Kalika Purana — Chapter 73

KaP 73.2

विनियोगः समुद्दिष्टो मन्त्राणां न्यूनपूरणे। अकारेण समं कादिर्वर्गो यः प्रथमः स्मृतः

viniyogaḥ samuddiṣṭo mantrāṇāṃ nyūnapūraṇe| akāreṇa samaṃ kādirvargo yaḥ prathamaḥ smṛtaḥ

The application (of this) is declared for making up what is deficient in mantras: the class beginning with ka, which is reckoned the first, (is to be taken) together with the letter a.

AI translation rendered from the Sanskrit, not a published edition — the model flagged this verse as uncertain

KaP 73.73

।। त्रिसप्ततितमोऽध्यायः ।। ।।श्रीभगवानुवाच।। मातृकान्यासमधुना शृणु वेताल भैरव। येन देवत्वमायाति नरोऽपि विहितेन वै वाग् ब्रह्माणीमुखा देव्यो मातृकाः परिकीर्तिताः। तासां मन्त्राणि सर्वामि व्यञ्जनानि स्वरास्तथा चन्द्रबिन्दुप्रयुक्तानि सर्वकामप्रदानि च। ऋषिस्तु मातृमन्त्राणां ब्रह्मैव परिकीर्तितः प्रोक्तश्छन्दश्च गायत्री देवता त सरस्वती। शरीरशुद्धिमुख्ये तु सर्वकामार्थसाधने तैश्चन्द्रबिन्दुसंयुक्तैस्तत्रस्थैरक्षरैर्बहिः। आकारं च तथोच्चार्य अङ्गुष्ठाभ्यां नमस्तथा। प्रथमं मातृकामन्त्रमङ्गुष्ठद्वयतो न्यसेत् परे वर्गाः स्वरैः सार्धं ये वान्ये न्यासकर्मणि। ते सर्वे चन्द्रबिन्दुभ्यां युक्ताः कार्यास्तु सर्वतः ह्रस्वेकारश्चवर्गेण दीर्घेकारान्तकेन तु तर्जन्योर्विन्यसेत् सम्यक् स्वाहान्तेन तु पूर्ववत्। ह्रस्वोकारष्टवर्गेण दीर्घोकारान्तकेन तु मध्यमायुगले सम्यग्वषडन्तेन् विन्यसेत्। एकारादितवर्गन्तु ऐकारान्तेन चैव हुम् न्यसेदनामिकायुग्मे नियतं तत्र भैरव। ओकारादिपवर्गं तु औकारान्तमशेषतः वौष़न्तं कनिष्ठायां विन्यसेत् कार्यसिद्धये। अंकारादियकारादिवर्गेण क्षान्तकेन तु अइत्यन्तेन वलयोर्बिन्यसेत् पाणिपृष्ठयोः। वषट्कारं शेषभागे अंगत्रन्यासे नियोजयेत् हृदयादिषडङ्गेषु पूर्ववत् क्रमतो न्यसेत्। अङ्गुष्ठाद्युक्तवर्गैस्तु क्रमात् षड्भिस्तथाविधैः