← Mahabharata — Volume I (Dutt edition)

Mahabharata — Volume I (Dutt edition) — Chapter 35

MBh 1 35.1

शौनक उवाच भुजंगमानां शापस्य मात्रा चैव सुतेन च। विनतायास्त्वया प्रोक्तं कारणं सूतनन्दन॥

śaunaka uvāca bhujaṃgamānāṃ śāpasya mātrā caiva sutena ca| vinatāyāstvayā proktaṃ kāraṇaṃ sūtanandana||

Shaunaka said : O son of Suta, you have told us why the snakes were cursed by their mother; and why Vinata also cursed her son.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

MBh 1 35.2

वरप्रदानं भा च कदूविनतयोस्तथा। नामनी चैव ते प्रोक्ते पक्षिणोर्वैनतेययोः॥

varapradānaṃ bhā ca kadūvinatayostathā| nāmanī caiva te prokte pakṣiṇorvainateyayoḥ||

You have told us the bestowal of boons on Kadru and Vinata by their husband; you have also told us the names of the two sons of Vinata.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

MBh 1 35.3

पन्नगानां तु नामानि न कीर्तयसि सूतज। प्राधान्येनापि नामानि श्रोतुमिच्छामहे वयम्॥

pannagānāṃ tu nāmāni na kīrtayasi sūtaja| prādhānyenāpi nāmāni śrotumicchāmahe vayam||

O son of Suta, you have not told us the names of the snakes (the sons of Kadru). We are anxious to know at least the names of the chief ones.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

MBh 1 35.4

सौतिरुवाच बहुत्वान्नामधेयानि पन्नगानां तपोधन। न कीर्तयिष्ये सर्वेषां प्राधान्येन तु मे शृणु॥

sautiruvāca bahutvānnāmadheyāni pannagānāṃ tapodhana| na kīrtayiṣye sarveṣāṃ prādhānyena tu me śṛṇu||

Sauti said: O Rishi, for fear of being lengthy, I shall not mention the names of all the snakes. But hear, I shall only mention the names of the chief ones.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

MBh 1 35.5

शेषः प्रथमतो जातो वासुकिस्तदनन्तरम्। ऐरावतस्तक्षकश्च कर्कोटकधनंजयौ॥ कालियो मणिनागश्च नागश्चापूरणस्तथा। नागस्तथापिञ्जरकः एलापत्रोऽथ वामनः॥ नीलानीलौ तथा नागौ कल्माषशबलौ तथा। आर्यकश्चोग्रकश्चैव नाग: कलशपोतकः॥ सुमनाख्यो दधिमुखस्तथा विमलपिण्डकः। आप्तः कर्कोटकश्चैव शंखो वालिशिखस्तथा॥ निष्टानको हेमगुहो नहुष: पिङ्गलस्तथा। बाह्यकर्णो हस्तिपदस्तथा मुद्गरपिण्डकः॥ कम्बलाश्वतरौ चापि नागः कालीयकस्तथा। वृत्तसंवर्तकौ नागौ द्वौ च पद्माविति श्रुतौ॥ नागः शंखमुखश्चैव तथा कूष्माण्डकोऽपरः। क्षेमकश्च तथा नागो नागः पिण्डारकस्तथा॥ करवीरः पुष्पदंष्ट्रो बिल्वको बिल्वपाण्डुरः। मूषकादः शंखशिराः पूर्णभद्रो हरिद्रकः॥ अपराजितौ ज्योतिकश्च पन्नगः श्रीवहस्तथा। कौरव्यो धृतराष्ट्रश्च शंखपिण्डश्च वीर्यवान्॥ विरजाश्चः सुबाहुश्च शालिपिण्डश्च वीर्यवान्। हस्तिपिण्डः पिठरकः सुमुखः कौणपाशनः।.१४॥ कुठरः कुञ्जरश्चैव तथा नागः प्रभाकरः। कुमुदः कुमुदाक्षश्च तित्तिरिर्हलिकस्तथा॥ कर्दमश्च महानागो नागश्च बहुमूलकः। कर्कराकर्करौ नागौ कुण्डोदरमहोदरौ॥

