head with a lance.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.29
सोपाविशद् रथोपस्थे तव पुत्रेण ताडितः॥ रुधिराप्लुतसर्वाङ्ग आशीविष इव श्वसन्।
sopāviśad rathopasthe tava putreṇa tāḍitaḥ|| rudhirāplutasarvāṅga āśīviṣa iva śvasan|
Thus struck by your son, Sahadeva sat down on his car, all his limbs being covered with blood and himself breathing like a snake.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.30
प्रतिलभ्य ततः संज्ञा सहदेवो विशाम्पते॥ दुर्योधनं शरैस्तीक्ष्णैः संक्रुद्धः समवाकिरत्।
pratilabhya tataḥ saṃjñā sahadevo viśāmpate|| duryodhanaṃ śaraistīkṣṇaiḥ saṃkruddhaḥ samavākirat|
Reigning his consciousness then, O king, Sahadeva, in anger, covered Duryodhana with keen shafts.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.31
पार्थोऽपि युधि विक्रम्य कुन्तीपुत्रो धनंजयः॥ शूराणामश्वपृष्ठेभ्यः शिरांसि निचकर्त ह।
pārtho'pi yudhi vikramya kuntīputro dhanaṃjayaḥ|| śūrāṇāmaśvapṛṣṭhebhyaḥ śirāṃsi nicakarta ha|
Kunti's son Dhananjaya, otherwise called Partha, displaying his prowess, sundered the heads of many brave warriors on horse back.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.32
तदनीकं तदा पार्थो व्यधमद् बहुभिः शरैः॥ पातयित्वा हयान् सर्वास्त्रिगर्तानां रथान् ययौ।
tadanīkaṃ tadā pārtho vyadhamad bahubhiḥ śaraiḥ|| pātayitvā hayān sarvāstrigartānāṃ rathān yayau|
Indeed, Partha, with many arrows, destroyed that (cavalry). Having. killed all the horses, he then proceeded against the cars of the Trigartas.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.33
ततस्ते सहिता भूत्वा त्रिगर्तानां महारथाः॥ अर्जुनं वासुदेवं च शरवर्षैरवाकिरन्।
tataste sahitā bhūtvā trigartānāṃ mahārathāḥ|| arjunaṃ vāsudevaṃ ca śaravarṣairavākiran|
Thereat the great car warriors of the Trigartas, in a body, covered Arjuna and Vasudeva with showers of arrows.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.34
सत्यकर्माणमाक्षिप्य क्षुरप्रेण महायशाः॥ ततोऽस्य स्यन्दनस्येषां चिच्छिदे पाण्डुनन्दनः।
satyakarmāṇamākṣipya kṣurapreṇa mahāyaśāḥ|| tato'sya syandanasyeṣāṃ cicchide pāṇḍunandanaḥ|
Assailing Satyakarman with a razor-headed arrow, the illustrious son of Pandu, sundered his antagonist's car-shafts.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.35
शिलाशितेन च विभो क्षुरप्रेण महायशाः॥ शिरश्चिच्छेद सहसा तप्तकुण्डलभूषणम्।
śilāśitena ca vibho kṣurapreṇa mahāyaśāḥ|| śiraściccheda sahasā taptakuṇḍalabhūṣaṇam|
With another razor-headed arrow, O lord whetted on stone, that illustrious hero, smiling cut off his antagonist's head crown adorned with a golden.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.36
सत्येषुमध चादत्त योधानां मिषतां ततः॥ यथा सिंहो वने राजन् मृगं परिबुभुक्षितः।
satyeṣumadha cādatta yodhānāṃ miṣatāṃ tataḥ|| yathā siṃho vane rājan mṛgaṃ paribubhukṣitaḥ|
He next attacked Satyeshu before all the warriors, like hungry lion, O king, in the forest, attacking a deer.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.37
तं निहत्य ततः पार्थः सुशर्माण: त्रिभिः शरैः॥ विद्ध्वा तानहनत् सर्वान् रथान् रुक्मविभूषितान्।
taṃ nihatya tataḥ pārthaḥ suśarmāṇa: tribhiḥ śaraiḥ|| viddhvā tānahanat sarvān rathān rukmavibhūṣitān|
Having killed him, Partha struck Susharman with three arrows and then killed all those carwarriors bedecked with golden ornaments.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.38
ततः प्रायात् त्वरन् पार्थो दीर्घकालं सुसंवृतम्॥ मुञ्चन् क्रोधविषं तीक्ष्णं प्रस्थलाधिपतिं प्रति।
tataḥ prāyāt tvaran pārtho dīrghakālaṃ susaṃvṛtam|| muñcan krodhaviṣaṃ tīkṣṇaṃ prasthalādhipatiṃ prati|
He then proceeded with great force against Susharman the king of Prasthala, displaying his anger cherished for many long years.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.39
तमर्जुनः पृषत्कानां शतेन भरतर्षभ॥ पूरयित्वा ततो वाहान् प्राहरत् तस्य धन्विनः।
tamarjunaḥ pṛṣatkānāṃ śatena bharatarṣabha|| pūrayitvā tato vāhān prāharat tasya dhanvinaḥ|
Covering him, first, O foremost of Bharata's race, with a hundred arrows Arjuna then killed all the horses of that bowman,
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.40
ततः शरं समादाय यमदण्डोपमं तदा॥ सुशर्माणं समुद्दिश्य चिक्षेपाशु हसन्निव।
tataḥ śaraṃ samādāya yamadaṇḍopamaṃ tadā|| suśarmāṇaṃ samuddiśya cikṣepāśu hasanniva|
Fixing then a strong arrow that resembled the rod of Yama, Partha, smiling, quickly shot it at Susharman, aiming it at him.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.41
स शरः प्रेषितस्तेन क्रोधदीप्तेन धन्विना॥ सुशर्माण समासाद्य बिभेद हृदयं रणे।