पुनस्तथा पादजानुसक्थिगुह्येषु पार्श्वयोः। वस्तौ च विन्यसेन्मन्त्रान् क्रमात् पूर्ववदक्षरैः बाह्वोः पाण्योस्तथा कट्यां नाभौ च जठरे तथा। स्तनयोरपि विन्यासं तथा षड्भिः समाचरेत् वक्त्रे च चिवुके गण्डे कर्णयोश्च ललाटके। अंसे कक्षे च षड्वर्गैः पूर्ववन्न्यासमाचरेत रोमकूपे ब्रह्मरन्ध्रे गुदे जङ्घायुगे तथा। नखेषु पादपार्ष्ण्योश्च तथा पूर्ववदाचरेत् एवं तु मातृकान्यासं यः कुर्यान्नरसत्तमः। स सर्वयज्ञपूजासु पूतो योग्यस्तु जायते नातः परतरं मन्त्रं विद्यते क्वचिदेव हि। यत्सर्वकामदं पुण्यं चतुर्वर्गप्रदं परम् वाग्देवतां हृदि ध्यात्वा मूर्तिसर्वाक्षराणि च। त्रिधा च मातृकामन्त्रैः सक्रमैश्च पिबेज्जलम् स वाग्मी पणिडितो धीमान् जायते च वरः कविः। चन्द्रबिन्दुसमायुक्तान् स्वरान् पूर्वं पठेद् बुधः व्यञ्जनानि तु सर्वाणि केवलानि पठेत् ततः। अकारादिक्षकारान्तान्येवं श्वासैश्च पूरकैः जलं करतले गृह्य पठित्वाक्षरसंख्यकम्। अभिमन्त्र्य तु तत् तोयं प्रथमं पूरकैः पिबेत् कुम्भकेन द्वितीयं तु तृतीयन्त्वथ रेचकैः। एवं सकृत् त्रिवारं तु पीत्वा तोयं विचक्षणः दढाङ्गः पण्डितो भूयात् पुत्रपौत्रसमन्वितः। त्रिसन्ध्यमथ पीत्वैव मातृकामन्त्रमन्त्रितम् तोयं कवित्वमाप्नोति सर्वान् कामांस्तथैव च। सततं कुरुते यस्तु मातृकामन्त्रमन्त्रितम् तोयपानं महाभाग पूरकुम्भकरेचकैः। स सर्वकामान् संप्राप्य पुत्रपौत्रसमृद्धिमान् भूत्वा महाकविर्लोके बलवान् सत्यविक्रमः। सर्वत्र वल्लभो भूत्वा चान्ते मोक्षमवाप्नुयात् राजानमथवा राजपुत्रं भार्यामथापि वा। वशीकरोति नचिरान्मातृकामन्त्रपानतः न्यासक्रमे क्रमः प्रोक्तो वर्गक्रम इहैव तु। अक्षराणां क्रमेणाथ तोयपानं समाचरेत् ये ये मन्त्रा देवतानामृषीणामथ रक्षसाम्। ते मन्त्रा मातृकामन्त्रै नित्यमेव प्रतिष्ठिताः सर्वमन्त्रमयश्चायं सर्ववेदमयस्तथा। चतुर्वर्गप्रदश्चायं मातृकामन्त्र उच्यते इति ते कथितं पुत्र मातृकान्यासमद्भुतम्। विभागमथ मुद्राणां शृणु वेताल भैरव