śeṣaḥ prathamato jāto vāsukistadanantaram| airāvatastakṣakaśca karkoṭakadhanaṃjayau|| kāliyo maṇināgaśca nāgaścāpūraṇastathā| nāgastathāpiñjarakaḥ elāpatro'tha vāmanaḥ|| nīlānīlau tathā nāgau kalmāṣaśabalau tathā| āryakaścograkaścaiva nāga: kalaśapotakaḥ|| sumanākhyo dadhimukhastathā vimalapiṇḍakaḥ| āptaḥ karkoṭakaścaiva śaṃkho vāliśikhastathā|| niṣṭānako hemaguho nahuṣa: piṅgalastathā| bāhyakarṇo hastipadastathā mudgarapiṇḍakaḥ|| kambalāśvatarau cāpi nāgaḥ kālīyakastathā| vṛttasaṃvartakau nāgau dvau ca padmāviti śrutau|| nāgaḥ śaṃkhamukhaścaiva tathā kūṣmāṇḍako'paraḥ| kṣemakaśca tathā nāgo nāgaḥ piṇḍārakastathā|| karavīraḥ puṣpadaṃṣṭro bilvako bilvapāṇḍuraḥ| mūṣakādaḥ śaṃkhaśirāḥ pūrṇabhadro haridrakaḥ|| aparājitau jyotikaśca pannagaḥ śrīvahastathā| kauravyo dhṛtarāṣṭraśca śaṃkhapiṇḍaśca vīryavān|| virajāścaḥ subāhuśca śālipiṇḍaśca vīryavān| hastipiṇḍaḥ piṭharakaḥ sumukhaḥ kauṇapāśanaḥ|.14|| kuṭharaḥ kuñjaraścaiva tathā nāgaḥ prabhākaraḥ| kumudaḥ kumudākṣaśca tittirirhalikastathā|| kardamaśca mahānāgo nāgaśca bahumūlakaḥ| karkarākarkarau nāgau kuṇḍodaramahodarau||

Shesha was born first and then Vasuki. (There were born) Airavata, Takshaka, Karkotaka, Dhananjaya, Kalakeya, Mani, Purana, Pinjaraka, Elapatara, Vamana, Nila, Anila, Kalamsha, Shabala, Aryaka, Ugraka, Kalashpotaka, Sumanakhya, Dadhimukha, Vimalapindaka, Apta, Karkotaka, Shankha, Valisikha, Nisthanaka, Hemaguha, Nahusha, Pingala, Bahyakarna, Hastipada, Mudgarapindaka, Kambala, Ashvatara, Kaliyaka, Vritta, Samvartaka, Padma, Mahapadma, Shankhamukha, Kushmandaka, Kshemaka, Pindaraka, Karavira, Pushpadanshtraka, Bilvaka, Bilvapandura, Mushakada, Shankhashiras, Purnabhadra, Haridraka, Aparajita, Jyotika, Srivaha, Kauravya, Dhritarashtra, Shankhapinda, Virajas, Subahu, Shalipinda, Prabhakara, Hastipinda, Pitharaka, Sumukha, Kaunapashana, Kuthara, Kunjara, Kumuda, Kumudakshya, Tittiri, Halika, Kardama, Bahumulaka, Karakara, Akarkara, Kundodara and Mahodara.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

MBh 1 35.6

एते प्राधान्यतो नागाः कीर्तिता द्विजसत्तम। बहुत्वान्नामधेयानामितरे नानुकीर्तिताः॥

ete prādhānyato nāgāḥ kīrtitā dvijasattama| bahutvānnāmadheyānāmitare nānukīrtitāḥ||

O best of the twice-born, I have told you the names of the chief snakes. For fear of being tedious, I have not told you the names of the rest.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

MBh 1 35.7

एतेषां प्रसवो यश्च प्रसवस्य च संततिः। असंख्येयेति मत्वा तान्न ब्रवीमि तपोधन॥

eteṣāṃ prasavo yaśca prasavasya ca saṃtatiḥ| asaṃkhyeyeti matvā tānna bravīmi tapodhana||

O Rishi, the sons and the grandsons of the snakes were innumerable, therefore, I shall not mention their names to you.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)

MBh 1 35.8

बहूनीह सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च। अशक्यान्येव संख्यातुं पन्नगानां तपोधन॥

bahūnīha sahasrāṇi prayutānyarbudāni ca| aśakyānyeva saṃkhyātuṃ pannagānāṃ tapodhana||

O Rishi, the number of snakes defies calculation in this world. There are many thousands and millions of the snakes.

— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)