Mahabharata — Volume I (Dutt edition) — Chapter 234
MBh 1 234.1
मन्दपाल उवाच युष्माकमपवर्गार्थं विज्ञप्तो ज्वलनो मया। अग्निना च तथेत्येवं प्रतिज्ञातं महात्मना॥
mandapāla uvāca yuṣmākamapavargārthaṃ vijñapto jvalano mayā| agninā ca tathetyevaṃ pratijñātaṃ mahātmanā||
Mandapala said : I spoke to Agni about your safety, the illustrious deity also promised me that he would do what I wished.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 1 234.2
अग्नेवर्चनमाज्ञाय मातुर्धर्मज्ञतां च वः। भवतां च परं वीर्यं पूर्वं नाहमिहागतः॥
agnevarcanamājñāya māturdharmajñatāṃ ca vaḥ| bhavatāṃ ca paraṃ vīryaṃ pūrvaṃ nāhamihāgataḥ||
On account of those words of Agni and also knowing the virtuous character of your mother and the great effulgence that are in you, I did not come here earlier.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 1 234.3
न संतापो हि वः कार्यः पुत्रका हदि मां प्रति। ऋषीन् वेद हुताशोऽपि ब्रह्म तद् विदितं च वः॥
na saṃtāpo hi vaḥ kāryaḥ putrakā hadi māṃ prati| ṛṣīn veda hutāśo'pi brahma tad viditaṃ ca vaḥ||
O sons, therefore do not allow anger to enter your hearts. You are all Rishis, learned in the Vedas. Agni knows you full well.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 1 234.4
वैशम्पायन उवाच एवमाश्वासितान् पुत्रान् भार्यामादाय स द्विजः। मन्दपालस्ततो देशादन्यं देशं जगाम ह॥
vaiśampāyana uvāca evamāśvāsitān putrān bhāryāmādāya sa dvijaḥ| mandapālastato deśādanyaṃ deśaṃ jagāma ha||
Vaishampayana said : Having thus assuring his sons, the Brahmana Mandapala took with hirn his wife and children; and leaving that region, he went away to some other country.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 1 234.5
भगवानपि तिग्मांशुः समिद्धः खाण्डवं ततः। ददाह सह कृष्णाभ्यां जनयञ्जगतो हितम्॥
bhagavānapi tigmāṃśuḥ samiddhaḥ khāṇḍavaṃ tataḥ| dadāha saha kṛṣṇābhyāṃ janayañjagato hitam||
Having grown in strength, the illustrious deity of fearful rays also consumed the Khandava with the assistance of the two Krishna's for the good of the world.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 1 234.6
वसामेदोवहाः कुल्यास्तत्र पीत्वा च पावकः। जगाम परमां तृप्तिं दर्शयामास चार्जुनम्॥
vasāmedovahāḥ kulyāstatra pītvā ca pāvakaḥ| jagāma paramāṃ tṛptiṃ darśayāmāsa cārjunam||
Having drunk many rivers of fat and marrow, Agni became highly gratified and he then appeared before Arjuna.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 1 234.7
ततोऽन्तरिक्षाद् भगवान वतीर्य पुरंदरः। मरुद्गणैर्वृतः पार्थं केशवं चेदमब्रवीत्॥
tato'ntarikṣād bhagavāna vatīrya puraṃdaraḥ| marudgaṇairvṛtaḥ pārthaṃ keśavaṃ cedamabravīt||
Then Purandara (Indra), surrounded by the Marutas, came down from the sky and thus spoke to Partha and Keshava.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 1 234.8
कृतं युवाभ्यां कर्मेदममरैरपि दुष्करम्। वरं वृणीतं तुष्टांऽस्मि दुर्लभं पुरुषेष्विह॥
kṛtaṃ yuvābhyāṃ karmedamamarairapi duṣkaram| varaṃ vṛṇītaṃ tuṣṭāṃ'smi durlabhaṃ puruṣeṣviha||
“You have achieved a feat that even a celestial can never do. Ask each of you a boon that is not obtainable by man. I am very much pleased with you”.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 1 234.9
पार्थस्तु वरयामास शक्रादस्त्राणि सर्वशः। प्रदातुं तच्च शक्रस्तु कालं चक्रे महाद्युतिः॥
pārthastu varayāmāsa śakrādastrāṇi sarvaśaḥ| pradātuṃ tacca śakrastu kālaṃ cakre mahādyutiḥ||
Partha asked Indra to bestow upon him all his weapons. Thereupon the greatly effulgent Shakra (Indra) fixed the time to bestow them (on Arjuna). He then said,
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 1 234.10
यदा प्रसन्नो भगवान् महादेवो भविष्यति। तदा तुभ्यं प्रदास्यामि पाण्डवास्त्राणि सर्वशः॥
yadā prasanno bhagavān mahādevo bhaviṣyati| tadā tubhyaṃ pradāsyāmi pāṇḍavāstrāṇi sarvaśaḥ||
"O son of Pandu, when the illustrious Mahadeva (Shiva) will be pleased with you, I shall then give you all my weapons.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 1 234.11
अहमेव च तं कालं वेत्स्यामि कुरुनन्दन। तपसा महता चापि दास्यामि भवतोऽप्यहम्॥ आग्नेयानि च सर्वाणि वायव्यानि च सर्वशः। मदीयानि च सर्वाणि ग्रहीष्यसि धनंजय॥
ahameva ca taṃ kālaṃ vetsyāmi kurunandana| tapasā mahatā cāpi dāsyāmi bhavato'pyaham|| āgneyāni ca sarvāṇi vāyavyāni ca sarvaśaḥ| madīyāni ca sarvāṇi grahīṣyasi dhanaṃjaya||
O Kuru prince, O Dhananjaya I shall know when that time will come. I will bestow upon you for your severe asceticism all my fire and wind-weapons, you will accept them all from me."