|| trisaptatitamo'dhyāyaḥ || ||śrībhagavānuvāca|| mātṛkānyāsamadhunā śṛṇu vetāla bhairava| yena devatvamāyāti naro'pi vihitena vai vāg brahmāṇīmukhā devyo mātṛkāḥ parikīrtitāḥ| tāsāṃ mantrāṇi sarvāmi vyañjanāni svarāstathā candrabinduprayuktāni sarvakāmapradāni ca| ṛṣistu mātṛmantrāṇāṃ brahmaiva parikīrtitaḥ proktaśchandaśca gāyatrī devatā ta sarasvatī| śarīraśuddhimukhye tu sarvakāmārthasādhane taiścandrabindusaṃyuktaistatrasthairakṣarairbahiḥ| ākāraṃ ca tathoccārya aṅguṣṭhābhyāṃ namastathā| prathamaṃ mātṛkāmantramaṅguṣṭhadvayato nyaset pare vargāḥ svaraiḥ sārdhaṃ ye vānye nyāsakarmaṇi| te sarve candrabindubhyāṃ yuktāḥ kāryāstu sarvataḥ hrasvekāraścavargeṇa dīrghekārāntakena tu tarjanyorvinyaset samyak svāhāntena tu pūrvavat| hrasvokāraṣṭavargeṇa dīrghokārāntakena tu madhyamāyugale samyagvaṣaḍanten vinyaset| ekārāditavargantu aikārāntena caiva hum nyasedanāmikāyugme niyataṃ tatra bhairava| okārādipavargaṃ tu aukārāntamaśeṣataḥ vauṣa़ntaṃ kaniṣṭhāyāṃ vinyaset kāryasiddhaye| aṃkārādiyakārādivargeṇa kṣāntakena tu aityantena valayorbinyaset pāṇipṛṣṭhayoḥ| vaṣaṭkāraṃ śeṣabhāge aṃgatranyāse niyojayet hṛdayādiṣaḍaṅgeṣu pūrvavat kramato nyaset| aṅguṣṭhādyuktavargaistu kramāt ṣaḍbhistathāvidhaiḥ punastathā pādajānusakthiguhyeṣu pārśvayoḥ| vastau ca vinyasenmantrān kramāt pūrvavadakṣaraiḥ bāhvoḥ pāṇyostathā kaṭyāṃ nābhau ca jaṭhare tathā| stanayorapi vinyāsaṃ tathā ṣaḍbhiḥ samācaret vaktre ca civuke gaṇḍe karṇayośca lalāṭake| aṃse kakṣe ca ṣaḍvargaiḥ pūrvavannyāsamācareta romakūpe brahmarandhre gude jaṅghāyuge tathā| nakheṣu pādapārṣṇyośca tathā pūrvavadācaret evaṃ tu mātṛkānyāsaṃ yaḥ kuryānnarasattamaḥ| sa sarvayajñapūjāsu pūto yogyastu jāyate nātaḥ parataraṃ mantraṃ vidyate kvacideva hi| yatsarvakāmadaṃ puṇyaṃ caturvargapradaṃ param vāgdevatāṃ hṛdi dhyātvā mūrtisarvākṣarāṇi ca| tridhā ca mātṛkāmantraiḥ sakramaiśca pibejjalam sa vāgmī paṇiḍito dhīmān jāyate ca varaḥ kaviḥ| candrabindusamāyuktān svarān pūrvaṃ paṭhed budhaḥ vyañjanāni tu sarvāṇi kevalāni paṭhet tataḥ| akārādikṣakārāntānyevaṃ śvāsaiśca pūrakaiḥ jalaṃ karatale gṛhya paṭhitvākṣarasaṃkhyakam| abhimantrya tu tat toyaṃ prathamaṃ pūrakaiḥ pibet kumbhakena dvitīyaṃ tu tṛtīyantvatha recakaiḥ| evaṃ sakṛt trivāraṃ tu pītvā toyaṃ vicakṣaṇaḥ daḍhāṅgaḥ paṇḍito bhūyāt putrapautrasamanvitaḥ| trisandhyamatha pītvaiva mātṛkāmantramantritam toyaṃ kavitvamāpnoti sarvān kāmāṃstathaiva ca| satataṃ kurute yastu mātṛkāmantramantritam toyapānaṃ mahābhāga pūrakumbhakarecakaiḥ| sa sarvakāmān saṃprāpya putrapautrasamṛddhimān bhūtvā mahākavirloke balavān satyavikramaḥ| sarvatra vallabho bhūtvā cānte mokṣamavāpnuyāt rājānamathavā rājaputraṃ bhāryāmathāpi vā| vaśīkaroti nacirānmātṛkāmantrapānataḥ nyāsakrame kramaḥ prokto vargakrama ihaiva tu| akṣarāṇāṃ krameṇātha toyapānaṃ samācaret ye ye mantrā devatānāmṛṣīṇāmatha rakṣasām| te mantrā mātṛkāmantrai nityameva pratiṣṭhitāḥ sarvamantramayaścāyaṃ sarvavedamayastathā| caturvargapradaścāyaṃ mātṛkāmantra ucyate iti te kathitaṃ putra mātṛkānyāsamadbhutam| vibhāgamatha mudrāṇāṃ śṛṇu vetāla bhairava