sa śaraḥ preṣitastena krodhadīptena dhanvinā|| suśarmāṇa samāsādya bibheda hṛdayaṃ raṇe|
Shot by that bowman chaffing with wrath, that arrow reaching Susharman, passed through his heart in that battle.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.42
स गतासुमहाराज पपात धरणीतले॥ नन्दयन् पाण्डवान् सर्वान् व्यथयंश्चापि तावकान्।
sa gatāsumahārāja papāta dharaṇītale|| nandayan pāṇḍavān sarvān vyathayaṃścāpi tāvakān|
O king, Susharman fell down dead on the earth, gladdening all the Pandavas and distressing all your warriors.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.43
शुशर्माणं रणे हत्वा पुत्रानस्य महारथान्॥ सप्त चाष्टौ च त्रिंशच्च सायकैरनयत् क्षमम्।
śuśarmāṇaṃ raṇe hatvā putrānasya mahārathān|| sapta cāṣṭau ca triṃśacca sāyakairanayat kṣamam|
Having killed Susharman in that battle, Partha then, with his arrow, killed the five and thirty sons of that king, all of whom were great car-warriors.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.44
ततोऽस्य निशितैर्बाणैः सर्वान् हत्वा पदानुगान्॥ अभ्यगाद् भारती सेनां हतशेषां महारथः।
tato'sya niśitairbāṇaiḥ sarvān hatvā padānugān|| abhyagād bhāratī senāṃ hataśeṣāṃ mahārathaḥ|
Killing next all the followers, of Susharman with his keen arrows, the great car-warrior Arjuna proceeded against the remnant of the Bharata army.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.45
भीमस्तु समरे क्रुद्धः पुत्रं तव जनाधिप॥ सुदर्शनमदृश्यं तं शरैश्चक्रे हसन्निव।
bhīmastu samare kruddhaḥ putraṃ tava janādhipa|| sudarśanamadṛśyaṃ taṃ śaraiścakre hasanniva|
In that battle, filled with rage, O king, Bhima covered Sudarshana with his arrows.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.46
ततोऽस्य प्रहसन् क्रुद्धः शिरः कायादपाहरत्॥ क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन स हतः प्रापतद् भुवि।
tato'sya prahasan kruddhaḥ śiraḥ kāyādapāharat|| kṣurapreṇa sutīkṣṇena sa hataḥ prāpatad bhuvi|
Filled with rage, the son of Pandu, smiling, cut off his antagonist's head with a sharp razorheaded arrow. The prince fell down dead on the earth.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.47
तस्मिंस्तु निहते वीर ततस्तस्य पदानुगाः॥ परिववू रणे भीमं किरन्तो विविधाशरान्।
tasmiṃstu nihate vīra tatastasya padānugāḥ|| parivavū raṇe bhīmaṃ kiranto vividhāśarān|
Upon the fall of that (Kuru) hero, his followers encircled Bhima in that battle, making a downpour of whetted arrows.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.48
ततस्तु निशितैर्बाणैस्तवानीकं वृकोदरः॥ इन्द्राशनिसमस्पर्शः : समन्तात् पर्यवाकिरत्। ततः क्षणेन तद् भीमो न्यहनद् भरतर्षभ॥
tatastu niśitairbāṇaistavānīkaṃ vṛkodaraḥ|| indrāśanisamasparśaḥ : samantāt paryavākirat| tataḥ kṣaṇena tad bhīmo nyahanad bharatarṣabha||
With keen arrows Vrikodara, however, whose touch resembled that of Indra's thunder, enshrouded the army around him. Within a very short time, Bhima killed them all, O foremost of Bharata's race.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.49
तेषु तूत्साद्यमानेषु सेनाध्यक्षा महारथाः। भीमसेनं समासाद्य ततोऽयुद्ध्यन्त भारत॥
teṣu tūtsādyamāneṣu senādhyakṣā mahārathāḥ| bhīmasenaṃ samāsādya tato'yuddhyanta bhārata||
Whilst they were being thus slain, many powerful Kaurava warriors, O Bharata, approached Bhima and began to fight with him.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.50
स तान् सर्वाशरैघोरैरवाकिरत पाण्डवः। तथैव तावका राजन् पाण्डवेयान् महारथान्॥
sa tān sarvāśaraighorairavākirata pāṇḍavaḥ| tathaiva tāvakā rājan pāṇḍaveyān mahārathān||
The son of Pandu, O king, enshrouded all of them with his arrows. In the same way your warriors, O king, covered the great carwarriors of the Pandavas with arrows from all sides.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.51
शरवर्षेण महता समन्तात् पर्यवारयन्। व्याकुलं तदभूत् सर्वं पाण्डवानां परैः सह॥
śaravarṣeṇa mahatā samantāt paryavārayan| vyākulaṃ tadabhūt sarvaṃ pāṇḍavānāṃ paraiḥ saha||
All the warriors then, of both sides thus fighting with one another, became exceedingly agitated.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 6 123.52
तावकानां च समरे पाण्डवेयैर्युयुत्सताम्। तत्र योधास्तदा पेतुः परस्परसमाहताः। उभयोः सेनयो राजन् संशोचन्तः स्म बान्धवान्॥
tāvakānāṃ ca samare pāṇḍaveyairyuyutsatām| tatra yodhāstadā petuḥ parasparasamāhatāḥ| ubhayoḥ senayo rājan saṃśocantaḥ sma bāndhavān||
Struck by one another, the warriors of both armies, O king, began to drop down, lamenting for their (deceased) relatives.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)