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 1 234.12
वासुदेवोऽपि जग्राह प्रीतिं पार्थेन शाश्वतीम्। ददौ सुरपतिश्चैव वरं कृष्णाय धीमते॥
vāsudevo'pi jagrāha prītiṃ pārthena śāśvatīm| dadau surapatiścaiva varaṃ kṛṣṇāya dhīmate||
Vasudeva (Krishna) asked that his friendship with Arjuna might last forever. The chief of the celestial (Indra) granted to the intelligent Krishna the boon he asked.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 1 234.13
एवं दत्त्वा वरं ताभ्यां सह देवैर्मरुत्पतिः। हुताशनमनुज्ञाप्य जगाम त्रिदिवं प्रभुः॥
evaṃ dattvā varaṃ tābhyāṃ saha devairmarutpatiḥ| hutāśanamanujñāpya jagāma tridivaṃ prabhuḥ||
Having granted these boons to those (heroes) and having spoken to Agni, the lord of the Marutas, accompanied by the celestial, went away to heaven.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 1 234.14
पावकश्च तदा दावं दग्ध्वा समृगपक्षिणम्। अहानि पञ्च चैकं च विरराम सुतर्पितः॥
pāvakaśca tadā dāvaṃ dagdhvā samṛgapakṣiṇam| ahāni pañca caikaṃ ca virarāma sutarpitaḥ||
Agni also, having burnt that forest with all its creatures, animals and birds (continually) for fifteen days, became gratified; and he then extinguished himself.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 1 234.15
जग्ध्वा मांसानि पीत्वा च मेदांसि रुधिराणि च। युक्तः परमया प्रीत्या तावुवाचाच्युतार्जुनौ॥ युवाभ्यां पुरुषाचयाभ्यां तर्पितोऽस्मि यथासुखम्। अनुजानामि वां वीरौ चरतं यत्र वाञ्छितम्॥
jagdhvā māṃsāni pītvā ca medāṃsi rudhirāṇi ca| yuktaḥ paramayā prītyā tāvuvācācyutārjunau|| yuvābhyāṃ puruṣācayābhyāṃ tarpito'smi yathāsukham| anujānāmi vāṃ vīrau carataṃ yatra vāñchitam||
Having eaten flesh in plentiful quantities and drank fat and blood (to his heart's content), he became highly gratified; he then thus spoke to Arjuna and Achyuta (Krishna), “I have been gratified by you two best of men. O heroes, you shall be able to go at my command wherever you like."
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)
MBh 1 234.16
एवं तौ समनुज्ञातौ पावकेन महात्मना। अर्जुनो वासुदेवश्च दानवश्च मयस्तथा॥ परिक्रम्य ततः सर्वे त्रयोऽपि भरतर्षभ। रमणीये नदीकूले सहिताः समुपाविशन्॥
evaṃ tau samanujñātau pāvakena mahātmanā| arjuno vāsudevaśca dānavaśca mayastathā|| parikramya tataḥ sarve trayo'pi bharatarṣabha| ramaṇīye nadīkūle sahitāḥ samupāviśan||
Having been thus addressed by the illustrious Agni, Arjuna and Vasudeva (Krishna) and the Danava Maya also then roamed there for sometime. They then all sat down on the charming banks of a river.
— tr. M.N. Dutt (1891–96) (public domain)